N vihorf Evrpu


g ver ess var ferum mnum, a sland ntur n minni hylli en ur hugum eirra, sem bast til a bja slendinga velkomna inn ESB, ef jin kveur a ganga anga inn, egar ar a kemur. Slk slandsreyta arf ekki a koma neinum vart. Vanknun er venjulega gagnkvm. slendingum finnst sumum, a veri s a bja eim inn brennandi hs og ESB urfi a slkkva eldana, ur en htt s a ganga inn. ESB hugsar sitt mti: Hver nennir a taka mti nju aildarlandi, sem urfti neyarhjlp fr AGS og Norurlndum og ykist n – me tbrunnar eldsptur hndunum –  vera ess umkomi a setja sig han hest og tala um brennandi hs?  

Vandinn er ekki bundinn vi sland. ESB stendur frammi fyrir alvarlegasta fjrhagsvanda, sem sambandi hefur urft a glma vi fr ndveru. Hjn fjrhagskrggum, sem au sj ekki fyrir endann , lta a yfirleitt ekki hvarfla a sr a ttleia brn. Vandi ESB n er ekki bundinn vi skuldakreppu Grikklands, rlands og fleiri aildarlanda, heldur snr hann einnig t.d. a Blgaru og Rmenu, sem eiga enn sem komi er ftt sammerkt me rum ESB-lndum anna en landfrilega legu. Umran innan ESB n snst um a hgja tvkkun sambandsins og verja heldur krftunum a treysta og tryggja samstarf eirra landa, sem egar eru gengin inn.

Vtkt samkomulag rkir innan ESB um nausyn ess a efla samstarfi vettvangi rkisfjrmla, annig a fjrhagsvandi einu landi stofni rum aildarlndum ekki voa. Landlgar krggur Kalifornu hafa aldrei kveikt hugmynd, a Kaliforna tti a segja skili vi Bandarkin ea Bandarkjadollarann. ESB arf a koma rkisfjrmlum aildarlandanna svo fyrir, a sama gildi ar. essu arf ekki endilega a fylgja samruni ESB-landanna eitt rki eins og vestra. N er unni a v a kortleggja, hversu ni samstarf rkisfjrmlum innan ESB urfi til a n settu marki. Nnara samstarf bankamlum er einnig tali nausynlegt, ar me tali samevrpskt bankaeftirlit.

essi vinna hefi urft a fara fram, ur en evran var tekin notkun, v a fyrir l strax upphafi, a sameiginleg mynt theimtir ni samstarf rkisfjrmlum. ESB lt undir hfu leggjast a vinna essa heimavinnu tka ta. Upptaka evrunnar var rum ri plitsk yfirlsing ESB um rkan samstarfsvilja. Hagfrilegar forsendur evrunnar hfnuu milli stafs og hurar. essi vanrksla kemur ESB n koll.

Vanrkslusyndir ESB eru fleiri, ef a er g. Grikklandi var hleypt inn ESB 1981, sj rum eftir fall herforingjastjrnarinnar 1967-74. kvrunin var reyndinni plitsk. Tilgangurinn var a treysta lri Grikklandi, vggu lrisins. v tti ekki fara vel a leggja hart a Grikkjum a taka sr tak efnahagsmlum og lta af msum sium. zkir bankar mokuu lnsf inn Grikkland. jverjar bera v hluta byrgarinnar skuldavanda Grikklands. zka stjrnin hefi tt  a beita hraahindrunum til a hgja tlnum zkra banka til a reyna a draga r lkum ess, a eir kmu sjlfum sr og rum vandri. v ykir mrgum elilegt, a zkir bankar og zkir skattgreiendur beri hluta kostnaarins vi a koma Grikklandi aftur rttan kjl.  

Svo er eitt enn. Brezka rkisstjrnin snir n merki ess, a hn kunni a sj sr hag a endurskoa aildarsamning Breta vi ESB ea taka jafnvel hatt sinn og staf og ganga t. Skoanakannanir benda til, a Bretar kynnu a kvea etta millilialaust jaratkvagreislu. Ekki er vst, a Skotar myndu lta bja sr slk mlalok. Margir Skotar lta Norurlnd sem fyrirmynd lkt Englendingum, sem horfa heldur vestur um haf. Skotland sameinaist Englandi 1707 til a last agang a strri markai. essi forsenda sameiningarinnar 1707 ekki lengur vi, ar e Skotland arf ekki lengur Englandi a halda essu skyni. Skotland Evrpu hefur lengi veri helzta vgor skozkra jernissinna, sem hafa n meiri hluta skozka inginu Edinborg. rslit fyrirhugarar jaratkvagreislu um sjlfsti Skotlands 2014 gtu rizt af kvrun rkisstjrnarinnar London um Evrpumli. Me v a kvea a yfirgefa ESB gtu Englendingar kni Skota til a lsa yfir sjlfsti 2014 til a geta haldi aild Skotlands a ESB. a yri saga til nsta bjar, ef Englendingar, undir forustu haldsmanna, yru til ess a knja Skota til a taka sr sjlfsti.

DV, 30. nvember 2012.


Til baka