20. oktˇber

Ůjˇ­in hefur fellt sinn dˇm um frumvarp til nřrrar stjˇrnarskrßr. Ůjˇ­aratkvŠ­agrei­slan 20. oktˇber tekur af tvÝmŠli um, a­ tveir ■ri­ju hlutar kjˇsenda (67%) sty­ja frumvarpi­, 83% sty­ja au­lindir Ý ■jˇ­areigu, 78% sty­ja persˇnukj÷r, 67% sty­ja jafnt vŠgi atkvŠ­a, og 73% sty­ja beint lř­rŠ­i, svo a­ tilteki­ hlutfall atkvŠ­isbŠrra manna geti krafizt ■ess, a­ mßl fari Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu. Ni­ursta­an getur varla skřrari veri­.

Ekkert af ■essu ■arf a­ koma ß ˇvart. Frumvarp Stjˇrnlagarß­s er sprotti­ af ■jˇ­fundinum 2010. Ůjˇ­fundurinn spegla­i ■jˇ­arviljann og lag­i lÝnurnar um anda og ßherzlur nřrrar stjˇrnarskrßr og um inntak nokkurra helztu ßkvŠ­a hennar svo sem um au­lindir Ý ■jˇ­areigu, jafnt vŠgi atkvŠ­a, persˇnukj÷r og beint lř­rŠ­i. HvÝ skyldi ■jˇ­in sn˙ast gegn frumvarpi, sem er sprotti­ af henni sjßlfri? HvÝ skyldi fˇlki­ Ý landinu sn˙ast gegn sjßlfu sÚr?

Afsta­a kjˇsenda til řmissa helztu ßkvŠ­a frumvarps Stjˇrnlagarß­s hefur legi­ fyrir um langa hrÝ­. DV kanna­i hug stjˇrnlaga■ingsframbjˇ­enda til ■essara spurninga og margra annarra. Sv÷r ■eirra voru birt hausti­ 2010 og voru Ý fullu samrŠmi vi­ ˙rslit ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slunnar ß laugardaginn var. Allir mßttu vita, hvernig landi­ liggur. Enginn ■urfti a­ ganga a­ ■vÝ gruflandi. HÚr er e.t.v. a­ finna ßstŠ­una til ■ess, a­ engar sko­anakannanir voru birtar Ý a­draganda ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slunnar. Kannski sßu fylgjendur frumvarpsins ekki ßstŠ­u til a­ lßta gera k÷nnun, ef ■eir t÷ldu sig vita, hverju kjˇsendur myndu svara. Ef andstŠ­ingar frumvarpsins lÚtu kanna mßli­, sßu ■eir sÚr sennilega ekki hag Ý a­ birta ni­urst÷­urnar.

