Bretar kjˇsa um ESB

Charles de Gaulle forseti Frakklands 1959-1969 efa­ist um a­ Bretar Šttu heima Ý ESB. Honum ■ˇttu ■eir sÚrlunda­ir og hallir undir BandarÝkin og taldi ESB betur borgi­ ßn Breta. Ůegar de Gaulle fÚll frß 1970 sag­i eftirma­ur hans, George Pompidou: Frakkland er ekkja. Tveim ßrum eftir frßfall de Gaulles var Bretum hleypt inn Ý ESB. Ůß var vi­ v÷ld Ý Bretlandi rÝkisstjˇrn ═haldsflokksins undir forustu Edwards Heath forsŠtisrß­herra. Ůjˇ­aratkvŠ­agrei­sla um mßli­ var haldin ■rem ßrum sÝ­ar, 1975, ■egar Verkamannaflokkurinn haf­i teki­ vi­ landstjˇrninni undir forustu Harolds Wilson forsŠtisrß­herra, og lřstu 67% kjˇsenda sig hlynnta inng÷ngunni eftir ß.

R÷kin fyrir inng÷ngu Breta Ý ESB voru tvÝ■Štt. ═ fyrsta lagi ■ˇtti Bretum rÚtt a­ eiga a­ild a­ fri­arsambandi sem var Štla­ a­ binda Ůjˇ­verja og a­rar Evrˇpu■jˇ­ir svo traustum b÷ndum a­ Ůjˇ­verjar myndu aldrei aftur hefja strÝ­ gegn gr÷nnum sÝnum. ═ annan sta­ haf­i Bretland dregizt aftur ˙r ÷­rum ■jˇ­um Ý efnahagslegu tilliti, ekki bara BandarÝkjunum heldur einnig Frakklandi og Ůřzkalandi. Efnahagshnignun Bretlands var ß allra v÷rum. Heimsveldi­ ■ar sem sˇlin hneig aldrei til vi­ar lei­ undir lok eftir heimsstyrj÷ldina sÝ­ari. Nřlendurnar Ý AfrÝku og AsÝu tˇku sÚr ■ß allar sjßlfstŠ­i, fyrst Indland 1947 og ÷nnur AsÝul÷nd, sÝ­an Gana 1956 og ÷nnur AfrÝkul÷nd.

Um hnignun Bretlands mi­a­ vi­ ÷nnur Evrˇpul÷nd eftir strÝ­ mß hafa margt til marks. HÚr skulum vi­ sko­a ■jˇ­artekjur ß hverja vinnustund, ÷­ru nafni framlei­ni vinnuafls, einn skßsta lÝfskjarakvar­a sem v÷l er ß. Drag­u n˙ andann dj˙pt, lesandi gˇ­ur, og b˙­u ■ig undir talnahrÝ­. Heimildin er hagt÷lur hagfrŠ­inga Ý Groningen-hßskˇla Ý Hollandi sem hafa sÚrhŠft sig Ý slÝkum t÷lum.

 

┴ri­ 1950 voru tekjur ß hverja vinnustund ß Bretlandi 41% hŠrri en Ý Frakklandi og 85% hŠrri en Ý Ůřzkalandi sem haf­i tapa­ strÝ­inu. Brezka ljˇni­ haf­i lÝka komi­ laska­ ˙t ˙r styrj÷ldinni en bar samt af Fr÷kkum og Ůjˇ­verjum Ý efnahagslegu tilliti. Eftir 1950 drˇgust Bretar hratt aftur ˙r Fr÷kkum og Ůjˇ­verjum. ┴ri­ 1962 fˇru tekjur ß hverja vinnustund Ý Frakklandi fram ˙r Bretlandi og 1965 fˇru tekjur ß hverja vinnustund Ý Ůřzkalandi einnig fram ˙r Bretlandi. Hnignunin vatt upp ß sig. Ůegar Bretar gengu inn Ý ESB 1973 voru tekjur ß hverja brezka vinnustund komnar ni­ur Ý 81% af tekjum ß hverja franska vinnustund og ni­ur Ý 90% af tekjum ß hverja ■řzka vinnustund. Tuttugu ßrum sÝ­ar, 1992, voru tekjur ß hverja vinnustund ß Bretlandi a­eins 76% af tekjum ß hverja vinnustund Ý Frakklandi og Ůřzkalandi. Hlutf÷llin hafa haldizt nŠr ˇh÷ggu­ frß ■eim tÝma.

