Aš breyta nżrri stjórnarskrį

Alžingi bošaši fulltrśa śr Stjórnlagarįši til fjögurra daga fundar ķ marz 2012 til aš fjalla um nokkrar spurningar og įbendingar Alžingis.
    Ein spurningin snerist um įkvęši frumvarpsins žess efnis, aš 5/6 hlutar žingmanna gętu breytt stjórnarskrįnni į eigin spżtur įn žess aš bera breytinguna undir žjóšaratkvęši. Ķ greinargerš frumvarpsins var žvķ lżst, aš hugsunin į bak viš įkvęšiš var sś, aš sumar breytingar į stjórnarskrįnni séu svo smįvęgilegar (t.d. breyting į nafni žingnefndar, sem tilgreind er ķ stjórnarskrįnni), aš įstęšulaust vęri aš halda sérstaka žjóšaratkvęšagreišslu žess vegna. Ķ žessu fólst sś hugsun, aš 1/6 hluta žingmanna hlyti aš vera treystandi til aš misnota ekki heimildina til aš smygla efnislegum breytingum inn ķ stjórnarskrįna įn žess aš spyrja žjóšina. Sumir töldu, aš hér vęri öllu óhętt, en ašrir töldu, aš hér vęri tekin of mikil įhętta.
    Ķ erindi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar til Stjórnlagarįšs ķ marz 2012 var įlitamįlinu lżst svo:
    "Ķ 113. gr. er fjallaš um breytingar į stjórnarskrį. Talsveršar athugasemdir hafa veriš geršar viš aš Alžingi geti įkvešiš aš fella nišur žjóšaratkvęšagreišslu um breytingar į stjórnarskrį. Ķ greinargerš segir aš įkvęšinu sé einungis ętlaš aš taka til „minnihįttar“ breytinga. Žetta getur valdiš stjórnskipulegum vafa um gildi breytinga į stjórnarskrį og žeirrar lagasetningar sem į henni byggist. Telur rįšiš mögulegt aš skżra žetta įkvęši betur ķ texta įkvęšisins eša telur žaš hyggilegra aš skipa mįlum žannig aš allar breytingar į stjórnarskrį žurfi samžykki ķ žjóšaratkvęšagreišslu?"
Svar fulltrśa śr Stjórnlagarįši til Alžingis hljóšaši svo:
    "Višhorf og afstaša fundar fulltrśa ķ Stjórnlagarįši
Stjórnlagarįš gerši ķ frumvarpi sķnu rįš fyrir žeim möguleika aš žjóšaratkvęšagreišslu yrši sleppt žegar um vęri aš ręša minnihįttar og nįnast óumdeildar breytingar į stjórnarskrį. Ķ greinargerš meš įkvęšinu kemur m.a. fram aš möguleiki į einfaldri mešferš var settur inn meš žaš ķ huga aš hugsanlega žyrfti aš gera smįvęgilegar breytingar į stjórnarskrį t.d. vegna žjóšréttarsamninga. Žaš voru ekki sķst hagkvęmnissjónarmiš sem réšu nišurstöšu rįšsins en žannig vęri hęgt aš komast hjį fjįrśtlįtum vegna žjóšaratkvęšagreišslu žegar stór meirihluti žings vęri hlynntur minnihįttar breytingum į stjórnarskrį.
Kjósi Alžingi aš fella śt 2. mgr. 113. gr. frumvarpsins um heimild 5/6 hluta žingmanna til aš breyta stjórnarskrį og tryggja žjóšinni žannig įvallt beina aškomu aš öllum breytingum į stjórnarskrį mun žaš ekki raska samhengi ķ frumvarpi Stjórnlagarįšs."
    Ķ žessu svari felst, aš fulltrśar ķ Stjórnlagarįši féllust į aš fella burt įkvęšiš um, aš 5/6 hlutar žingmanna gętu breytt stjórnarskrįnni į eigin spżtur įn žess aš bera breytinguna undir žjóšaratkvęši.
    113. gr. frumvarps Stjórnlagarįšs myndi žį hljóša svo:
    "Žegar Alžingi hefur samžykkt frumvarp til breytingar į stjórnarskrį skal žaš boriš undir atkvęši allra kosningabęrra manna ķ landinu til samžykktar eša synjunar. Atkvęšagreišslan skal fara fram ķ fyrsta lagi einum mįnuši og ķ sķšasta lagi žremur mįnušum eftir samžykkt frumvarpsins į Alžingi."
Alžingi getur žvķ įkvešiš aš hafa hvorn hįttinn sem er į žessu įkvęši frumvarpsins viš lokaafgreišslu mįlsins į Alžingi aš loknu žjóšaratkvęši įn žess aš vķkja frį frumvarpi Stjórnlagarįšs og žeim breytingum į frumvarpinu, sem fulltrśar śr rįšinu féllust į fyrir sķna parta į fjögurra daga fundinum, sem Alžingi kvaddi saman ķ marz 2012. Žęr breytingar eru ekki stórvęgilegar og raska aš engu verulegu rįši efni frumvarpsins eša innbyršis samhengi žess, en žęr veita Alžingi svigrśm til aš velja milli ólķkra gerša nokkurra įkvęša viš lokafrįgang frumvarpsins. Ég legg slķkar breytingar aš jöfnu viš oršalagsbreytingar.
    Ķ žessu ljósi žarf aš skoša oršalag fyrstu spurningarinnar 20. október:
    "Vilt žś aš tillögur stjórnlagarįšs verši lagšar til grundvallar frumvarpi aš nżrri stjórnarskrį?"

dv.is, 13. október 2012.


Til baka