Arabskt vor vndum?

a er algengt vikvi arabalndum, a a s engin tilviljun, a ekkert eirra er lrisrki. Lri hentar ekki arbum, er sagt, ar e frjlsar kosningar hj eim myndu tefla aui og vldum upp hendur ofstkismanna, sem myndu aeins gera illt verra. essi skoun er oftast einbert sklkaskjl. Hitt er sennilegra, a valdsherrunum su vldin svo fst hendi sem raun ber vitni vegna ess, a eir sitja verugir a olulindum, sem eiga a lgum hverjum sta a heita sameign og einnig samkvmt aljlegum  mannrttindasttmlum. Fjlskyldur Bens Als, brottflins forseta Tnis, Mbaraks fyrrum Egyptalandsforseta og Gaddafs Lbuforseta eru hver um sig taldar „eiga“ marga milljara Bandarkjadala erlendum bankareikningum, sem hafa n sumir veri frystir. Svo miklar „eignir“ rkisstarfsmanna eru berlega fi. ess vegna meal annars rs unga flki upp gegn einri, kgun og spillingu og krefst lrisumbta.

mislegt anna leggst smu sveif. Arabajirnar eru ungar a rum, ar e konur halda fram a hlaa niur brnum gegn vilja snum. Um rijungur mannfjldans Alsr, Egyptalandi, Lbu og Marokk er undir fimmtn ra aldri mti fjrungi Tnis og fimmtungi hr heima. Um 60 prsent landsmanna arabaheiminum eru undir rtugu. Atvinnuleysi meal ungs flks aldrinum 15-24 ra er hvergi meira en Norur-Afrku. rija hvert ungmenni Egyptalandi og Tnis er atvinnulaust mti fjrungi Alsr og svinu heild. etta flk gerir arabalndin a tifandi tmasprengju. Flki vill vinnu og rttlti. a gerir sr ekki a gu molana, sem hrjta af allsngtaborum einrisseggjanna. Vopnavald hefur haldi flkinu niri til essa, en vst virist n, hvort a dugir llu lengur. Unga flki gengur vopnlaust fram gegn vgvddum hrottum vegum stjrnvalda.

Takist unga flkinu a hrekja einrisherra arabalandanna fr vldum einn af rum, eru mikil umskipti vndum lkt og gerist vi hrun kommnismans Mi- og Austur-Evrpu fyrir tuttugu rum. losnuu hartnr 300 milljnir manna undan fargi, tt kommnistum suurrkjum Sovtrkjanna tkist sums staar a halda vldum. Arabar eru n um 360 milljnir talsins. Hr er v miki hfi fyrir fjlda flks. Margt getur fari rskeiis, v a illi situr um a komast yfir olulindirnar og bgja fr rttum eigendum eirra. Reynslan snir, a gntt nttruaulinda hamlar lri. Olugng Sdi-Arabu veldur v, a konungsfjlskyldan ar mun varla slaka stjrnartaumunum ea sleppa vldum fyrr en fulla hnefana. Sama vi um Alsr, Lbu og nnur olulnd arabaheiminum og var. Trarbrg araba koma mlinu ekki vi. Langfjlmennasta mslimaland heims, Indnesa, var einrisrki eins og arabalndin, en hefur bi vi lri fr 1999. Af eim umskiptum er mikil saga. Indnesa hrundi fjrmlakreppunni, sem dundi Suaustur-Asu 1997-98, gengi indnessku rpunnar fll um 80 prsent, og Shart, forseti landsins, hrkklaist fr vldum. Hann trnar efstur lista Transparency International yfir jfttustu forseta heims fyrr og sar. Transparency telur, a Shart og fjlskylda hans hafi stoli 15 til 35 milljrum Bandarkjadala forsetat hans 1967-98. Shart lifi til 2008, var krur, en slapp vi dm vegna heilsubrests. Til samanburar er Mbt, forseti Kong 1965-97, talinn hafa stoli fimm milljrum dollara, en hann skipar rija sti listans. Marcos, forseti Filippseyja 1972-86, skipar anna sti. melda, ekkja hans, sem tti 2700 pr af skm, var kjrin ing fyrra. Innan tar mun trlega koma ljs, hvar listanum arabasklkarnir Ben Al, Gaddaf, Mbarak og arir lenda. a er g regla a styja lri bi heima hj sr og annars staar. Tvskinnungur aldrei vel vi. Bandarkjamenn bera hluta byrgarinnar standi arabalandanna. Ef eir fengjust til a leggja svipaan skatt bensn og tkast Evrpu, myndi oluauur arabahfingjanna skreppa saman og andstaa eirra gegn framskn lrisins myndi veikjast. Slkan bensnskatt vri hgt a boa fyrir fram og leggja smm saman, svo a flk og fyrirtki gtu keypt sr sparneytnari bla, ur en bensnver vestra ni evrpskum hum. Kna yrfti a fara eins a.

Frttablai, 3. marz 2011.


Til baka