Međ kveđju frá Ítalíu

Reykjavík – Ítalía hefur ađ heita má gengiđ í gegnum tvćr stjórnmálabyltingar frá 1992. Fyrst hrundi gamla flokkakerfiđ til grunna. Flokkarnir sem höfđu stjórnađ landinu frá stríđslokum 1945 voru tjargađir og fiđrađir, einnig kommúnistaflokkurinn sem var gerspilltur líkt og hinir og hafđi ţegiđ ólöglegar gjaldeyrisyfirfćrslur frá Sovétríkjunum í stórum stíl. Sósíalistinn Bettino Craxi, forsćtisráđherra landsins 1983-1987, flúđi til Afríku og dó ţar í útlegđ 2000. Meira en helmingur ţingmanna sćtti ákćru fyrir lögbrot. Um 400 borgarstjórnir og bćjarstjórnir voru leystar upp vegna spillingar. Árlegar mútugreiđslur til stjórnmálamanna 1980-1990 til ađ liđka fyrir samningum viđ ríkiđ eru taldar hafa numiđ um fjórum milljörđum Bandaríkjadala samtals. Ţađ jafngildir á núverandi verđlagi um 300.000 krónum á hverja fjögurra manna fjölskyldu á Ítalíu ţessi tíu ár. Árin 1996-2006 fengu um 9.000 Ítalar dóma fyrir glćpi tengda spillingu. Spillingin reyndist kosta sitt. Ítalar stóđu jafnfćtis Ţjóđverjum um aldamótin 2000 mćlt í kaupmćtti ţjóđartekna á mann, en ţeir búa nú viđ fjórđungi lćgri tekjur á mann en Ţjóđverjar.

Herferđ dómstólanna á hendur brotlegum stjórnmálamönnum og vinum ţeirra í viđskiptalífinu var kennd viđ hreinar hendur (ít. mani pulite). Ađalsaksóknarinn, Antonio Di Pietro, varđ ţjóđhetja. Vopnin snerust ţó í höndum hans ţegar hann ţurfti ađ glíma viđ Silvio Berlusconi fyrir rétti. Allir vissu ađ Berlusconi var margfaldur lögbrjótur. Hann bar ţađ utan á sér. Hann hóf feril sinn sem söngvari á súlustöđum nálćgt Rimini og fćrđi sig ţađan upp á skaftiđ m.a. í slagtogi međ Bettino Craxi. Svo fór ađ Berlusconi var forsćtisráđherra Ítalíu 1994-1995, 2001-2006 og 2008-2011, ţ.e. í níu ár af 18 frá 1994 til 2011.

 

Margir Ítalar hugguđu sig ţessi ár viđ ţá hugsun ađ tvćr stofnanir landsins vćru ţó altjent hafnar yfir spillingu, Hćstiréttur og Seđlabankinn. Svo fór ţó ađ Antonio Fazio, bankastjóri Seđlabankans 1993-2005, neyddist til ađ segja af sér og fékk 4ra ára fangelsisdóm 2011 fyrir spillingu og svimandi háa fjársekt (1,5 milljónir evra). Konan hans notađi marga farsíma til ađ rugla lögregluna í ríminu. Ekki er vitađ um lögbrot í Hćstarétti Ítalíu eđa um málaferli dómaranna ţar hvers gegn öđrum. Úrslit ţingkosninganna á Ítalíu í marz s.l. má kalla ađra byltingu. Gömlu flokkarnir, ţ.e. flokkarnir sem urđu til upp úr fyrri byltingunni eftir 1990, lentu í minni hluta, ţ. á m. flokkur Berlusconis. Tveir nýir flokkar og gerólíkir mynduđu saman meirihlutastjórn sem hefur nú setiđ ađ völdum í nokkrar vikur. Annar stjórnarflokkurinn, Norđurbandalagiđ (ít. Lega Nord), hlaut 18% atkvćđa. Hann var upphaflega flokkur ađskilnađarsinna sem vildu ađ Norđur-Ítalía segđi sig úr lögum viđ Suđur-Ítalíu. Flokkurinn hvarf frá ţeirri stefnu og berst nú heldur gegn ríkisútgjöldum, skuldum og innflytjendum. Formađur flokksins, Matteo Salvini, er gamall kommúnisti og sćkir sér fyrirmyndir til Trumps Bandaríkjaforseta. Ítalíu allt! og Ítalía fyrir Ítala! eru helztu vígorđ flokksins. Salvini er innanríkisráđherra, dáir Pútín forseta Rússlands auk nýfasistaflokka í Frakklandi, Ungverjalandi og víđar og hefur í hótunum viđ minnihlutahópa.

Hinn stjórnarflokkurinn, Fimmstjörnuhreyfingin (ít. Movimento 5 Stelle), er annarrar gerđar. Hann varđ til ţegar landsfrćgur skemmtikraftur og bloggari, Beppe Grillo, e.k. ítalskur Jón Gnarr, tók ađ sópa til sín fylgi međ ţví ađ draga Berlusconi og ţá hina sundur og saman í háđi. Grillo dró sig í hlé fyrr í ár og valdist Luigi Di Maio, 32ja ára ađ aldri, ţá til forustu hreyfingarinnar sem hefur m.a. borgaralaun á stefnuskrá sinni, ţ.e. grunnframfćrslu handa öllum óháđ vinnuframlagi. Borgaralaun eru eitur í beinum Norđurbandalagsins. Flokkarnir eru svo ólíkir hvor öđrum ađ ţeim ţótti ráđlegt ađ sćkja forsćtisráđherrann, utanríkisráđherrann og fjármálaráđherrann út fyrir sínar rađir. Ţeir heita Giuseppe Conte, Enzo Moavero Milanesi og Giovanni Tria og eru allir hófstilltir prófessorar. Međ ţá ţrjá innan borđs virđist ólíklegt ađ ríkisstjórnin nýja muni reyna ađ hrófla viđ veru Ítalíu í ESB og evrusamstarfinu.

Ítalía er enn sem fyrr ráđgáta, fögur međ afbrigđum – og erfiđ.

 

Fréttablađiđ, 16. ágúst 2018.


Til baka