Meira um au­lindaßkvŠ­i­

═ au­lindaßkvŠ­inu Ý stjˇrnarskrßrfrumvarpi Stjˇrnlagarß­s segir svo:

 

„Stjˇrnv÷ld geta ß grundvelli laga veitt leyfi til afnota e­a hagnřtingar au­linda e­a annarra takmarka­ra almannagŠ­a, gegn fullu gjaldi og til tiltekins hˇflegs tÝma Ý senn. SlÝk leyfi skal veita ß jafnrŠ­isgrundvelli og ■au lei­a aldrei til eignarrÚttar e­a ˇafturkallanlegs forrŠ­is yfir au­lindunum.“ Ůetta or­alag er Ý samrŠmi vi­ dˇm HŠstarÚttar 1998 Ý mßli Valdimars Jˇhannessonar gegn Ýslenzka rÝkinu og einnig Ý samrŠmi vi­ ßlit mannrÚttindanefndar Sameinu­u ■jˇ­anna 2007, eins og Magn˙s Thoroddsen, fyrrum forseti HŠstarÚttar, lřsti Ý grein Ý Morgunbla­inu 30. jan˙ar 2008, en ■ar segir me­al annars:

„Hinn 24. oktˇber 2007 kunngj÷r­i mannrÚttindanefnd Sameinu­u ■jˇ­anna ßlit sitt Ý kŠrumßli ■eirra sjˇmannanna Erlings Sveins Haraldssonar og Arnars SnŠvars Sveinssonar gegn Ýslenzka rÝkinu ■ar sem 12 nefndarmanna (af 18) t÷ldu l÷gin um stjˇrn fiskvei­a brjˇta Ý bßga vi­ 26. gr. Al■jˇ­asamnings um borgaraleg og stjˇrnmßlaleg rÚttindi um jafnrÚtti allra manna. Grein ■essi er efnislega samhljˇ­a jafnrÚttisßkvŠ­i 65. gr. stjˇrnarskrßr lř­veldisins ═slands nr. 33 17. j˙nÝ 1944, me­ sÝ­ari breytingum.

 

═ hnotskurn er r÷kstu­ningur meirihluta mannrÚttindanefndarinnar ■essi: Nefndin vitnar til 1. greinar laganna um stjˇrn fiskvei­a nr. 38/1990, er segir: „Nytjastofnar ß ═slandsmi­um eru sameign Ýslensku ■jˇ­arinnar.“ SÝ­an segir meirihlutinn, a­ s˙ mismunun, sem ger­ hafi veri­ Ý upphafi kvˇtakerfisins vi­ ˙thlutun vei­iheimilda og bygg­ var ß vei­ireynslu tÝmabilsins 1. nˇvember 1980 til 31. oktˇber 1983, kunni a­ hafa veri­ sanngj÷rn og mßlefnaleg sem tÝmabundin rß­st÷fun. En me­ setningu laganna um fiskvei­istjˇrnun nr. 38/1990 hafi rß­st÷fun ■essi ekki a­eins or­i­ varanleg, heldur breytt hinum upprunalegu rÚttindum til ■ess a­ nřta opinbera eign Ý nřtingu einstaklingsbundinnar eignar. Ůeir sem upphaflega hafi fengi­ ˙thluta­ vei­iheimildum og nřttu ■Šr eigi, hafi geta­ selt ■Šr e­a leigt ß marka­sver­i Ý sta­ ■ess a­ skila ■eim aftur til rÝkisins til ˙thlutunar til nřrra vei­irÚttarhafa Ý samrŠmi vi­ sanngjarna og rÚttlßta mŠlikvar­a. ═slenzka rÝki­ hafi ekki sřnt fram ß, a­ ■essi ˙thlutunarmßti ß vei­irÚttarheimildum fullnŠgi ■eim kr÷fum, er gera ver­i um sanngirni.

 

MannrÚttindanefndin taldi sig ekki ■urfa a­ fjalla um ■a­ sÚrstaklega, hvort ˙thlutun kvˇta ß

takm÷rku­um au­lindum samrŠmdist Sßttmßlanum almennt, en Ý ■essu sÚrstaka kŠrumßli,

■ar sem vei­iheimildunum vŠri ˙thluta­ varanlega til hinna upphaflegu vei­irÚttarhafa, andstŠtt hagsmunum kŠrendanna, vŠri ekki unnt a­ telja, a­ slÝkt kerfi vŠri byggt ß sanngj÷rnum grundvelli. Af ■essum s÷kum ßlykta­i meirihluti mannrÚttindanefndarinnar, a­ broti­ vŠri gegn jafnrÚttisßkvŠ­i 26. gr. Al■jˇ­asamningsins um borgaraleg og stjˇrnmßlaleg rÚttindi.“ Tilvitnun lřkur.

 

┴lit mannrÚttindanefndar SŮ er bindandi, en stjˇrnv÷ld hafa ekki enn brug­izt vi­ ■vÝ. Frumvarpi Stjˇrnlagarß­s er Štla­ a­ leysa vandann.

═ l÷gum um stjˇrn fiskvei­a hefur frß 1990 veri­ svofellt ßkvŠ­i: „┌thlutun vei­iheimilda samkvŠmt l÷gum ■essum myndar ekki eignarrÚtt e­a ˇafturkallanlegt forrŠ­i einstakra a­ila yfir vei­iheimildum.“ Lokamßlsli­ au­lindaßkvŠ­isins Ý frumvarpi Stjˇrnlagarß­s („SlÝk leyfi ... lei­a aldrei til eignarrÚttar e­a ˇafturkallanlegs forrŠ­is yfir au­lindunum.“) er Štla­ a­ tryggja stjˇrnskipulega st÷­u ■essarar lagagreinar me­ ■vÝ a­ gir­a fyrir hŠttuna ß, a­ h˙n ver­i numin brott ˙r l÷gum.

 

UmrŠ­an um ■jˇ­areign Ýslenzkra nßtt˙ruau­linda hefur sta­i­ Ý brß­um hßlfa ÷ld. Margir sÚrfrŠ­ingar, sem fjalla­ hafa um mßli­, l÷gfrŠ­ingar og a­rir, voru haf­ir me­ Ý rß­um vi­ samningu au­lindaßkvŠ­isins Ý frumvarpi Stjˇrnlagarß­s. ┴kvŠ­i­ er Ý nßnu efnislegu samrŠmi vi­ fyrirliggjandi dr÷g a­ nřrri stjˇrnarskrß FŠreyja, en ■ar segir svo efnislega um au­lindir og umhverfi: Ůjˇ­in ß au­lindirnar og tekur gjald fyrir afnot ■eirra e­a tryggir ÷llum jafnan a­gang a­ ■eim. Umgengni vi­ au­lindir og umhverfi ver­ur a­ vera sjßlfbŠr.

DV, 26. jan˙ar 2012.


Til baka