Frišur um aušlindir

Frišur og sįtt hafa rķkt um nįttśruaušlindir Noregs. Eina umtalsverša undantekningin frį reglunni er tillaga Framfaraflokksins um aš veita meiru af olķutekjum Noršmanna inn ķ hagkerfiš heima fyrir, en ašrir flokkar ķ norska stóržinginu hafa stašiš gegn Framfaraflokknum ķ žvķ mįli. Žjóšartekjur į mann ķ Noregi eru nś oršnar um tvisvar sinnum hęrri en į Ķslandi.

Hvers vegna rķkir frišur um stjórn norskra olķulinda? – į mešan Ķsland logar ķ langvinnum ófriši um fiskveišistjórn. 

Norsk stjórnvöld gęttu žess strax ķ upphafi aš setja lög og reglur til aš tryggja hagkvęmni og gegnsęi og girša fyrir hęttuna į ófriši og spillingu ķ tengslum viš olķuvinnslu. Žau skildu, aš nįttśruaušlindir geta veriš hęttulegar ķ sambśš, enda loga mörg olķulönd ķ ófriši og spillingu.

Norska rķkiš hefur undangengna įratugi leyst til sķn um 80% af tekjunum af olķulindunum og lagt mestan hluta fjįrins ķ sérstakan olķusjóš, sem er ętlašur žjóšarheildinni į jafnréttisgrundvelli. Sjóšurinn heitir nś eftirlaunasjóšur og nemur nś um 100 žśsund dollurum (12,5 mkr.) į hvert mannsbarn ķ Noregi. Enginn norskur stjórnmįlamašur hefur aušgazt į olķuvinnslunni eša löggjöfinni um hana, svo vitaš sé.

Ķ žessum anda įkvaš norska stóržingiš m.a. aš setja sér tķu olķubošorš strax įriš 1971, įšur en olķuvinnslan hófst fyrir alvöru. Fyrsta bošoršiš kvešur į um eftirlit og stjórn rķkisins į allri starfsemi į norsku landgrunni. Fjórša bošoršiš kvešur į um, aš olķuvinnslan verši aš taka tillit til annarra atvinnuvega og til umhverfisverndar. Sjöunda bošoršiš kvešur į um, aš rķkiš žurfi į öllu stigum aš tryggja, aš olķuvinnslan žjóni norskum almannahagsmunum og olķubśskapur Noršmanna nįi mįli į heimsvķsu. Andinn aš baki bošoršanna vķsaši į įrangurinn, sem Noršmenn hafa nįš.

Žessa nęrtęku norsku fyrirmynd aš hagkvęmri og réttlįtri aušlindastjórn hefur Alžingi kosiš aš virša aš vettugi žrįtt fyrir ķtrekašar įskoranir um įratuga skeiš. Įkvęšinu um aušlindir ķ žjóšareigu ķ frumvarpi Stjórnlagarįšs til nżrrar stjórnarskrįr er ętlaš aš rétta kśrsinn af.

Noršmönnum hefur ekki tekizt aš prżša fiskveišistjórn sķna sömu kostum og olķustjórnina. Žaš stafar trślega af žvķ, aš lķkt og flestar ašrar Evrópužjóšir telja Noršmenn fiskveišar skipta svo litlu mįli fyrir žjóšarbśskapinn, aš mikil óhagkvęmni sé įsęttanleg. Ķslendingar hafa ekki efni į žvķlķkum lśxus, allra sķzt nś, žegar žjóšin žarf aš bera žungar byršar vegna hrunsins, sem įtti upptök sķn m.a. ķ ókeypis afhendingu aflaheimilda til śtvegsmanna og einkavęšingu gömlu rķkisbankanna ķ sama silfurfatsanda.

Skutull, 17. september 2012.


Til baka