Hjßlpartraust

Vakna­u, sag­i konan mÝn. Klukkan var ■rj˙ um nˇtt. ╔g hlřddi og hlusta­i me­ henni ß dynki og brothljˇ­ ˙r nŠrliggjandi Ýb˙­, skerandi ska­rŠ­isvein og formŠlingar me­ mßlvillum, fimm ß Richter. ┴starfuglarnir voru eina fer­ina enn a­ skiptast ß h˙sg÷gnum, postulÝni og ÷­ru lauslegu lÝkt og Liz Taylor og Richard Burton ger­u stundum Ý svÝtunni sinni ß Dorcesterhˇtelinu Ý London. Vi­ hringjum Ý l÷gregluna, sag­i Anna. Eigum vi­ ekki heldur a­ leyfa ■eim a­ drepa hvort anna­? sag­i Úg. Vi­ fˇrum aftur a­ sofa, en ■ˇ ekki fyrr en vi­ sßum konuna fara ˙t. Ůessi litla nŠtursaga rifjast upp fyrir mÚr n˙ a­ gefnu tilefni. HvÝ skyldu skattgrei­endur Ý ÷­rum l÷ndum hafa hug ß a­ rÚtta ═slandi hjßlparh÷nd eins og allt er hÚr Ý pottinn b˙i­? – frekar en mig langa­i a­ hringja Ý l÷gregluna um ßri­. Augu umheimsins hvÝla ß ═slandi. Mikill fj÷ldi erlendra manna hefur be­i­ stˇrfellt fjßrhagstjˇn af vi­skiptum vi­ Ýslenzka fjßrglŠframenn. Mßli­ myndi horfa ÷­ruvÝsi vi­ ˙tlendingum, hef­u Ýslenzk stjˇrnv÷ld strax vi­ hruni­ sn˙izt ß sveif me­ fˇlkinu Ý landinu gegn eigendum og stjˇrnendum banka og annarra stˇrfyrirtŠkja, sem keyr­u landi­ Ý kaf. Hef­u stjˇrnv÷ld teki­ mßli fˇlksins og stofna­ til tr˙ver­ugrar rannsˇknar ß hruninu og a­draganda ■ess undir yfirstjˇrn ˇhß­ra erlendra manna, helzt fyrir opnum tj÷ldum, Ý sta­ ■ess a­ draga lappirnar Ý lÝtt dulb˙inni me­virkni me­ ßbyrg­arm÷nnum hrunsins, nyti ═sland kannski meiri sam˙­ar og skilnings ˙ti Ý heimi. En ■vÝ er ekki a­ heilsa. RÝkisstjˇrnin gerir sÚr a­ ■vÝ er vir­ist a­ gˇ­u ■ann rannsˇknargrunn, sem SjßlfstŠ­isflokkurinn lag­i Ý fyrri rÝkisstjˇrn Ý ■eirri augljˇsu von, a­ ekkert ˇ■Šgilegt kŠmi upp ˙r krafsinu. Allir ═slendingar vita, a­ rÚttarkerfi­ er skilgeti­ afkvŠmi g÷mlu helmingaskiptaflokkanna, enda nřtur ■a­ jafnlÝtils ßlits me­al almennings og Al■ingi samkvŠmt sko­anak÷nnunum Capacents. ┌tlendingar vissu ■etta ekki ß­ur, en ■eir vita ■etta n˙na, ■ar e­ ■eim hefur gefizt Šri­ tilefni til a­ kynna sÚr innvi­i Ýslenzks samfÚlags. Spillingin ß ═slandi er n˙ alt÷lu­ Ý ÷­rum l÷ndum. Erlendir bankar hafa n˙ hrundi­ af sta­ hry­ju mßlsˇkna ß hendur g÷mlu b÷nkunum og rÝkinu. Hugsanlega hef­i veri­ hŠgt a­ komast hjß slÝkum mßlaferlum, svo sem tˇkst til dŠmis Ý ArgentÝnu eftir hruni­ ■ar 