Ůjˇ­arheimili­

═ barßttunni fyrir nřrri stjˇrnarskrß hefur mÚr veri­ mikil ßnŠgja a­ ■vÝ a­ kynnast m÷rgu nřju fˇlki. Margt af ■essu gˇ­a fˇlki hefur engan sÚrstakan ßhuga ß stjˇrnmßlum frß degi til dags, ekki frekar en t.d. Úg sjßlfur. En ■a­ hefur eigi a­ sÝ­ur brennandi ßhuga ß stjˇrnskipun landsins, ßhuga, sem kvikna­i oftar en ekki eftir hrun. Ůetta fˇlk er n˙ a­ reyna a­ hjßlpa til vi­ a­ tryggja, a­ grunnur ■jˇ­arheimilisins sÚ svo traustur sem ver­a mß, ■ˇtt ■a­ hafi hinga­ til ekki sÚ­ ßstŠ­u til a­ skipta sÚr af yfirbyggingunni og innrÚttingum. Sjßlfur hef Úg aldrei skipt mÚr af stjˇrnmßlum og aldrei komi­ nßlŠgt neinum stjˇrnmßlaflokki.

En ■egar Úg horf­i ß efnahagslÝf landsins hrynja af mannav÷ldum 2008 eftir a­ hafa Ý fj÷lmi­lum ßsamt m÷rgum ÷­rum vara­ oft vi­ ˇstjˇrn og veiklu­um undirst÷­um, ■ß var mÚr nˇg bo­i­. ╔g afrÚ­, ■egar fŠri gafst eftir hrun, a­ bjˇ­ast til a­ reyna a­ hjßlpa til vi­ a­ treysta grundv÷llinn me­ endursko­un stjˇrnarskrßrinnar, sem Al■ingi haf­i statt og st÷­ugt lofa­ frß 1944, ßn efnda. Ůjˇ­in lag­i sjßlf grunninn a­ nřrri stjˇrnarskrß ß ■jˇ­fundinum 2010 a­ frumkvŠ­i Al■ingis. Ůjˇ­fundurinn er hryggjarstykki­ Ý endursko­unarferlinu vegna ■ess, a­ allir ═slendingar 18 ßra og eldri h÷f­u jafna m÷guleika ß a­ veljast til setu ■ar. Stjˇrnlagarß­, ■ar sem Úg ßtti sŠti, ger­i Ý reyndinni ekki anna­ en a­ fŠra ni­urst÷­ur ■jˇ­fundarins Ý frumvarpsb˙ning. Frßvik frumvarpsins frß ni­urst÷­um ■jˇ­fundarins eru smßvŠgileg og helgast af ■÷rfinni fyrir innbyr­is samrŠmi Ý frumvarpinu. Ůannig kve­ur frumvarpi­ t.d. ß um ˇbreyttan fj÷lda ■ingmanna til a­ veikja ekki st÷­u Al■ingis gagnvart framkvŠmdarvaldinu, ■ˇtt ■jˇ­fundurinn kalla­i eftir fŠkkun ■ingmanna.

┴kvŠ­i frumvarpsins um jafnt vŠgi atkvŠ­a, persˇnukj÷r, beint lř­rŠ­i, au­lindir Ý ■jˇ­areigu, aukin mannrÚttindi og margt fleira eru Ý samrŠmi vi­ lei­s÷gn ■jˇ­fundarins. Vi­ bŠtist, a­ Stjˇrnlagarß­ starfa­i fyrir opnum tj÷ldum og bau­ fˇlkinu Ý landinu a­ gera athugasemdir vi­ st÷rf rß­sins frß degi til dags. M÷rg hundru­ manns vÝ­s vegar a­ tˇku ßskoruninni og veittu kŠrkomna hjßlp – bŠndur, eftirlauna■egar, hj˙krunarfrŠ­ingar, kennarar, lŠknar og l÷ggur, sjˇmenn, skrifstofumenn og margir a­rir. ╔g ■ekki ekkert dŠmi um stjˇrnarskrß, sem stendur ß lř­rŠ­islegri grunni en frumvarp Stjˇrnlagarß­s.

