Grįtt silfur og sjįlfsmörk

Sumar stjórnarmyndanir eru misrįšnar, t.d. myndun rķkisstjórnar Gunnars Thoroddsen 1980. Efnahagsmįlin voru žį ķ enn meiri ólestri en jafnan fyrr. Veršbólgan hafši veriš 45% įriš įšur, 1979. Sparifé landsmanna stóš ķ björtu bįli enda var verštryggingu žį ekki til aš dreifa. Flokkarnir į Alžingi gįtu ekki komiš sér saman um myndun stjórnar. Hver höndin var uppi į móti annarri. Forseti Ķslands, Kristjįn Eldjįrn, undirbjó skipun utanžingsstjórnar sem var eina vitiš eins og sakir stóšu.

Žį geršist žaš sem fįir įttu von į. Gunnar Thoroddsen, varaformašur Sjįlfstęšisflokksins, sem hafši eldaš grįtt silfur viš formann flokksins, Geir Hallgrķmsson, forsętisrįšherra 1974-1978, fékk tvo ašra žingmenn flokksins til lišs viš sig įsamt einum lišhlaupa enn og myndaši rķkisstjórn meš höfušandstęšingunum, Framsóknarflokki og Alžżšubandalagi. Stjórnin hafši nauman žingmeirihluta, 32 žingmenn af 60. Geir Hallgrķmsson og 17 ašrir žingmenn Sjįlfstęšisflokksins sįtu eftir meš sįrt enniš įsamt Alžżšuflokki meš sķna 10 žingmenn. Ellert B. Schram, fv. žingmašur Sjįlfstęšisflokksins og fyrirliši landslišsins ķ knattspyrnu, lżsti mįlinu ķ blašagrein meš žvķ aš segja efnislega:

Mašur śtkljįir ekki knattspyrnuleik meš žvķ aš skora sjįlfsmark į sķšustu mķnśtu og berja sér sķšan į brjóst eins og sigurvegari.

Gušni Th. Jóhannesson forseti Ķslands lżsir mįlinu ķ bók sinni Völundarhśs valdsins og segir um Kristjįn Eldjįrn forvera sinn: „Į mörkunum var aš forseta bęri aš veita brautargengi til žess [ž.e. stjórnarmyndunar Gunnars Thoroddsen] en allt vildi hann vinna til aš losna undan žeirri žjįn aš skipa utanžingsstjórn. Svo mikil var gleši Kristjįns Eldjįrns žegar ljóst var hvert stefndi aš hann las inn į segulband sitt vķšfręg vķsuorš śr Oklahoma, söngleik Rodgers og Hammersteins: „Oh what a beautiful morning, oh what a beautiful day. I’ve got a wonderful feeling, everything’s going my way.

Frįsögn Gušna vitnar um aš Kristjįni brįst bogalistin. „Žjįn“ forseta Ķslands mį engu mįli skipta viš stjórnarmyndun. Žęgindi forsetans žurfa aš vķkja fyrir hag fólksins ķ landinu. Af frįsögn Gušna mį rįša aš Kristjįn Eldjįrn hafi tališ žaš vera „į mörkunum“ aš veita stjórnarmyndun Gunnars Thoroddsen brautargengi, trślega m.a. af žvķ aš efnahagsmįlin voru ķ uppnįmi og margir töldu aš Gunnari Thoroddsen, Framsókn og Alžżšubandalagi vęri öšrum fremur ósżnt um žann mįlaflokk eins og kom į daginn, enda rauk veršbólgan upp ķ 83% į lokaįri rķkisstjórnar Gunnars, 1983. Forsetinn hefši įtt aš taka į sig óžęgindin sem fylgdu skipan utanžingsstjórnar frekar en aš hleypa aš rķkisstjórnarboršinu mönnum sem vęnta mįtti aš myndu hleypa veršbólgunni ķ hęstu hęšir. Enginn žeirra hafši žó įtt ašild aš bankarįni.

Forseti Ķslands į ekki aš vera ekki sinnulaus veizlustjóri. Honum ber skv. stjórnarskrįnni aš hafa frumkvęši aš stjórnarmyndun meš žjóšarhag aš leišarljósi, ekki eigin žęgindi.

