RÝkur samhljˇmur

M÷rgum helztu stefnumßlum SjßlfstŠ­isflokksins er haganlega fyrir komi­ Ý frumvarpi Stjˇrnlagarß­s til nřrrar stjˇrnarskrßr. Sama ß vi­ um a­ra flokka: stefnu ■eirra sÚr einnig sta­ Ý frumvarpi Stjˇrnlagarß­s eins og e­lilegt getur talizt Ý lř­rŠ­isrÝki, ■ar sem ■jˇ­kj÷rnum og ■ingskipu­um fulltr˙um var fali­ a­ semja frumvarp til nřrrar stjˇrnarskrßr. Allir stjˇrnmßlaflokkarnir eiga t.d. rÝkan ■ßtt Ý ßkvŠ­i frumvarpsins um au­lindir Ý ■jˇ­areigu. DavÝ­ Oddsson forsŠtisrß­herra og forma­ur SjßlfstŠ­isflokksins lag­i fram ß Al■ingi stjˇrnarfrumvarp 1995, ■ar sem gert var rß­ fyrir nřju ßkvŠ­i um nßtt˙ruau­lindir Ý stjˇrnarskrß. ┴kvŠ­i­ hljˇ­a­i svo: „Nytjastofnar ß hafsvŠ­i ■vÝ sem fullveldisrÚttur ═slands nŠr til eru sameign Ýslensku ■jˇ­arinnar.“ Ůarna er skřrt kve­i­ ß um au­lindir Ý ■jˇ­areigu me­ or­unum „sameign Ýslensku ■jˇ­arinnar“.
    Or­alagi­ „sameign Ýslensku ■jˇ­arinnar“ er nßskylt or­alagi frumvarps, sem dr. Gunnar Thoroddsen, forsŠtisrß­herra og forma­ur stjˇrnarskrßrnefndar 1978-83, lag­i fram ß Al■ingi 1983 og ger­i rß­ fyrir nřju ßkvŠ­i um nßtt˙ruau­lindir Ý stjˇrnarskrß. ┴kvŠ­i­ hljˇ­a­i svo: „Nßtt˙ruau­lindir landsins skulu vera Švarandi eign ═slendinga. Au­lindir hafs og hafsbotns innan Ýslenskrar l÷gs÷gu eru ■jˇ­areign. EignarrÚtti a­ ÷­rum nßtt˙ruau­Šfum skal skipa­ me­ l÷gum.“ Taki­ eftir, a­ Gunnar Thoroddsen nota­i or­i­ „■jˇ­areign“.
Or­alagi­ „Švarandi eign ═slendinga“ var sˇtt Ý l÷gin um ■jˇ­gar­inn ß Ůingv÷llum frß 1928, en ■ar segir: „Hi­ fri­lřsta land skal vera undir vernd Al■ingis og Švinleg eign Ýslensku ■jˇ­arinnar. Ůa­ mß aldrei selja e­a ve­setja.“ Ůingvallal÷gin frß 1928 lřsa inntaki ■jˇ­areignarhugtaksins: Ůjˇ­areign er eign, sem „mß aldrei selja e­a ve­setja“. B÷rnin okkar mega aldrei vakna upp vi­ ■a­, a­ au­lindirnar, sem okkur bar a­ var­veita handa ■eim, sÚu komnar Ý annarra hendur.
    Ůessi skilningur er lag­ur Ý hugtaki­ ■jˇ­areign Ý frumvarpi Stjˇrnlagarß­s. Ůar segir: „Au­lindir Ý nßtt˙ru ═slands, sem ekki eru Ý einkaeigu, eru sameiginleg og Švarandi eign ■jˇ­arinnar. Enginn getur fengi­ au­lindirnar, e­a rÚttindi tengd ■eim, til eignar e­a varanlegra afnota og aldrei mß selja ■Šr e­a ve­setja.“ Frumvarp rÝkisstjˇrnar Geirs H. Haarde forsŠtisrß­herra og formanns SjßlfstŠ­isflokksins og Jˇns Sigur­ssonar i­na­ar- og vi­skiptarß­herra og formanns Framsˇknarflokksins ß Al■ingi 2007 lag­i til or­alagi­: „Nßtt˙ruau­lindir ═slands skulu vera ■jˇ­areign ...“
