Fjórflokkurinn í Fćreyjum

Sjö stjórnmálaflokkar eiga fulltrúa í fćreyska lögţinginu, fjórir rótgrónir flokkar og ţrír yngri smáflokkar, ţar af einn kristilegur miđflokkur međ tvo ţingmenn.

Skýr og rökrétt hugsun býr á bak viđ fćreyska fjórflokkinn, sem hverfist um tvö öxla. Tveir öxlar kalla samkvćmt eđli máls á fjóra flokka.

 

Annar öxullinn er áframhaldandi samband viđ Dani andspćnis óskoruđu sjálfstćđi Fćreyja. Sambandsflokkurinn og Jafnađarflokkurinn kjósa óbreytt samband viđ Dani, einkum Sambandsflokkurinn. Hann hefur alla tíđ bent á ófarir Íslands – verđbólgu, verkföll, vitleysu – sem lifandi sönnun ţess, ađ fullt sjálfstćđi Fćreyja sé ótímabćrt. Hruniđ hér heima 2008 herđir Sambandsflokkinn í andstöđunni gegn sjálfstćđi Fćreyja eđa linar hann a.m.k. ekki.

Fćreyingar nota evruna í reynd í ţeim skilningi, ađ fćreyska krónan er jafngild dönsku krónunni, sem er rígbundin viđ evruna međ ađeins smávćgilegum frávikum skv. einhliđa ákvörđun danska seđlabankans. Verđbólga er ţví ekkert vandamál í Fćreyjum og ţá ekki heldur verđtrygging.

Fólkaflokkurinn og Ţjóđveldisflokkurinn vilja lýsa yfir fullu sjálfstćđi líkt og Íslendingar gerđu 1944. Erlendur Patursson, sem var Íslendingum vel kunnur um sína daga, var formađur Ţjóđveldisflokksins, sem heitir nú Ţjóđveldi.

Hinn öxullinn í stjórnmálaflóru Fćreyja er hćgri stefna andspćnis vinstri stefnu. Sambandsflokkurinn, systurflokkur Sjálfstćđisflokksins, kallar sig hćgri flokk, og ţađ gerir einnig Fólkaflokkurinn. Ţessir flokkar sitja saman í ríkisstjórn frá ţví í fyrra og búast nú til ađ afhenda útvegsmönnum fiskinn í sjónum umhverfis eyjarnar ađ íslenzkri fyrirmynd.

Sambandsflokkurinn er flokkur eignamanna, sem hafa ćvinlega og eftir fremsta megni skotiđ sér undan skattgreiđslum. Andstćđingar Sambandsflokksins segja, ađ ţetta sé í reyndinni ástćđan til ţess, ađ sambandsmenn vilja ríghalda í Dani. Danir borgi brúsann, sem annars hefđi lent á fćreyskum eignamönnum. „Nánast fullkomlega siđlaus“ flokkur sagđi William Heinesen, mesti rithöfundur Fćreyja, um Sambandsflokkinn eins og Eđvarđ T. Jónsson rifjar upp í bók sinni, Hlutskipti Fćreyja (1994).

Fólkaflokknum svipar ađ sumu leyti til Framsóknarflokksins. Hópur óánćgđra flokksmanna klauf sig frá flokknum fyrir nokkru og stofnađi nýjan flokk, sem heitir ţví góđa nafni Framsókn og á nú tvo fulltrúa á lögţinginu.

Jafnađarflokkurinn og Ţjóđveldi eru vinstri flokkar ađ eigin sögn. Jafnađarflokkurinn er systurflokkur norrćnna jafnađarflokka. Ţjóđveldi er systurflokkur Vinstri hreyfingarinnar – Grćns frambođs. Formađur Ţjóđveldis nú er Högni Höydal og talar reiprennandi íslenzku líkt og margir ađrir Fćreyingar.

Sjöundi flokkurinn er Sjálfstýrisflokkurinn, sem situr nú í nýrri ríkisstjórn međ Miđflokknum og gömlu jöxlunum, Sambandsflokknum og Fólkaflokknum.

Ríkisstjórnir Fćreyja eru ýmist klofnar í sambandsmálinu eins og nú (Fólkaflokkurinn vill sjálfstćđi, Sambandsflokkurinn ekki) eđa í innanlandsmálum (hćgri gegn vinstri). Sundrungin kostar sitt og hćgir á framförum. Danir leggja nú mun minna fé til Fćreyja en ţeir gerđu fyrir hrun fyrir 20 árum, 1989-93. Fćreyingar tóku sig á.

Ísland er annađ mál. Viđ útkljáđum sjálfstćđismáliđ fyrir löngu. Hér er ţví ađeins einn öxull, sé Ísland sett í fćreyskt samhengi. Ef öxullinn hverfđist skýrt um hćgri stefnu gegn vinstri stefnu, vćri ađ ţví leyti rökrétt ađ hafa tvo stjórnmálaflokka á Íslandi. Vandinn er ţó flóknari en svo, ţar eđ ţessi eini öxull er svo óljós, ađ margir eiga erfitt međ ađ greina mun á flokkunum. Sjálfstćđisflokkurinn er og hefur alltaf veriđ ríkisafskiptaflokkur, enda fékkst hann ekki til ađ einkavćđa bankana upp á önnur býti en ţau ađ halda „talsambandi“ viđ ţá međ ţví t.d. ađ halda sćti framkvćmdastjóra flokksins í bankaráđi Landsbankans. Framkvćmdastjórinn hefur nú ásamt öđrum bankaráđsmönnum veriđ kćrđur fyrir stórstreymi fjár úr ógjaldfćrum bankanum rétt fyrir hrun. Ţegar banki hrynur, hljóta fórnarlömbin ađ leita réttar síns. Jafnvel forsćtisráđherra talar um fjórflokkinn, hennar eigin orđ, og lýsti hann dauđan eftir síđustu sveitarstjórnarkosningar. Sé ţađ rétt, ţarf einhver ađ sjá um útförina.

DV, 9. marz 2012.


Til baka