|
Námsnet Háskóla Íslands
|
Eru kennarar ekki á móti Námsnetinu og því að gefa úr gögn sín?
Engan veginn! Langflestir virðast hlynntir því þótt stöku menn séu af eðlilegum
ástæðum hræddir og hikandi við að birta efni sitt í stórum stíl á netinu.
Við þetta má bæta að auðvelt er að tryggja að enginn komist í gögnin sem ekki
hefur viðeigandi lykilorð, þ.e. enginn utan nemendahópsins. Þetta er gert í stórum
stíl við erlenda háskóla.
Bæði kennarafélögin við
HÍ gáfu út skriflegar
stuðningsyfirlýsingar árið 1991 þegar unnið var um tveggja ár skeið að náskyldum hugmyndum innan verkefnis
UH,
- Samvinna kennara og nemenda um
námsgagnagerð. (Sjá
stuðningsyfirlýsingarnar).
Stjórn Félags háskólakennara (1991) taldi þessar hugmyndir mjög
athyglisverðar og gaf þeim stuðning sinn. Hún vekur á hinn bóginn athygli
því að hér er á ferðinni málefni er semja verður um við HÍ, það er, hvernig
kennurum verði greitt fyrir vinnu við að útbúa gögn á netið í stað þess að
halda fyrirlestra.
Allmargir kennarar við HÍ eru þegar byrjaðir á að koma efni sínu á vefinn.
Mörg dæmi eru einnig um að efni sem nemendur hafa samið sem námsverkefni
(t.d. námsritgerðir) hafa verið sett á vefinn með góðum árangri ( sjá t.d. Nýsköpun og hönnun (Rafmagnsv. 3. ár)
)
Stór hópur kennara við læknadeild hefur lýst yfir áhuga á þátttöku.
( sjá: http://www.hi.is/~joner/eaps/nn_tlak6.htm
)
Sambærilegir listar verða teknir saman yfir kennara í öðrum deildum innan tíðar.
Hvers vegna eiga námsmenn að taka þátt í því
að koma gögnum á netið? Er þetta ekki hlutverk kennaranna?
1. Núverandi launakerfi vinnur í mörgu gegn því að kennarar
gangi langt í að þróa og gefa út námsgögn. Til sanns vegar má færa að
kennararnir eigi að sinna slíkum verkum. Kjör þeirra og tími til slíks eru þó ekki
á þann veg að þau stuðli að þessu. Kennarar fá nánast eingöngu greitt fyrir
kennslustundir, þ.e. fyrirlestra eða dæmatíma. Leggi þeir á sig mikla
viðbótarvinnu við að þróa gögn þá getur það beinlínis unnið gegn hagsmunum
þeirra miðað við núverandi kerfi. Margir nemendur hætta að mæta þegar gögnin
eru orðin nógu góð. Þetta fellur mörgum kennurum afar illa af eðlilegum ástæðum.
Þeim finnst slíkt óvirðing við sig og óttast hag sinn. Sumir óttast jafnvel að
verða óþarfir! Við þessar aðstæður eru það ekki nema örfáir kjarkmiklir og
duglegir áhugamenn sem leggja á sig vinnu sem í augum margra er ólaunuð
viðbótarvinna.
Einföld lausn er til á þessu máli. Hún er sú að breyta kjörum kennara á
þann veg að þeir geti lagt fram vinnu sína í formi gagna og fækkað á móti
fyrirlestrum og dæmatímum. Námsnetsnefnd mun gera tillögur um að þróað verði
sérstakt útskiptakerfi í þessum tilgangi sem tryggi réttlátan flutning á
vinnu frá kennslustundum yfir í gagnagerð. Þessi möguleiki er reyndar nú
þegar til staðar og geta kennarar ákveðið að fækka kenslustundum í samráði við
viðkomandi umsjónarkennara eða skorarformenn - og leggja síðan vinnu sína fram með
öðrum hætti.
2. Lærdómsríkt og áhugavekjandi að taka þátt í þróun námsgagna fyrir vefinn.
Þar sem samvinna hefur tekist milli nemenda og kennara um þróun og útgáfu námsgagna
þá hefur slíkt reynst mjög lærdómsríkt og áhugavekjandi fyrir nemendur. Hver og
einn sem vill rísa undir nafni sem fagmaður verður að geta tjáð sig í rituðu máli
og komið hugsunum sínum á blað. Við núverandi aðstæður eru kröfur af þessu tagi
víða litlar innan HÍ. Margir koma því út úr skólanum allt að því
#"óskrifandi" að mati þeirra vinnuveitenda sem við þeim taka. Þetta
getur ekki talist boðlegt. Allir háskólamenn
eiga að geta tjáð sig skilmerkilega í rituðu máli og án mikillar fyrirhafnar. (Sjá tilvitnun hér fyrir neðan).
| " Bandarískir háskólar (Boyer Commssion, 1998) V. Link Communication Skills and Course Work . Undergraduate education must enable students to acquire strong communication skills, and thereby create graduates who are proficient in both written and oral communication. The failure of research universities seems most serious in conferring degrees upon inarticulate students. Every university graduate should understand that no idea is fully formed until it can be communicated, and that the organization required for writing and speaking is part of the thought process that enables one to understand material fully. The Boyer Commission on Educating Undergraduates REINVENTING UNDERGRADUATE EDUCATION: A Blueprint for Americas Research Universities" http://notes.cc.sunysb.edu/Pres/boyer.nsf |
3. Algerir yfirburðir yfir núverandi fyrirkomulag. Sú skipan mála að skipta verkum og vinna með kennurum þar sem þess er kostur sparar nemendum umsvifalaust mjög mikla vinnu, tryggir þeim aðgang að ítarlegum og leiðréttum gögnum.