Allt ■etta ■arf a­ hafa Ý huga, ■egar mat er lagt ß mßlflutning ■eirra, sem reyna n˙ a­ kasta rřr­ ß ˇtvÝrŠ­an dˇm ■jˇ­arinnar. R÷k ■eirra eru vandrŠ­alega veik. Sumir ■eirra segja fullum fetum, a­ ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slan sÚ „merkingarlaus“, a­ ■vÝ er vir­ist ßn ■ess a­ skeyta um, a­ me­ ■vÝ eru ■eir a­ kasta blautri tusku framan Ý kjˇsendur. Tilraunir fßeinna al■ingismanna til a­ slß eign sinni ß ˇgreidd atkvŠ­i ■eirra kjˇsenda, sem sßtu heima, dŠma sig sjßlfar og eru dregnar sundur og saman Ý hß­i hringinn Ý kringum landi­, enda sřndi sko­anak÷nnun MMR Ý aprÝl 2012, a­ stu­ningur vi­ frumvarpi­ er hinn sami (2/3) me­al allra og reyndist vera Ý atkvŠ­agrei­slunni: ■eir sem heima sßtu skiptast me­ sama hŠtti og ■eir sem kusu. Sumum andstŠ­inganna ■ykir eiga vel vi­ a­ nota or­i­ „skrÝlrŠ­i“ um eitt lř­rŠ­islegasta stjˇrnarskrßrferli, sem saga heimsins kann frß a­ greina eins og erlendir sÚrfŠ­ingar og a­rir hafa teki­ eftir og auglřst. Ůß eru ˇtaldar řmsar rangfŠrslur um frumvarpi­, eins og t.d. s˙ fullyr­ing, a­ frumvarpinu sÚ Štla­ a­ smeygja ═slandi inn Ý ESB. Ůessu er ■ver÷fugt fari­. Gildandi stjˇrnarskrß frß 1944 veitir enga v÷rn gegn einhli­a ßkv÷r­un Al■ingis um a­ lei­a ═sland inn Ý ESB. Frumvarp Stjˇrnlagarß­s tryggir, a­ ═sland gengur ■vÝ a­eins inn Ý ESB, a­ ■jˇ­in sam■ykki rß­ahaginn Ý bindandi ■jˇ­aratkvŠ­i og ■ß upp ß ■au břti, a­ framsal rÝkisvalds sÚ ßvallt afturkrŠft. Ůau sjˇnarmi­, sem einstakir al■ingismenn halda n˙ fram um Šskilegar efnisbreytingar ß frumvarpi Stjˇrnlagarß­s, hafa ÷ll komi­ fram ß­ur og veri­ rŠdd Ý ■aula. Al■ingi lß ßsamt m÷rgum l÷gfrŠ­ingum og ÷­rum yfir frumvarpinu Ý ßtta mßnu­i, ß­ur en ■a­ beindi spurningum sÝnum og ßbendingum til Stjˇrnlagarß­s snemma ß ■essu ßri. ═ svari sÝnu til Al■ingis lřstu fulltr˙ar Ý Stjˇrnlagarß­i nokkrum valkostum um nřtt or­alag ß fßeinum ßkvŠ­um frumvarpsins til frekari skřringar, ßn ■ess a­ um verulegar efnisbreytingar vŠri a­ rŠ­a. Ůeir, sem halda n˙ fram nřjum till÷gum, jafnvel eftir a­ ■jˇ­in hefur kve­i­ upp sinn dˇm, eru eins og verktakinn, sem birtist me­ nřtt tilbo­ l÷ngu eftir a­ ˙tbo­sfresturinn er runninn ˙t og Štlast til a­ vera tekinn alvarlega. Al■ingi setti mßli­ ß sÝnum tÝma Ý vel afmarka­ ferli me­ skřrri tÝmat÷flu. ŮvÝ ferli ■urfa al■ingismenn og a­rir a­ una. Engum mß lÝ­ast a­ brjˇta reglurnar e­a breyta ■eim Ý mi­jum leik. „Al■ingi er ß reynslutÝma hjß ■jˇ­inni“, sag­i forsŠtisrß­herra eftir atkvŠ­agrei­sluna. SlÝk au­mřkt gagnvart fˇlkinu Ý landinu ß vel vi­ eins og sakir standa.

Barßtta andstŠ­inganna gegn nřrri stjˇrnarskrß, jafnvel eftir a­ ■jˇ­in hefur lřst eindregnum vilja sÝnum til a­ nř stjˇrnarskrß nßi fram a­ ganga, hljˇmar eins og eftirdrunur frß l÷ngu li­inni tÝ­. Ůegar lř­veldisstjˇrnarskrßin var Ý smÝ­um, reyndu stjˇrnmßlaforingjar a­ nß ■vÝ fram, a­ Al■ingi kysi forseta ═slands, ekki ■jˇ­in. Ůeim fannst vissara a­ hafa forsetann Ý vasanum. Ůeir vildu halda ßfram a­ heg­a sÚr eins „rÝki Ý rÝkinu, ... beygja rÝkisvaldi­ og knÚsetja ■jˇ­arheildina“, eins og Ëlafur Jˇhannesson, sÝ­ar forsŠtisrß­herra, lřsti vandanum Ý tÝmaritinu Helgafelli 1945. V÷ndu­ sko­anak÷nnun Ý Helgafelli, fyrsta vÝsindalega sko­anak÷nnunin ß ═slandi, sřndi ■ˇ svart ß hvÝtu, a­ 70% ■jˇ­arinnar vildu ■jˇ­kj÷rinn forseta og a­eins 20% vildu ■ingkj÷rinn forseta. Stjˇrnmßlaforingjarnir lÚtu undan. Ůjˇ­in fÚkk a­ rß­a f÷r me­ dyggum stu­ningi Sveins Bj÷rnssonar rÝkisstjˇra, sÝ­ar forseta ═slands. Ůa­ ■arf h˙n a­ fß a­ gera n˙ og eftirlei­is.

DV, 26. oktˇber 2012.


Til baka