Einhverjir kynnu a­ halda a­ rÝkisstjˇrn ═haldsflokksins undir forustu MargrÚtar Thatcher og Johns Major 1979-1997 hafi ßtt mestan ■ßtt Ý a­ st÷­va hnignun Bretlands, en hagt÷lur sty­ja ekki ■ß sko­un. T÷lfrŠ­iathuganir brasilÝska hagfrŠ­ingsins Nauros Campos, prˇfessors Ý London, og samverkamanna hans tÝmasetja umskiptin um 1973 ■egar Bretar gengu Ý ESB, ekki 1979 ■egar Thatcher tˇk vi­ landstjˇrninni. Campos og fÚlagar mi­a vi­ ■jˇ­artekjur ß mann frekar en vinnustund eins og Úg geri a­ framan.

┴ri­ 1950 voru tekjur ß hverja brezka vinnustund 61% af tekjum ß hverja vinnustund Ý BandarÝkjunum. Kaninn stˇ­ me­ pßlmann Ý h÷ndunum eftir strÝ­. Ůegar Bretar gengu Ý ESB 1973 haf­i hlutfalli­ milli Bretlands og BandarÝkjanna mjakazt upp Ý 63%. SÝ­an ■ß hafa Bretar smßm saman dregi­ ß BandarÝkjamenn. Tekjur ß hverja vinnustund ß Bretlandi 2015 voru 75% af tekjum ß hverja vinnustund Ý BandarÝkjunum lÝkt og 1992 og 78% tekjum ß hverja vinnustund Ý Frakklandi og Ůřzkalandi. Hlutf÷llin milli Bretlands annars vegar og BandarÝkjanna, Frakklands og Ůřzkalands hins vegar hafa ■vÝ haldizt nŠr ˇbreytt Ý aldarfjˇr­ung. Evrˇpa hefur eigi a­ sÝ­ur dregi­ ß BandarÝkin frß strÝ­slokum. Ůjˇ­artekjur ß hverja vinnustund Ý Frakklandi sem h÷f­u veri­ 43% af tekjum ß hverja vinnustund Ý BandarÝkjunum 1950 voru t.d. or­nar jafnhßar og Ý BandarÝkjunum 1988 og hafa veri­ hŠrri en ■ar vestra sÝ­an ■ß ef allra sÝ­ustu ßr sem hafa veri­ Evrˇpu erfi­ eru undan skilin (Frakkland liggur n˙ 4% undir BandarÝkjunum ß ■ennan kvar­a). ESB-l÷ndin njˇta skjˇls hvert af ÷­ru og hafa ■vÝ flest teki­ svipu­um framf÷rum undangenginn aldarfjˇr­ung.

YfirgnŠfandi hluti brezkra hagfrŠ­inga mun Ý dag grei­a atkvŠ­i gegn ˙rs÷gn Breta ˙r ESB Ý samrŠmi vi­ t˙lkun hags÷gunnar hÚr a­ framan. Fleira hangir ■ˇ ß spřtunni en efnahagssjˇnarmi­. Evrˇpa hefur undangengna ßratugi teki­ stakkaskiptum ß flestum svi­um. Aukin vi­skipti innan ßlfunnar fyrir tilstilli ESB bŠta lÝfskj÷r ß heildina liti­. Fyrir tilstu­lan ESB hefur tekizt a­ leysa upp einokunarhringa sem einst÷k l÷nd rÚ­u ekki vi­. Fer­al÷g og fˇlksflutningar ganga mun grei­ar en ß­ur. ESB-l÷ndum hefur tekizt a­ halda fri­inn. StrÝ­ur straumur flˇttamanna til Evrˇpu vitnar um sterkt a­drßttarafl ßlfunnar en hefur einnig řtt undir ■jˇ­rembu og da­ur vi­ fasisma. Fari svo a­ Bretar kjˇsi Ý dag a­ ganga ˙r ESB munu Skotar varla una ■vÝ a­ Englendingar dragi ■ß me­ sÚr ˙t ˙r ESB. Nor­ur-═rar munu einnig hugsa sinn gang. Ef England byrjar aftur a­ dragast aftur ˙r Frakklandi og Ůřzkalandi, ver­ur Nor­ur-═rlandi ■ß ekki betur borgi­ ef ■a­ sameinast ═rlandi til a­ geta veri­ ßfram Ý ESB? Hva­ gerir Wales ■ß? Ůessu ■urfa brezkir kjˇsendur a­ velta fyrir sÚr og einnig hŠttunni ß a­ ˙rs÷gn Bretlands ˙r ESB lei­i til ˙rsagnar annarra landa. FŠkkun a­ildarlanda ESB myndi veikja Evrˇpu inn ß vi­ jafnt sem ˙t ß vi­ og auka hŠttuna ß řfingum og jafnvel ˇfri­i.

FrÚttabla­i­, 23. j˙nÝ 2016.


Til baka