Nż rķkisstjórn Sjįlfstęšisflokks, Višreisnar og Bjartrar framtķšar meš 47% atkvęša aš baki sér styšst viš eins manns žingmeirihluta ķ krafti śreltra kosningalaga sem kjósendur höfnušu ķ žjóšaratkvęšagreišslu um nżja stjórnarskrį 2012. Sjįlfstęšisflokkurinn fékk 29% atkvęša ķ kosningunum og ętti žvķ aš réttu lagi aš hafa 18 žingmenn, ekki 21. Sum žingsętin mį žvķ skoša sem žżfi.

Nżja rķkisstjórnin er ķ annan staš skipuš a.m.k. fjórum alręmdum óreišumönnum. Forsętisrįšherrann skuldaši bönkunum 174 mkr. ķ hruninu skv. skżrslu Rannsóknarnefndar Alžingis og sjįvarśtvegs- og landbśnašarrįšherrann skuldaši nęstum tķfalda žį fjįrhęš, 1.683 mkr. Sķšar nefndi rįšherrann slapp viš aš standa ķ skilum žótt undarlegt megi viršast žar eš lįniš var veitt maka til hlutafjįrkaupa meš veši ķ bréfunum sjįlfum. Hęstiréttur hefur ķ hlišstęšu mįli dęmt slķka lįnveitingu ólöglega meš svohljóšandi umsögn: „ … veršur žvķ fall­ist į meš įkęru­vald­inu aš įkęrša hafi ekki getaš dulist aš lįn­veit­ing Byrs spari­sjóšs til … hafi veriš ólög­męt og til žess fall­in aš valda spari­sjóšnum veru­legri fjįr­tjóns­hęttu, enda kom į dag­inn aš féš sem fé­lag­inu var lįnaš er sjóšnum glataš.“ Forsętisrįšherrann hefur ekki enn gert opinbera grein fyrir žvķ hvort eša hvernig skuldir hans viš föllnu bankana voru geršar upp. Fólkiš ķ landinu veit žvķ ekki hvort hann er enn ķ eigu bankanna eša ekki. Sama mįli gegnir um fv. innanrķkisrįšherra sem situr enn į žingi og skuldaši bönkunum 113 mkr. žegar žeir hrundu. Nöfn beggja fundust ķ Panama-skjölunum sem vęri śt af fyrir sig frįgangssök ķ sišušu landi enda varš birting Panama-skjalanna til žess aš kosningum var flżtt um hįlft įr. Fjórir af 332 rįšherrum ķ Vestur-Evrópu fundust ķ Panama-skjölunum, og žrķr af žessum fjórum eru Ķslendingar, allir žrķr sitja enn į žingi, og einn žeirra, formašur Sjįlfstęšisflokksins, situr enn ķ rķkisstjórn. Nżi utanrķkisrįšherrann aflaši fjallhįrra styrkja til flokks sķns sem flokkurinn taldi sig žurfa aš skila aftur, en hvort žaš hefur veriš gert hefur ekki veriš upplżst. Einn rįšherrann enn, sjįlfur fjįrmįlarįšherrann, hljóp viš žrišja mann frį 650 mkr. skuld viš Landsbankann, skuld sem var stofnaš til meš lįni til aš kaupa hlutabréf meš veši ķ bréfunum sjįlfum. Slķk lįn hefur Hęstiréttur ķ hlišstęšu mįli skilgreint sem umbošssvik eins og lżst var aš framan. Žaš mun vera einsdęmi aš ekki einn heldur tveir fjįrmįlarįšherrar ķ röš hafi hlaupiš frį mörg hundruš mkr. skuldum įšur en žeir settust ķ embętti – og bįšir śr sömu fjölskyldunni.

Hvaš skyldu bankarnir hafa boriš margar fjölskyldur śt af heimilum sķnum til aš fjįrmagna töpuš śtlįn til óreišumanna eins og žeirra sem sitja nś fleiri en nokkru sinni fyrr ķ rķkisstjórn Ķslands? Og hvaš skyldi erlendum fórnarlömbum hrunsins finnast um rķkisstjórnina og Ķsland? Žessi rķkisstjórn mun lįta greipar sópa um annarra fé – Tökum bankana! Aftur! – og rżra oršspor Ķslands enn frekar en oršiš er.

Fréttablašiš, 12. janśar 2017.


Til baka