N andar suri

N er sl og sumar Suur-Afrku, sem bst til a halda heimsmeistarakeppni knattspyrnu um hvetur jl 2010. Mtshaldi er tali munu kosta landi um tvo milljara Bandarkjadala vegna mannvirkjagerar, svipaa fjrh og Aljagjaldeyrissjurinn tlar a lna slandi. Skattgreiendur Suur-Afrku eru innan vi fjrar milljnir talsins, svo a hver og einn arf a leggja meira en 500 dali a jafnai til keppninnar. Ekki er vita, hversu miklum tekjum feramenn og sala sjnvarpsrttinda munu skila upp kostnainn, og ekki heldur, hversu vel nir knattspyrnuvellir me horfendarmi handa hundruum sunda munu ntast landinu a lokinni keppni. Suur-Afrkubar virast ekki setja a fyrir sig. Afrski boltinn er skn. Innan vi fjrar milljnir skattgreienda urfa einnig a kosta ftkraframfrslu handa fimmtn milljnum landsmanna. a er mikill fjldi flks rkisframfri landi me 47 milljnir ba. Framfrslubyrin er ung. Auur og rbirg blasa vi hli vi hli. jfnuur tekjuskiptingu er va meiri en Suur-Afrku og Simbabve nsta b vi. Upptk jafnaarins essum lndum m a nokkru leyti rekja til askilnaarstefnunnar, sem fri hvta minni hlutanum Suur-Afrku tta sinnum meiri tekjur a mealtali en svarta meiri hlutanum. Arfleif hvta minni hlutans er samt ekki eina skringin misskiptingunni. Grannlndin Namiba og Botsvana ba vi enn meiri jfnu aus og tekna, og ar var enginn hvtur minni hluti vi vld fyrri t eins og Suur-Afrku og Simbabve, sem ur ht Rdesa. Botsvana, Namiba og Suur-Afrka eru meal rkustu landa lfunnar. anga streymir allslaust flk fr ftkari lndum leit a betra lfi. Astreymi stular a v a halda jfnuinum vi rtt fyrir talsvera vileitni almannavaldsins til a hjlpa ftku flki. Hversu rk eru rkustu lndin Afrku? Samkvmt njum tlum Aljabankans um kaupmtt jartekna 2008 er Mibaugs-Gnea n rkasta landi meginlandi Afrku me 21.800 Bandarkjadali mann. Talan segir ekki miki, v a Thedr Obiang forseti og hyski hans hira nr allar olutekjur landsins til eigin nota og skilja landsmenn eftir slyppa og snaua. Misskipting jartekna er meiri Mibaugs-Gneu en nokkru ru landi byggu bli. Misskiptingin er ekki aeins ranglt, heldur einnig lgleysa, ar e nttruaulindir eru sameign a aljalgum eins og g hef ur lst essum sta. Nstrkasta land Afrku er Botsvana me 13.100 dali mann. ar hefur hagvxtur veri meiri fr 1965 en nokkurs annars staar heiminum skjli grar hagstjrnar, meiri og betri menntunar og stugs stjrnarfars rtt fyrir mikinn jfnu. rija rkasta land lfunnar er Gabon og lrar olu. En ganum af henni er mjg misskipt, svo a almenningur fer margs mis, tt standi ar s mun skrra en Mibaugs-Gneu. mar Bong hafi veri forseti Gabons 42 r samfleytt, egar hann hrkk upp af sumar lei. Fjra sti listans skipar Suur-Afrka me 9.800 dali mann, sem eru tp 40 prsent af jartekjum mann slandi (25.200 dalir) og rskur fjrungur af tekjum mann Danmrku (37.300 dalir). Taki eftir, hversu langt sland drst aftur r Danmrku 2008, egar gengi krnunnar hrundi: Danir hfu helmingi meiri tekjur mann en slendingar 2008. Munurinn mun trlega gerast 2009 og 2010, egar kreppan fer a segja til sn af fullum unga. Fimmta rkasta landi meginlandi Afrku er Namiba me 6.300 dali mann, sem er fjrungur af tekjum mann slandi og sex sinnum meira en Madagaskar. Tekjur mann segja ekki alla sguna um lfskjr ja. Tekjur hverja vinnustund eru betri kvari, v a er fyrirhfnin bak vi tekjuflunina tekin me reikninginn. Einnig arf a skoa, hvort flskum lfskjrum er haldi uppi me v a ganga jareignir, til dmis fiskstofna og nnur nttrugi, og safna skuldum. Helzt arf einnig a hyggja a tekjuskiptingu. Ef tv lnd eru alveg eins a llu leyti ru en v, a ru landinu er tekjum og aui misskipt og ekki hinu, bur ekki landi me rttlta skiptingu upp betri lfskjr en hitt? a mun flestum finnast. Opinber ggn n ekki enn a lsa essari hli mlsins, allra szt slandi, ar sem yfirvldin eru nhtt a rta fyrir mikla aukningu jafnaar rin fram a kreppu. Hagstofan heldur fram a leia mli hj sr.

Frttablai, 12. nvember 2009.


Til baka