egar forsetinn flr

Vi stum vi glugga annarri h htels vi aalgtuna Tnisborg og horfum iandi mannhafi gangstttinni fyrir nean. Gatan heitir eftir landsfurnum, Habib Bourgiba, fyrsta forseta landsins a fengnu sjlfsti 1957. etta var kvejukvldverur boi Selabanka Tnis, og a hafi losna aeins um mlbeini gestgjafanum, kannski var hann, arabinn, orinn aeins hreifur af veizlufngum. Hann bandai hendinni tt a mannfjldanum og sagi upp r urru: Sji n etta. Annar hver maur vgunni er leynijnustumaur.

essi vnta yfirlsing gestgjafans vri varla frsgur frandi nema fyrir a, a Tnis er trlega frjlsasta landi vi endilanga strandlengju Norur-Afrku fr Marokk vestri til Egyptalands austri. Strandlengjan, j: hn er eins og ntnabor flygli. Panleikarinn situr Mijararhafinu og veit suur, og er Afrka ll laginu eins og flygill. rum ri ess vegna ykir mr Afrka vera fegurst meginlandanna, skpulagi a minnsta kosti. En sumt flki, sem hefur teki a sr landstjrnina arna suur fr, er annar handleggur. Fstir ttu von , a forseti Tnis yri fyrstur hstrenda essum slum til a flja land me skotti milli lappanna. a mttu eir gera fleiri. Slkt er aldrei hgt a vita fyrir fram.

Lndin fimm norurstrnd lfunnar miklu – Marokk, Alsr, Tnis, Lba og Egyptaland – hafa rtt fyrir allt teki stakkaskiptum sustu hlfa ld. Auskilinn mlikvari frelsi essum lndum og annars staar er fjldi fddra barna hverja konu. ri 1960 fddi hver kona essum lndum sj brn a jafnai. Hr heima urfum vi a fara lengra en 150 r aftur tmann til a finna hstu skru fingartluna riti Hagstofunnar, Hagskinnu, tp sex brn hverja konu 1858. Fingartlurnar Norur-Afrku eru n komnar niur tv brn hverja konu Tnis lkt og Evrpu og rj brn Egyptalandi. Bourgiba var ekki snt um efnahagsml og ekki heldur um lri og mannrttindi, fjarri v, en hann var nothfur kvenfrelsisfrmuur, a m hann eiga.

Staa kvenna Norur-Afrku hefur gerbreytzt til batnaar. Tlfta hver stlka tti kost a skja framhaldsskla Tnis 1971 og tti gott a v leyti, a sklasknarhlutfalli ar var tvisvar sinnum hrra en grannlndunum Alsr vestri og Lbu austri. En n skja nu af hverjum tu stlkum framhaldsskla Tnis mti helmingi Marokk og rem af hverjum fjrum Egyptalandi. etta er bylting. tli konur su ekki alls staar eins inn vi beini? Vitalskannanir mannfringa benda til, a r vilji a jafnai helzt eignast tv til rj brn, hvort heldur Belgu ea Brnd, sumar fleiri brn eins og gengur, arar frri. Vandinn er s, a va f r ekki a ra essu sjlfar fyrir ofrki karla. eim lndum, sem svo httar til um, fer sem betur fer fkkandi. Frelsi skir a r llum ttum.

g hef eytt tveim mnuum vi minnar Tnis. Landi br a fornri menningu: arna er t.d. Karag, sem ldungurinn Kat lagi til, a yri lg eyi. En stjrnmlalfi landinu er enn lgu menningarstigi svo sem ra m m.a. af v, a landsfairinn Bourgiba sat forsetastli 30 r, ar til honum var steypt af stli 1987. tk Ben Ali forstisrherra vi embttinu og sat sem fastast 23 r, ea ar til hann missti kjarkinn um daginn og fli. Tilefni var frisamleg mtmlaganga gegn alrmdri spillingu fjlskyldu forsetans og venzlalii. Landfltti forsetans jafngildir reyndinni viurkenningu hans vandanum, v a ella hefi hann vntanlega geta horfzt augu vi flki sitt og stai fyrir mli snu. a orir hann ekki fyrir sitt litla lf.

Heimurinn hefur breytzt. Lg n n yfir landamri. N er auveldara en ur a draga sakamenn og um lei brottflna ramenn fyrir aljlegan dmstl vegna mannrttindabrota og efnahagsbrota. essi nskipan sendir stjrnmlaleitogum skr skilabo. Lgbrot hefna sn. tla m, a stjrnarherrarnir ngrenni Tnis hugsi n r sitt. Lbu hefur Mammar Gaddaf forseti ri lgum og lofum samfleytt fr 1969. Sonur Gaddafs stti fyrir nokkrum rum nmskei hj vini mnum einum, prfessor London School of Economics, og sat me slgleraugu og sennilega alvpni fremsta bekk fyrirlestrasalnum samt fylgdarlii snu. Gaddaf hefur krafti illa fengins oluaus seti manna lengst konunglegum valdastli eftir a mar Bong, forseti Gabons, annar olufursti, hrkk upp af hittefyrra. Gabon er nstum ekkert eins og a a vera. a hef g s me eigin augum.

Frttablai, 20. janar 2011.


Til baka