Liđiđ eđa leikurinn?

Íţróttafréttamenn eru ekki hlutlausir í landsleikjum. Ţá halda ţeir međ landsliđinu og leyna ţví ekki. Flestir íţróttafréttamenn kunna samt ađ meta góđ tilţrif á báđa bóga. Hlutdrćgni ţarf ekki ađ útiloka sannmćli. Máliđ vandast, ţegar Valur og Víkingur keppa. Ţá ţurfa fréttamenn helzt ađ gćta hlutleysis. Hlutleysiskrafan er afstćđ. Bjarni Fel gat ekki leyft sér ađ lýsa KR-leik eins og landsleik, ţótt hann langađi.

    Stjórnmálafréttamenn ţurfa međ líku lagi ađ vera hlutlausir, finnst mörgum, og ţekkja samt muninn á réttu og röngu. Hlutleysi í stjórnmálafréttum hefur veriđ á undanhaldi. Nú tíđkast, ađ bandarískir sjónvarpsmenn lýsi skođunum sínum fyrir áhorfendum líkt og leiđara- og dálkahöfundar blađa. Ţessi tilhneiging hefur undiđ upp á sig. Nú ţykir ţađ ekki tiltökumál, ađ fréttamenn standi uppi í hárinu á viđmćlendum sínum. Er ţađ afturför? Voru skođanaskipti í sjónvarpi fróđlegri, ţegar dr. Gunnar Schram, síđar prófessor, stýrđi ţeim af stakri nćrgćtni á sinni tíđ, en ţau eru nú undir vökulli stjórn Egils Helgasonar? Ekki finnst mér ţađ. Viđ eigum nú á ađ skipa auk Egils og Jóhanns Haukssonar  mörgum góđum blađamönnum, sem standa á öxlum Jónasar Kristjánssonar ritstjóra, halda sig utan og ofan viđ stjórnmálaflokkana og segja ţeim til í breytilegum hlutföllum.

Engum dytti í hug ađ láta byggđasjónarmiđ hafa áhrif á skipan handboltalandsliđsins. Allir vita, hvađa árangurs vćri ađ vćnta á alţjóđamótum, ef stjórnmálaflokkarnir ćttu fulltrúa í landsliđinu eđa ef styrkjum fyrirtćkja til Handknattleikssambandsins fylgdu afskipti af skipan liđsins og leiktćkni. Slík sjónarmiđ hafa aldrei komiđ til tals, og landsliđiđ hefur náđ góđum árangri. Ţessi einfalda íţróttaregla hefur ekki veriđ virt á vettvangi stjórnmálanna og ekki heldur á ţeim sviđum, ţar sem stjórnmálaflokkarnir hafa skammtađ sér mest ítök, svo sem í dómsmálum. Ţar tíđkast enn ađ skipa mönnum til verka međ stjórnmálasjónarmiđ ađ leiđarljósi, ef ljós skyldi kalla. Bankamálin voru sama marki brennd og dómsmálin fram ađ hruni og eru enn. Engan ţarf ađ undra, ađ ţjóđin vantreystir Alţingi, bönkunum og dómskerfinu. Handboltalandsliđiđ nýtur trausts.

    Árangur Íslendinga stendur yfirleitt í öfugu hlutfalli viđ ítök stjórnmálaflokkanna. Íţróttir, listir, frćđi og vísindi hafa ađ mestu fengiđ ađ vera í friđi, og ţar er ýmislegt eins og ţađ á ađ vera. Bankar, dómstólar og ađ sumu leyti löggćzla eru gegnsýrđ af stjórnmálum, og ţar stendur ekki steinn yfir steini. Hrun bankanna spratt sumpartinn af landlćgri stjórnmálaspillingu. Forsagan er sár og löng. Ég hef stundum sagt, ađ kvótinn hafi varđađ veginn ađ einkavćđingu bankanna, en viđ getum fariđ enn lengra aftur í tímann til ađ vitja upphafsins.

Gamla helmingaskiptaspillingin ágerđist í kringum umsvif Bandaríkjahers á Keflavíkurflugvelli árin eftir stríđ. Af henni spruttu skipuleg lögbrot undir handarjađri og verndarvćng stjórnmálaflokkanna, svo sem lögreglumennirnir, sem rannsökuđu brotin, eru enn til frásagnar um. Rannsakendur í olíumálinu, einu mesta fjársvikamáli lýđveldissögunnar, ráku sig á veggi, enda áttu ţeir í höggi viđ einn helzta virđingarmann Framsóknarflokksins, forstjóra SÍS, utanríkisráđherra og seđlabankastjóra, Vilhjálm Ţór (1899-1972). Lögregla varnarliđsins dróst inn í rannsóknina, ţar eđ meint misferli varđađi međal annars innflutning á olíu, sem var líkt og önnur ađföng tollfrjáls handa varnarliđinu. Olíufélagiđ, sem Vilhjálmur stýrđi, skaut sér undan tollum međ ţví ađ flytja olíu milli tanka. Brotin voru framin 1950-60. Kananum var varla skemmt, ţegar rússnesk olía fannst í bandarískum tönkum innan vallarsvćđisins. Ađild Bandaríkjamanna ađ rannsókninni torveldađi yfirhylmingu. Máliđ fór fyrir dóm. Framkvćmdastjóri félagsins var dćmdur í fjögurra ára fangelsi og stjórnarmenn í fjársektir. Stjórnarformađurinn, Vilhjálmur Ţór, ţá seđlabankastjóri, fékk dóm í undirrétti, vćgan ađ vísu, og var sýknađur í Hćstarétti 1963 á ţeirri forsendu, ađ sök hans vćri fyrnd. Kristján Pétursson löggćzlumađur lýsir olíumálinu í bók sinni Margir vildu hann feigan (1990). Kannski hefđu helmingaskiptaflokkarnir vandađ sig betur viđ einkavćđingu bankanna, hefđu ţeir áđur horfzt undanbragđalaust í augu viđ afbrot Vilhjálms Ţór og önnur skyld brot í bönkunum og annars stađar. Hruniđ kallar á, ađ nú verđi, ţótt seint sé, gerđ fullnćgjandi grein fyrir ţessum gömlu brotum. Til ađ upprćta spillinguna, sem varđ Íslandi ađ falli, ţurfa Íslendingar ađ horfast fordómalaust í augu viđ fortíđina, hefja sig yfir flokkadrćtti og hćtta ađ halda međ flokknum sínum eins og fótboltaliđi. Höldum heldur međ leiknum.

 

Fréttablađiđ, 25. febrúarr 2010.

Til baka