Fyrir opnum tj÷ldum

Stjˇrnlagarß­ ßkva­ a­ bjˇ­a fˇlkinu Ý landinu a­ hjßlpa til vi­ smÝ­i stjˇrnarskrßrfrumvarpsins ß netinu, og vakti s˙ a­fer­ talsver­a athygli Ý erlendum fj÷lmi­lum (sjß t.d. Guardian, 9. j˙nÝ 2011). Ůessi ßkv÷r­un reyndist vel, og ekki fylgdu henni nein vandkvŠ­i. Vita­ var, a­ venjulegt fˇlk vÝ­s vegar um samfÚlagi­ haf­i mikinn ßhuga ß endursko­un stjˇrnarskrßrinnar. Annars hef­u varla 522 ═slendingar bo­i­ sig fram til stjˇrnlaga■ings. Ůjˇ­fundinn 2010 sˇttu 950 manns valin af handahˇfi ˙r ■jˇ­skrß. Allir ═slendingar 18 ßra og eldri h÷f­u sama tŠkifŠri til a­ veljast til setu ß ■jˇ­fundinum.

Vinna Stjˇrnlagarß­s fˇr fram Ý ■rem ßf÷ngum. Fyrst setti rß­i­ ß vef sinn řmsar brß­abirg­atill÷gur, sem veri­ var a­ vinna a­. Eftir a­ hafa ■egi­ fj÷lmargar uppßstungur og athugasemdir utan ˙r samfÚlaginu birti rß­i­ nřja ger­ tillagnanna tveim til ■rem vikum sÝ­ar. A­ lokum voru frumvarpsdr÷gin Ý heild rŠdd fram og aftur, og var ■ß sett saman lokager­, sem Stjˇrnlagarß­ greiddi atkvŠ­i um. SÚrhver grein var sam■ykkt me­ miklum meiri hluta atkvŠ­a og oft mˇtatkvŠ­alaust. Eftir a­ greinar um kosningakerfi og nßtt˙ruau­lindir h÷f­u veri­ sam■ykktar, brauzt ˙t lˇfaklapp. Frumvarpi­ Ý heild var sam■ykkt einum rˇmi me­ 25 atkvŠ­um gegn engu. Umfer­in um vefsetur Stjˇrnlagarß­s vitnar um ßhuga almennings. Rß­inu bßrust 323 formleg erindi og rß­sfulltr˙ar rŠddu ■au ÷ll og sv÷ru­u ■eim. Ůß voru 3.600 athugasemdir ger­ar vi­ řmis ßkvŠ­i ß vefsetrinu. NŠr allar till÷gur og athugasemdir komu a­ einhverju gagni. Ef enginn ger­i athugasemd, var ■a­ einnig ß sinn hßtt gagnlegt, ■vÝ ■ß hlutum vi­ a­ ßlykta, a­ vi­ vŠrum e.t.v. ß rÚttri lei­. Allur ˇtti um, a­ vefsetur Stjˇrnlagarß­s myndi drukkna Ý lÝtilsver­u ■refi og stappi reyndist ßstŠ­ulaus. Allt ■etta stanga­ist ß vi­ ■Šr venjur, sem marka Ýslenzka stjˇrnmßlamenningu og geta varla talizt sitja Ý hßum s÷­li. Af hverju slapp Stjˇrnlagarß­ vi­ ■ß pytti alla? Ein ßstŠ­an kann a­ vera s˙, a­ umrŠ­ur Ý Stjˇrnlagarß­i einkenndust af gagnkvŠmri kurteisi og vir­ingu. Stjˇrnlagarß­smenn bßru dj˙pa vir­ingu fyrir ■vÝ verkefni, sem ■eim haf­i veri­ fali­ af ■jˇ­ og ■ingi. Sjˇnvarpa­ var beint ß netinu frß fundum rß­sins og yfirleitt horf­u 150-450 manns ß ˙tsendingarnar. Meira en 50 vi­t÷l vi­ rß­sfulltr˙a og a­ra, sem vi­ s÷gu komu, voru settar ß YouTube, og Ý lok ßrs 2011 haf­i veri­ horft ß ■au 5.000 sinnum. ┴ vefsetri Stjˇrnlagarß­s mß enn finna miki­ af upplřsingum um starf rß­sins. Ůß voru sÝman˙mer og netf÷ng stjˇrnlagarß­smanna birt opinberlega, og allir gßtu haft samband vi­ ■ß. Stjˇrnlaga■ing BandarÝkjanna kom saman fyrir luktum dyrum Ý FÝladelfÝu 1787. En ■ˇtt Stjˇrnlagarß­ hafi lagt miki­ upp ˙r samvinnu vi­ almenning, var einnig st÷­ugt leita­ rß­a hjß sÚrfrŠ­ingum. Skřrsla stjˇrnlaganefndar var sneisafull af gˇ­um hugmyndum. Margir sÚrfrŠ­ingar, bŠ­i l÷gfrŠ­ingar og a­rir, komu fyrir rß­i­ e­a skilu­u skriflegum greinarger­um. Rß­i­ gat a­ sjßlfs÷g­u ekki leita­ til allra sÚrfrŠ­inga, sem til greina komu, en allir, sem vildu leggja eitthva­ til mßlanna, gßtu gert ■a­. ┴kve­i­ var a­ fylgja ekki ■eirri reglu nefnda Al■ingis a­ bjˇ­a til fundar fulltr˙um hagsmunaa­ila, en ■eir h÷f­u ■ˇ sama a­gang a­ rß­inu og a­rir, gßtu sˇtt fundi ■ess og lagt fram ˇskir, fyrirspurnir og ßbendingar. Ůetta var mikilvŠgt til a­ tryggja, a­ allir sŠtu vi­ sama bor­, en sÚrhagsmunahˇpar ß ═slandi hafa ekki vanizt ■vÝ. Fulltr˙ar ■eirra gßfu sig ekki fram vi­ Stjˇrnlagarß­. Enn heyrast ßbendingar um einst÷k efnisatri­i frumvarpsins frß fˇlki, sem hirti ekki um a­ gefa sig fram, me­an vinnan stˇ­ yfir. ŮŠr eru of seint fram komnar. Frumvarpinu var loka­, ■egar ■a­ var afhent forseta Al■ingis 29. j˙lÝ 2011. Ůjˇ­in křs um frumvarpi­ 20. oktˇber. Aldrei fyrr hefur kjˇsendum gefizt fŠri ß a­ slß fleiri keilur Ý einu kasti: jafnt vŠgi atkvŠ­a, au­lindir Ý ■jˇ­areigu, frjßls a­gangur a­ opinberum upplřsingum, beint lř­rŠ­i, ˇspilltar embŠttaveitingar, traust valdm÷rk og mˇtvŠgi – allt ■etta ß einu bretti og meira til. Kjˇsum. Sp˙lum dekki­.

DV, 8. oktˇber 2012.


Til baka