Lri Afrku

Vn—Knverjar hafa auki umsvif sn Afrku undangengin r. vanhagar um msar aulindir sem Afrkulnd hafa upp a bja og eir reia fram fjrhagsasto, byggja vegi, hs og brr o.fl. og veita ln, svo str ln stundum a hld eru um hvort lntakendum aunist nokkurn tmann a standa skilum. Sji okkur, segja Knverjar. Vi horfum langt fram tmann. Vi hfum lyft hundruum milljna okkar flks upp r srri ftkt feinum rtugum. Vi urftum ekki vestrnu lri a halda – og i ekki heldur.

a freistar margra Afrkumanna af fjrhagsstum a taka ennan boskap tranlegan. Kannski lri sem vi lrum af Bretum og Frkkum skipti minna mli en vi hldum, hugsa eir. Arir tortryggja Knverja, srstaklega ann boskap eirra a lri s arft og flkist bara fyrir hagvexti.

Uppi eru tv sjnarmi um samhengi milli lris og vaxtar og vigangs efnahagslfsins.

Sumir segja, . m. knverskir kommnistar: Lri br til slagsu gu agangsharra hagsmunahpa sem misnota frelsi sitt til a skara eld a eigin kku kostna almennings. Lri dregur me v mti r hagkvmni atvinnulfinu og hgir hagvexti. Hmlur gegn lri halda hagsmunahpum skefjum og efla annig vxt og vigang efnahagslfsins til hagsbta fyrir venjulegt flk.

g segi, og a gera miklu fleiri: Lri er eina stjrnskipulagi sem samrmist skoruum mannrttindum og stular a frisamlegum stjrnarskiptum r og reglu. Lri leyfir llum rddum a hljma og aggar v ekki sem gagnrna stjrnvld og reyna a vsa eim veginn a skilegum umbtum. Hfukostur lris er a lrislegar kvaranir kosningum og jaratkvagreislum vera ekki vefengdar. eim ber a hlta hvort sem einhverjum okkar finnst a hgt hefi veri a komast a rttltari og skynsamlegri niurstu ea ekki.

Hvort essara tveggja sjnarmia vi sterkari rk a styjast? Flkist lri fyrir vigangi og vaxtargetu efnahagslfsins eins og Knverjar halda fram ea hefur lri reynzt vera lyftistng undir lfskjr almennings?

Svo virist egar horft er heiminn heild, nstum 200 lnd, a lri haldist jafnan hendur vi velsld efnahagslfinu. Kna er einmitt helzta undantekningin sem sannar regluna. Munstri er bsna skrt. Anna hvort virist lri v stula a efnahagslegri velsld eins og g lsti a framan ea velsldin kallar lri nema hvort tveggja s sem mr finnst lklegast.

Sama munstur er snilegt einnig lndum Afrku sunnan Sahara-eyimerkurinnar su au skou t af fyrir sig. kemur aftur ljs skrt samband milli kaupmttar jartekna mann og lris eins og stjrnmlafringar meta a eftir knstarinnar reglum. Tv lnd skera sig r hpnum. Olutflutningslndin Mibaugs-Gnea og Gabon eru frhverf lri en skarta bi lndin miklum tekjum mann, tekjum sem er grflega misskipt. N eru eftir aeins rj lnd sem flokkast undir einrislnd Afrku: Ertrea, Mibaugs-Gnea og Svasland. Gabon, Kamern og Mritana eru a vsu ekki langt undan en au teljast n til frislanda ar e slakna hefur einrisklnni. essari hlistu Afrku og heimsins alls er vert a halda til haga m.a. til a minna okkur a Afrka er eins og arar heimslfur. ar gilda flestum greinum smu lgml og annars staar. r renna til sjvar.

egar Berlnarmrinn var brotinn niur 1989 voru 37 einrisrki Afrku, rj lrisrki og fjgur frisrki sem svo eru nefnd ar e au fylla hvorugan flokkinn. Frisrki flokkast hvorki til lrisrkja n einrisrkja heldur liggja einhvers staar ar milli. Um aldamtin 2000, ellefu rum eftir fall mrsins, var landslagi gerbreytt. hafi afrskum lrisrkjum fjlga r rem 10, einrisrkjunum hafi fkka r 37 sex, og frisrkjum hafi fjlga r fjrum 30. Eftir a hlt framskn lrisins Afrku fram lkt v sem gerzt hefur um heiminn heild. Lrisrkjum Afrku hefur fr aldamtunum 2000 fjlga r 10 20 og einrisrkjum hefur fkka r sex rj. Frisrkjum hefur fkka r 30 24. Boskapur Knverja um ltilvgi lris virist ekki hafa hrifi.

Framskn lrisins Afrku leiir hugann hinga heim ar sem lri stendur n hllum fti fyrsta sinn sgu lveldisins. Eigum vi a fagna 100 ra afmli fullveldis sem Alingi hefur reitt fjarirnar af me v a rna okkur nju stjrnarskrnni sem yfirgnfandi hluti kjsenda lsti stuningi vi jaratkvagreislunni 2012?

Frttablai, 6. desember 2018.


Til baka