Hvaða þýðingu hefur námsnetið fyrir kennara
við HÍ?
1. Minna kennsluálag og stöðug framþróun. Með því að flytja hluta af
vinnuframlagi kennara yfir í gagnagerð þá má fækka þeim tímum sem þeir þurfa að
nota til að "messa" yfir nemendum.
Þannig er auki unnt að skapa aukinn tíma til rannsókna en margir kvarta undan
því að geta alls ekki sinnt þeim sakir kennsluálags. Þessi breyting verður að
gerast án þess að kjör kennara séu skert! Hví skyldu þeir standa í
hagræðingu sem kæmi síðan niður á þeim sjálfum!
Af þessari ástæðu verður að breyta núverandi launakerfi á þann veg að kennarar
geti fengið greitt fyrir aðra hluti en þann einan að halda fyrirlestra eða
æfingatíma. Við þetta má bæta að víða er beinlínis æskilegt að fækka
fyrirlestrum til að nemendur geti komist hraðar yfir í námi sínu.
| Ástæðan er einföld: Ef til eru nægilega ítarleg gögn þá er það u.þ.b. 2-10
sinnum fljótlegra að meðtaka upplýsingar með lestri en hlusun! (Sjá Námstæknivef UH) Með þessu er ekki verið að gera lítið úr kennslustundum yfirleitt. Ljóst er þó að bestur árangur fæst þegar um er að ræða gagnvirk samskipti nemenda og kennara fremur en einstefnumiðlun. (Sjá nánari upplýsingar) |
Þetta verður þó ekki gert nema að tryggja að öll
nauðsynleg stoðgögn séu tiltæk!
Aðstoð við þróun stoðkerfis er auðveldar gerð slíkra gagna
verður eitt meginviðfangsefni Námsnets HÍ.
2. Möguleikar á auknum tekjum með þróun fjarkennsluefnis
Skipulag af því tagi sem lagt er til mun gera áhugasömum kennurum auðveldara að auka
tekjur sínar með því að þróa efni sem er nýtilegt til fjarkennslu. Að auki má
benda á að þróun námsefnis fyrir kennslu í HÍ getur skapað nokkrar
viðbótartekjur í sumum tilvikum. Hér má benda á styrki Kennslumálasjóðs.
Hvaða þýðingu hefur það fyrir háskólann
sem stofnun?
Framsæknar stofnanir hafa ávallt aukinn byr til að afla sér fjárstuðnings og
sértekna. Mörgum þykir það súrt í broti að HÍ skuli
vera eftirbátur lítilla skóla víða um land í fjarkennslu. Í hugum margra
ráðamanna er skólinn alls ekki nægilega framsækinn að þessu leyti. Með því að þróa námsnet eftir þeim tillögum sem
Námnetsnefnd hefur gert má gerbreyta þessari stöðu á örfáum árum og tryggja
algera forystu HÍ í þessu efni hér á landi.
Skólinn hefur allt sem til þarf, þ.e. langstærsta hópinn af
kennurum og námsfólki, fjölmennustu og öflugustu tölvumiðstöðina. Það
sem á vantar eru fyrst og fremst framtak, nokkrar skipulagsbreytingar (þ.e. einkum á
launakerfi kennara) og vakning. Ekki dugar að láta það fjársvelti sem skólinn
býr við koma í veg fyrir framfarir sem eru framkvæmanlegar og borðleggjandi. Margir
þeir sem náð hafa lengst í fjarkennslu hér á landi byrjuðu við miklu frumstæðari
og verri aðstæður! Láti menn sjálfsvorkunn vegna bágra kjara ná tökum á sér
þá verður lítið um framfarir!
| Að hefja framkvæmdir |
| f.h. Námsnetsnefndar HÍ, Jón Erlendsson 97.12.01 (Uppfært 9904.21) |
Símar: 525.4666 og 525.4665
Fax: 525.4723 Tölvupóstur: joner@rhi.hi.is Heimasíða: http://www.hi.is/~joner/index11.html |
Starfshópur um Námsnet H.Í.
| Símar | Nöfn | Fax | Tölvupóstur | Heimasíður |
| 525.4666 525.4665 |
Jón Erlendsson (HS: 565.2238) |
525.4723 | joner@rhi.hi.is | UH |
| 525.4369 | Dr. Magnús Jóhannson (HS: 55.41425) |
V: 568.0872 H: 554.1497 |
magjoh@rhi.hi.is | MJ |
| 55.22.855 | Björgvin Guðmundsson |
bjorgvg@rhi.hi.is | BG |
|