Hra hetti brygi brn

Mrg undangengin r hef g hr og var vaki mls auknum jfnui skiptingu aus og tekna slandi, og a hafa arir einnig gert, ar meal Gumundur rn Jnsson verkfringur og Stefn lafsson prfessor. Hagstofa slands hefur ekki hirt um a kortleggja tekjuskiptinguna og run hennar rtt fyrir trekaar skoranir r msum ttum og skrar fyrirmyndir fr hagstofum annars staar um Norurlnd. Rkisskattstjraembtti hljp skari og lagi fram tlur um tekjuskiptingu fyrir rin 1993-2005. Tlur rkisskattstjra sna, a Gini-stuullinn, sem er algengur mlikvari misskiptingu tekna, hkkai r 21 36 fr 1993 til 2005, ea um eitt stig ri a jafnai og rflega a. Hr er mia vi rstfunartekjur hjna, a er a segja heildartekjur hjna a greiddum skttum og egnum btum, svo a tekjujfnunarhrif skatta- og velferarkerfisins eru tekin me reikninginn eins og vera ber. Gini-stuullinn nr fr nlli, ef allir hafa smu tekjur (fullur jfnuur), upp hundra, ef allar tekjur falla einum manni skaut (fullkominn jfnuur). Tu stiga munur Gini-kvarann svarar til munarins jfnui tekjuskiptingar Noregi (26) og Bretlandi (36); a er umtalsverur munur. Tekjuskiptingin Norurlndum er bsna jfn heimsvsu, mun jafnari en Bretlandi og Bandarkjunum (41, segja Sameinuu jirnar; Bandarska leynijnustan CIA segir 45). Danmrk, Finnland, Noregur og Svj eru ll bilinu 25 til 27. N hefur rkisskattstjri sent fr sr nrri tlur um sland. r sna, a jfnuur hlt fram a gerast fr 2005 til 2006: Gini-stuullinn hkkai r 36 37. sland er komi upp fyrir Bretland. Rkisstjrnin rtti samt erindrekum snum fyrir opinberar tlur rkisskattstjra fyrir kosningarnar fyrra, og hafi forstisrherra sjlfur lagt smu upplsingar fram Alingi. Hvernig gat etta gerzt? Tvr skringar virast lklegar. Misskiptingin kringum kvtakerfi, sem brtur gegn stjrnarskrnni og Mannrttindasttmla Sameinuu janna eins og n er komi ljs, sljvgai svo sivitund rkjandi afla stjrnmlaflokkunum, a au httu a sjst fyrir. Spillingin og grgin undu svo upp sig, a stjrnmlamenn tku a skammta sjlfum sr au og embtti langt t yfir ur viurkennd velsmismrk, og tk steininn r, egar feinir framsknarmenn slgu eign sinni Bnaarbankann og formaur Sjlfstisflokksins, rotinn a krftum, tk sr sti bankastjrn Selabankans og lt umsvifalaust hkka launin sn ar upp fyrir laun forseta slands ofan srsaumu eftirlaunalg. Framsknarflokkurinn fkk a finna til tevatnsins kosningunum fyrra og missti svo sem vi var a bast nr helminginn af fyrra kjrfylgi snu. Sjlfstisflokkurinn fkk frest. Hin skringin er s, a hnattving undangenginna ra hefur einnig sums staar annars staar leitt til aukins jafnaar, einkum Bandarkjunum, en minni mli en hr heima. Sjlfstisflokkurinn hefur stt msar fyrirmyndir snar til bandarskra repblikana, ar meal hugmyndina um skattalkkun sem allra meina bt. Skattalkkunin var a vsu bundin vi htekjuhpa og hlzt hendur vi aukin rkisumsvif bum lndum og aukinn jfnu. Misskiptingin var skipulg. Rkisstjrn Framsknarflokks og Sjlfstisflokks 1995-2007 ltti skattbyri htekjuflks me v a lkka fjrmagnstekjuskatta langt niur fyrir skatta af vinnutekjum, og hn jarmai samtmis a lglaunaflki me v a leyfa frtekjumarkinu a sga near og near a raungildi, svo a skattbyri ftks flks yngdist. N skrsla Efnahags- og framfarastofnunarinnar (OECD) tekur undir essa lsingu og hnykkir tti rkisins, sem yngdi skattbyri heimila me lgar tekjur til a fjrmagna skattalkkun handa aumnnum. Umran um aukinn jfnu hefur skila rangri. Til a greia fyrir kjarasamningum lofai rkisstjrnin a hkka frtekjumarki nstu rj r um 20.000 krnur umfram vertryggingu til a ltta skattbyri ftks flks. etta dugir a vsu ekki til a bta fyrir lkkun fyrri ra. v er bori vi, a rflegri leirtting frtekjumarksins myndi kosta rkissj of miki f. Vibran ber me sr, a jafnvgi rkisbskapnum sustu r hefur hvlt skattgreislum lglaunahpa. Lttari skattbyri htekjuflks hefur a essu marki veri fjrmgnu me skattlagningu ftks flks. jfnuur skiptingu rstfunartekna milli heimila hlaut a gerast eftir v.

Frttablai, 17. aprl 2008.


Til baka