R÷krŠ­ur um frumvarp Stjˇrnlagarß­s

N˙ loksins eru hafnar almennar umrŠ­ur um frumvarp Stjˇrnlagarß­s til nřrrar stjˇrnarskrßr. Forseti ═slands rei­ ß va­i­ Ý ■ingsetningarrŠ­u sinni, og fßeinir al■ingismenn og a­rir hafa einnig lagt or­ Ý belg. HÚr Štla Úg a­ fjalla um nokkur atri­i eins og ■au horfa vi­ mÚr. Benedikt Jˇhannesson stŠr­frŠ­ingur finnur Ý Iceland Review a­ samst÷­u Stjˇrnlagarß­s, sem sam■ykkti frumvarpi­ me­ 25 atkvŠ­um gegn engu. ╔g spyr: Hef­i sundrung gefizt betur? Samsta­an Ý Stjˇrnlagarß­i spegla­i rÝka samst÷­u me­al frambjˇ­endanna 522 og rÝma­i vel vi­ sko­anir almennings skv. sko­anak÷nnunum fyrir kosningarnar til Stjˇrnlaga■ings. Svo rÝk samsta­a er ˇvenjuleg, rÚtt er ■a­, en h˙n er e­lileg aflei­ing hrunsins. Fˇlki­ Ý landinu křs gagngerar stjˇrnarbŠtur Ý kj÷lfar hrunsins. LÝkt og Gunnar Helgi Kristinsson prˇfessor telur Benedikt frumvarpi­ ˇskřrt vegna ■ess, a­ sumir telji hlutverk forseta ═slands eflast samkvŠmt frumvarpinu og a­rir telji ■a­ veikjast. ╔g er ß ÷­ru mßli. Frumvarpi­ tilgreinir me­ skřrum hŠtti, hva­a hlutverki forsetanum er Štla­ a­ gegna Ý nřrri stjˇrnskipan. Segja mß, a­ rÚttur almennings til a­ skjˇta mßlum til ■jˇ­aratkvŠ­is veiki mßlskotsrÚttinn, sem forsetinn hefur n˙ einn. ┴ mˇti kemur, a­ forsetanum er Štla­ a­ skipa formann nefndar, sem metur hŠfi umsŠkjenda um embŠtti ß vegum rÝkisins. Hvort hlutverk forsetans styrkist e­a veikist vi­ ■etta, fer eftir ■vÝ mati, sem menn leggja ß ■essi tv÷ ˇlÝku hlutverk. E­lilegt er, a­ menn lÝti ■etta ˇlÝkum augum. Ekkert er undarlegt e­a ˇe­lilegt vi­ ■a­, a­ lagatexti eins og frumvarp Stjˇrnlagarß­s bjˇ­i upp ß ˇlÝkar t˙lkanir. Einmitt ■ess vegna ■urfum vi­ dˇmstˇla til a­ skera ˙r ßgreiningi, og ■ess vegna ■arf fleiri en eitt dˇmstig. Stjˇrnarskrß BandarÝkjanna er ekki hafin yfir tvÝmŠli og vafa Ý ÷llum greinum, t.d. var­andi verkaskiptingu alrÝkisins og einstakra rÝkja. Ůa­ er e­lilegt. Ůar vestra hefur HŠstirÚttur ■urft a­ skera ˙r řmsum atri­um, t.d. hvort einst÷kum rÝkjum sÚ heimilt a­ banna fˇsturey­ingar. ┴lfhei­ur Ingadˇttir al■ingisma­ur velti fyrir sÚr ß Al■ingi, hvort nau­synlegt vŠri a­ kve­a ß um skipan dˇmara Ý nřrri stjˇrnarskrß, ˙r ■vÝ a­ Al■ingi hefur nřlega sam■ykkt dˇmstˇlal÷g, ■ar sem kve­i­ er ß um, a­ hŠfnisnefndir fjalli um umsŠkjendur og rß­herra geti ekki gengi­ gegn ■eim, sem hŠfnisnefndirnar telja hŠfasta. Stjˇrnlagarß­i var lagabreytingin ljˇs, en rß­i­ ßkva­ samt a­ setja ßkvŠ­i um skipun dˇmara og annarra embŠttismanna inn Ý frumvarpi­. Ůetta var gert til a­ tryggja, a­ Al■ingi hverfi ekki aftur til fyrri hßtta vi­ skipun dˇmara. Stjˇrnarskrßnni er Štla­ a­ verja fˇlki­ Ý landinu gegn Al■ingi og ÷­rum stjˇrnv÷ldum. Ůess vegna er e­lilegt a­ flytja sum ßkvŠ­i ˙r l÷gum Ý stjˇrnarskrß. Birgir ┴rmannsson al■ingisma­ur lřsti ■eirri sko­un ß Al■ingi, a­ betra hef­i veri­ a­ gera smßvŠgilegar breytingar ß gildandi stjˇrnarskrß frekar en a­ rß­ast Ý heildarendursko­un. Stjˇrnlagarß­ rŠddi ■essa hugmynd Ý ■aula og hafna­i henni, enda hefur heildarendursko­un stjˇrnarskrßrinnar sta­i­ fyrir dyrum allar g÷tur frß 1945, ßn ■ess a­ Al■ingi tŠkist a­ lj˙ka ■vÝ verki. Ůess vegna var kosi­ til Stjˇrnlaga■ings frekar en a­ Al■ingi ger­i eina atl÷gu enn a­ endursko­un stjˇrnarskrßrinnar. Al■ingi ßkva­ a­ fela ÷­rum verki­: stjˇrnlaganefnd, ■jˇ­fundi og Stjˇrnlagarß­i eins og Nj÷r­ur P. Njar­vÝk fyrrum prˇfessor og stjˇrnlaganefndarma­ur hefur lřst. Kristˇfer Mßr Kristinsson fyrrum al■ingisma­ur hefur lřst ■eirri sko­un ß fÚsbˇkinni, a­ vart sÚ hŠgt a­ Štlast til, a­ kosi­ ver­i um frumvarp Stjˇrnlagarß­s ˇbreytt. ╔g er ß ÷­ru mßli. ═ fyrsta lagi hefur innanrÝkisrß­herra lřst ■vÝ, a­ ß Al■ingi var gert samkomulag um a­ leggja frumvarp Stjˇrnlagarß­s ˇbreytt Ý dˇm ■jˇ­arinnar. ═ annan sta­ sřnir nřleg sko­anak÷nnun MMR, a­ 75% kjˇsenda vilja fß a­ kjˇsa um frumvarpi­. ═ ■ri­ja lagi vŠri ˇlř­rŠ­islegt af hßlfu Al■ingis a­ neita ■jˇ­inni um a­ grei­a atkvŠ­i um frumvarpi­. E­lilegra vŠri, a­ ■jˇ­in fengi a­ grei­a atkvŠ­i um frumvarpi­ ˇbreytt eins og h˙n lřsir eftir og e.t.v. einnig um vi­auka vi­ frumvarpi­, sem Al■ingi kŠmi sÚr saman um a­ leggja til. Ůessi hßttur var haf­ur ß, ■egar stjˇrnarskrß BandarÝkjanna var sam■ykkt 1787-89.

 

DV, 21. oktˇber 2011.


Til baka