Žegar ašeins ein leiš er fęr

Reykjavķk – Oftast eru tvęr eša fleiri leišir fęrar aš settu marki. Sś staša getur žó komiš upp aš ašeins ein leiš sé fęr. Alžingi hefur komiš sér ķ žį stöšu.

Žrįinn Bertelsson fv. alžingismašur oršar žessa hugsun vel. Hann segir:

Ruddamennska og spilling į Alžingi birtist ekki bara meš heimskulegu og ógešslegu rausi yfir glösum heldur fyrst og fremst meš žvķ aš sżna žjóšinni fyrirlitningu meš žvķ aš setja sig ofar almenningi og višurkenna ekki af hverjum Alžingi žiggur vald sitt.

Nś vęri rįš fyrir Alžingi til aš endurheimta lįgmarksviršingu og traust hjį žjóšinni meš žvķ aš sleppa tafarlaust śr gķslingu žeirri stjórnarskrį sem žjóšin lét semja og setja hana óbrenglaša ķ lögformlegt ferli og stušla įn undanbragša aš samžykkt hennar sem allra fyrst.

Žetta vęri til marks um aš ruddamennskan hafi ekki nįš traustum og varanlegum meirihluta į žinginu og ennfremur til marks um fśsleika til aš žjóna žjóšinni og lįta aš vilja hennar.

Žjóšin ein getur veitt Alžingi uppreisn ęru.

Žing sem setur sig ofar žjóšinni og bżr sig undir aš sitja ķ skjóli vopnašrar lögreglu į žjóšin aš senda heim meš skófar į afturendanum – įn žess aš tefja sig į žvķ aš setja mįliš ķ nefnd.“

Höršur Torfason söngvaskįld tekur ķ sama streng. Hann segir:

„Eina fęra leiš Alžingis til aš öšlast viršingu er aš hlżša kalli fólksins og setja nżja stjórnarskrį.“

Žśsundir kvenna hafa lżst sig sama sinnis meš heilsķšuauglżsingum ķ blöšum.

Alžingi į viš djśpstęšan vanda aš strķša sem margir menn, innan hśss og utan, hafa lżst į prenti.

Vandinn kristallast ķ fernum mistökum sem hafa smįm saman grafiš undan trausti og viršingu žingsins.

Fyrsta villan var hermangiš sem dró óprśttinn fjįrglęfralżš aš stjórnmįlaflokkunum, einkum Sjįlfstęšisflokki og Framsóknarflokki, og dró dilk į eftir sér.

Nęsta villa var ókeypis afhending veršmętra aflaheimilda ķ hendur śtvegsmanna sem uršu aš uppivöšslusamri aušstétt og hafa m.a. lagt undir sig Morgunblašiš og magnaš spillingarįhrif hermangsins.

Žrišja villan var ósvķfin śtfęrsla einkavęšingar gömlu bankanna ķ hendur vildarvina fyrr nefndra flokka meš hörmulegum afleišingum sem allir žekkja. Margir bankamenn fengu dóma, en żmsir höfušpaurar sluppu ķ boši Alžingis sem vanrękti aš rannsaka einkavęšingu bankanna og leyfši meintum brotum aš fyrnast žrįtt fyrir ķtrekašar įskoranir um aš girša fyrir fyrningar. Alžingi hefši žurft aš lengja fyrningarfrest hruntengdra brota en žingiš kaus aš gera žaš ekki. Hér er viš alla žingflokka aš sakast, ekki bara gömlu helmingaskiptaflokkana. Önnur yfirvöld, ž.m.t. lögregla og embętti saksóknara, sinntu ekki heldur įskorunum um aš hefja rannsókn til aš girša fyrir fyrningar og kunna aš hafa bakaš sér refsiįbyrgš meš vanrękslu sinni. Tķminn mun skera śr žvķ.

Fjóršu villuna leišir af fyrri villunum žrem. Žegar Alžingi stóš uppi ęrulaust eftir hrun įtti žaš einn sterkan leik ķ stöšunni: aš bjóša žjóšinni aš setja sér nżja stjórnarskrį į eigin spżtur įn afskipta žingsins. Alžingi fór žessa leiš, einu fęru leišina. Allt gekk eins og ķ sögu, nż stjórnarskrį varš til fyrir tilverknaš fólksins ķ landinu. Hśn hefur fengiš afbragšsgóšar vištökur innan lands og utan og hlaut samžykki 2/3 hluta kjósenda ķ žjóšaratkvęšagreišslu sem Alžingi bauš til 2012. Žį var ekkert eftir annaš en aš Alžingi stašfesti nżju stjórnarskrįna fyrir og eftir kosningarnar 2013. Žaš gerši Alžingi žó ekki.

Žaš er mesta hneisa sem Alžingi hefur kallaš yfir sjįlft sig og okkur öll. Sķšan bętti žingiš grįu ofan į svart.

Hvers vegna fór Alžingi svo illa aš rįši sķnu? Žaš er žekkt fyrirbęri aš brotamenn fęra sig upp į skaftiš meš žvķ aš treysta sér smįm saman til alvarlegri brota ef žeim er ekki settur stóllinn fyrir dyrnar. Hermangiš, kvótakerfiš og spillt einkavinavęšing bankanna sljóvgušu svo sišvitund stjórnmįlastéttarinnar aš Ķsland telst nś ekki lengur óskoraš lżšręšisrķki. Sś stašreynd kallar į sterk višbrögš įn frekari tafar.

Vandi Alžingis nś er ekki bundinn viš einstök atvik og meint lögbrot tengd žeim. Kjarni vandans er aš Alžingi hefur ekki tekizt aš endurheimta traust fólksins ķ landinu frį hruni žar eš žingmenn taka eigin hagsmuni og ašra sérhagsmuni fram yfir almannahag. Fv. forsętisrįšherra sem 86% kjósenda telja aš eigi aš segja af sér žingmennsku finnst ešlilegt aš hann sitji įfram alveg eins og honum finnst ešlilegt aš stjórnarskrį sem 67% kjósenda samžykktu 2012 nįi ekki fram aš ganga į Alžingi.

Śt śr žessum vanda er ašeins ein leiš fęr. Forsętisrįšherra žarf aš bišja forseta Ķslands aš rjśfa žing og boša til nżrra kosninga. Fyrir žingrof žarf hśn aš mynda meiri hluta į žinginu um stašfestingu nżju stjórnarskrįinnar sem hefur legiš fyrir fullbśin frį 2013 og heita žvķ aš mynda meiri hluta um endurstašfestingu eftir kosningar. Aš žvķ loknu verša alžingiskosningar loksins aftur lögmętar ķ samręmi viš įkvęši nżju stjórnarskrįrinnar um jafnt vęgi atkvęša.

Žį loksins getur Alžingi gert sér von um aš įvinna sér aftur traust og viršingu. Annars er vošinn vķs.

 

Fréttablašiš, 13. desember 2018.


Til baka