Stjˇrnlagarß­ tˇk SjßlfstŠ­isflokkinn og Framsˇknarflokkinn ß or­inu, og ■a­ var au­velt, ■ar e­ a­rir stjˇrnmßlaflokkar h÷f­u einnig lagt fram frumv÷rp ß Al■ingi um au­lindir Ý ■jˇ­areigu. Mestu skipti ■ˇ, a­ ■jˇ­fundur og stjˇrnlaganefnd skipu­ af Al■ingi lřstu eftir ßkvŠ­i Ý stjˇrnarskrß um au­lindir Ý ■jˇ­areigu. Af ■eim 23 kj÷rnu fulltr˙um Ý Stjˇrnlagarß­i, sem sv÷ru­u spurningum DV fyrir stjˇrnlaga■ingskosninguna 2010, s÷g­ust 22 vera hlynntir ■jˇ­areign ß au­lindum. Samhljˇmurinn gat varla rÝkari veri­. SjßlfstŠ­isflokkurinn hefur me­ lÝku lagi beitt sÚr ß fyrri tÝ­ fyrir j÷fnun atkvŠ­isrÚttar og haft forustu um breytingar ß kj÷rdŠmaskipaninni. Um ■etta segir ß vefsetri flokksins (xd.is):
„Barßtta gegn ˇrÚttlßtri kj÷rdŠmaskipan
Fyrstu 10 ßrin var SjßlfstŠ­isflokkurinn lengst af Ý stjˇrnarandst÷­u, ef undanskili­ er tÝmabili­ frß mi­ju ßri 1932 til mi­s ßrs 1934, ■egar flokkurinn tˇk ■ßtt Ý rÝkisstjˇrn Ý fyrsta sinn. A­alvi­fangsefni hennar var a­ koma ß umbˇtum ß kj÷rdŠmaskipan landsins, er var or­in mj÷g ˙relt og ˇrÚttlßt. Flokkurinn hefur Ýtreka­ sÝ­an barist fyrir umbˇtum og auknu rÚttlŠti Ý ■eim efnum.“ Stjˇrnmßlaßlyktun 31. landsfundar flokksins 1993 gaf Morgunbla­inu tilefni til a­ birta forustugrein undir yfirskriftinni „Jafnt vŠgi atkvŠ­a“. SjßlfstŠ­isflokkurinn ß ■vÝ rÝkan ■ßtt Ý kosningaßkvŠ­i frumvarps Stjˇrnlagarß­s, en ■ar segir Ý anda sjßlfstŠ­isstefnunnar frß 1993: „AtkvŠ­i kjˇsenda alls sta­ar ß landinu vega jafnt.“
Tv÷ af mikilvŠgustu ßkvŠ­um frumvarps Stjˇrnlagarß­s, ßkvŠ­in um au­lindir Ý ■jˇ­areigu og jafnt vŠgi atkvŠ­a, vir­a hugsjˇnir sjßlfstŠ­ismanna eins og ■Šr hafa birzt Ý stefnu flokksins og frumv÷rpum flokksmanna fyrr og sÝ­ar. ═ ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slunni 20. oktˇber gefst kjˇsendum fŠri ß a­ lei­a au­lindir Ý ■jˇ­areigu og jafnt vŠgi atkvŠ­a til ÷ndvegis Ý stjˇrnarskrß lř­veldisins. Lßtum fŠri­ okkur ekki ˙r greipum ganga. Kjˇsum.

DV, 14. september 2012.


Til baka