1999-2002, en ═sland nřtur ekki trausts. Jafnvel Nor­url÷ndin vir­ast ekki kŠra sig um a­ hjßlpa til umfram gjaldeyrislßnin, sem sami­ hefur veri­ um, og ■au lßn fßst ekki reidd fram, ■ar e­ stjˇrnv÷ld hafa ekki sta­i­ til fulls vi­ sinn hlut Ý efnahagsߊtluninni, sem ■au s÷mdu um vi­ Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­inn Ý nˇvember 2008. RÝkisstjˇrnir Nor­urlanda hafa s÷mu upplřsingar um ßstandi­ hÚr og vi­ hin. Og hva­ sjß ■Šr? ŮŠr sjß ■jˇfabŠli, ■ar sem fßeinir menn lÚtu greipar sˇpa og keyr­u fjßrhag fj÷lda heimila og fyrirtŠkja Ý kaf me­ stjˇrnv÷ld – einkum SjßlfstŠ­isflokkinn, samstarfsflokka hans og sljˇa, me­virka stjˇrnsřslu – řmist Ý ÷kusŠtinu e­a eftirdragi. DŠmin eru m÷rg. Nřir eigendur tˇku vi­ Sjˇvß 2005 og rÚ­u til sÝn forstjˇra beint frß Vi­skiptarß­i ═slands. Hann var­ sÝ­ar forma­ur Samtaka atvinnulÝfsins og stjˇrnarforma­ur ┴rvakurs Ý umbo­i Bj÷rgˇlfs Gu­mundssonar. Margir ■ˇttust vita, a­ eigendurnir Štlu­u sÚr a­ braska me­ bˇtasjˇ­ina. Eigendurnir tˇku tuttugu milljar­a krˇna ar­ ˙t ˙r fÚlaginu og skildu ■annig vi­, a­ rÝkissjˇ­ur tˇk fÚlagi­ yfir me­ sautjßn milljar­a krˇna framlagi frß skattgrei­endum til a­ komast hjß gjald■roti. Eigendur og stjˇrnendur fÚlagsins hef­u alveg eins geta­ rŠnt rÝkissjˇ­ millili­alaust. Og t÷kum FL Group: ■ar sat Ý stjˇrn fyrrum oddviti sjßlfstŠ­ismanna Ý borgarstjˇrn ReykjavÝkur, allir sjˇ­ir tŠmdust, og fÚlagi­ fˇr Ý ■rot, en oddvitinn haf­i ■ß dregi­ sig hljˇ­lega Ý hlÚ. Sjˇ­ur 9 Ý Glitni? Landsbankinn allur? Sama saga. Ůetta var vi­skiptalÝkan vÝkinganna: ■eir keyptu sÚr fri­ til a­ braska me­ eigur annarra me­ ■vÝ me­al annars a­ ra­a stjˇrnmßlam÷nnum Ý stjˇrnir fyrirtŠkja sinna. StjˇrnmßlastÚttin haf­i ß­ur, me­ l÷gfestingu kvˇtakerfisins, lagt blessun sÝna yfir brask me­ eigur annarra og me­fylgjandi mannrÚttindabrot. VÝkingum og ÷­rum kann a­ hafa yfirsÚzt, a­ dˇmsmßlin gegn ■eim ver­a sum tr˙lega hß­ Ý erlendum rÚttars÷lum. Fˇlki­ Ý landinu ■arf ■ˇ ■vÝ mi­ur a­ una ■vÝ, a­ ═sland er r˙i­ trausti, ekki bara s÷kudˇlgarnir. RÝkisstjˇrnir Nor­urlanda vir­ast lÝta svo ß, a­ ═sland ■urfi lÝkt og ÷nnur l÷nd a­ ßvinna sÚr og ver­skulda ■ß hjßlp, sem landinu er veitt. Hjßlpartraust er eins og lßnstraust. Hvorugt kemur af sjßlfu sÚr.

FrÚttabla­i­, 24. september 2009.


Til baka