ŮrÝr af helztu stjˇrnarskrßrfrŠ­ingum heims ß vegum Chicagohßskˇla (prˇfessorarnir Zachary Elkins, Tom Ginsburg og James Melton) taka Ý sama streng Ý glŠnřrri skřrslu um frumvarpi­ (sjß sans.is). Ůar segir (Ý ■ř­ingu minni): „Endursko­unarferli stjˇrnarskrßr ═slands hefur veri­ ßkaflega nřstßrlegt og lř­rŠ­islegt. ١tt frumvarpi­ standi traustum fˇtum Ý stjˇrnskipunarhef­ landsins frß 1944, speglar frumvarpi­ umtalsvert framlag almennings til verksins og markar skřrt uppgj÷r vi­ li­na tÝ­. Frumvarpi­ er einnig Ý fremstu r÷­ var­andi a­ild almennings a­ ßkv÷r­unum stjˇrnvalda, og slÝk a­ild hefur stu­la­ a­ langlÝfi stjˇrnarskrßa Ý ÷­rum l÷ndum.“

┴­ur haf­i Jon Elster, prˇfessor Ý Columbiahßskˇlanum Ý New York og einn helzti sÚrfrŠ­ingur heimsins Ý evrˇpskum stjˇrnarskrßm, haft ■etta a­ segja Ý Silfri Egils 13. maÝ 2012 (sjß sans.is): „MÚr sřnist inntak till÷gunnar, upp a­ ■vÝ marki sem Úg er dˇmbŠr ß ■a­, vera afbrag­sgott. Nřja kosningafyrirkomulagi­ er vel heppna­, ßkvŠ­i­ um a­ nßtt˙ruau­lindir sÚu ■jˇ­areign er mj÷g gott, a­ efla a­skilna­ valdsins, t.d. me­ tilliti til skipunar dˇmara, er mj÷g gott. A­ mÝnu mati er margt gott Ý till÷gunum, og Úg sÚ enga ßberandi meinbugi ß skjalinu. … ╔g held a­ nřja stjˇrnarskrßin sÚ gott plagg sem Štti a­ taka gildi Ý nßnast ˇbreyttri mynd, e­a kannski me­ dßlitlum lagfŠringum.“

Al■ingi hefur ˇska­ eftir lei­s÷gn kjˇsenda me­ ■vÝ a­ bi­ja ■ß a­ segja til um, hvort frumvarp Stjˇrnlagarß­s skuli lagt til grundvallar nřrri stjˇrnarskrß, jß e­a nei. Al■ingi ˇskar lÝka eftir lei­s÷gn um fimm tiltekin ßkvŠ­i frumvarpsins um au­lindir Ý ■jˇ­areigu, ■jˇ­kirkju, persˇnukj÷r, jafnt vŠgi atkvŠ­a og beint lř­rŠ­i, jß e­a nei. Upphafsor­ frumvarpsins lřsa anda ■ess og bˇkstaf: „Vi­, sem byggjum ═sland, viljum skapa rÚttlßtt samfÚlag, ■ar sem allir sitja vi­ sama bor­.“ Frumvarpi­ bř­ur ■eim, sem hafa seti­ a­ řmsum forrÚttindum, t.d. Ý kj÷rklefanum Ý al■ingiskosningum og vi­ ˙thlutun aflaheimilda, a­ taka sÚr sŠti vi­ sama bor­ og a­rir landsmenn me­ almannahag, sßtt og sameiningu a­ lei­arljˇsi.

Íllum ■ykir okkur sjßlfsagt a­ leggja rŠkt vi­ heimili okkar, h˙s og hÝbřli. Vi­ ■urfum n˙ eftir allt, sem ß undan er gengi­, a­ leggja s÷mu rŠkt vi­ ■jˇ­arheimili­ og treysta grunn ■ess eftir f÷ngum.

DV, 19. oktˇber 2012.


Til baka