Skotland viš vatnaskil

Žegar žetta er skrifaš į fimmtudegi, stendur yfir söguleg žjóšaratkvęšagreišsla ķ Skotlandi, žar sem Skotar įkveša, hvort žeir munu taka sér sjįlfstęši eša ekki. Žjóšaratkvęšagreišslan vekur athygli um allan heim. Kjörsókn er mikil. Skozki žjóšarflokkurinn hefur nś meiri hluta ķ skozka žinginu. Flokkurinn hefur lengi męlt fyrir stofnun sjįlfstęšs rķkis ķ Skotlandi og var stofnašur um žaš stefnumiš 1934. Mįlflutningur sjįlfstęšissinna er reistur į tvennum höfušrökum. Višskiptahagsmunum Skotlands er vel borgiš innan ESB, segja žeir, og efnahagsžörfin, sem knśši okkur til ašildar aš brezka konungdęminu 1707, er žvķ śr sögunni. Žetta er žó ekki alveg rétt, žar eš England er langmikilvęgasta višskiptaland Skota eftir žeirri gömlu reglu, aš žjóšir kjósa jafnan aš skipta mest viš nęstu nįgranna sķna. Stušningurinn viš sjįlfstętt Skotland vęri mun minni mešal kjósenda, vęri Bretland ekki ķ ESB. Varnarhagsmunum Skotlands er einnig vel borgiš, žar eš ESB tryggir friš ķ įlfunni. Žörfin fyrir ašild aš konungdęminu til aš halda frišinn milli Englands og Skotlands er einnig fortķšarmśsķk. ESB er smįrķkjabandalag, segja Skotar: žar eru mörg smįrķki innan um fįein stórrķki, og žaš hentar okkur vel. Ętla mį, aš sjįlfstętt Skotland sęki um ašild aš NATO auk ESB eins og t.d. Eystrasaltslöndin og Austur-Evrópulöndin geršu eftir hrun Sovétrķkjanna og aš umsóknum Skota verši vel tekiš.  

Ķ annan staš segjast Skotar vera ólķkir Englendingum aš żmsu leyti, žegar öllu er į botninn hvolft. Žaš er engin tilviljun, aš Ķhaldsflokkurinn į bara einn skozkan žingmann ķ London, en skozkir žingmenn Verkamannaflokksins eru 41. Ķhaldiš į ekki upp į pallboršiš ķ Skotlandi. Žaš er engin tilviljun, aš skólagjöld eru yfirhöfuš ekki talin koma til greina ķ skozkum rķkishįskólum, ekki frekar en t.d. ķ Danmörku, Noregi og Svķžjóš, en skólagjöld ķ rķkishįskólum eru nś alsiša į Englandi aš bandarķskri fyrirmynd. Skozkir sjįlfstęšissinnar segjast vilja taka Ķsland sér til fyrirmyndar viš samningu nżrrar stjórnarskrįr, enda trśa žeir žvķ ekki enn, aš Alžingi sé alvara meš žvķ aš ganga gegn nišurstöšu žjóšaratkvęšagreišslunnar um stjórnarskrįna 2012.

Skozkir sjįlfstęšissinnar segja viš Englendinga: Viš kjósum aš sękja okkur fyrirmyndir til Noršurlanda, en žiš lķtiš heldur til Bandarķkjanna. Viš skulum žvķ skilja, og skilja ķ góšu, žar eš eitt er enn betra en gott hjónaband, og žaš er góšur skilnašur. Ef viš stofnum sjįlfstętt rķki, segja Skotar viš ķhaldiš, losnum viš undan stjórn ykkar, og žiš losniš viš okkur af žinginu ķ London og getiš žį rįšskazt meš ykkar kjósendur sunnan landamęranna eins og ykkur lystir. Žaš verša aš teljast góš skipti. Framkvęmdaratriši varšandi gjaldeyrismįl og skiptingu rķkiseigna og skulda og tekna af olķuaušnum hljótum viš aš geta leitt til lykta eins og sišušu fólki sęmir, segja Skotar. Englendingar urra į móti.

Sjįlfum finnst mér sjįlfstętt Skotland, kjósi Skotar žaš sjįlfir, vera jafnsjįlfsagt og sjįlfstętt Austurrķki, og Žjóšverjar eru sama sinnis um Austurrķki. Mér finnst sjįlfstętt Skotland einnig vera jafnsjįlfsagt og sjįlfstętt Taķvan, en žaš finnst Kommśnistastjórninni ķ Kķna aš vķsu ekki. Žar skilur milli feigs og ófeigs.

Urriš ķ Englendingum hlżtur aš hjašna og ólundin aš minnka, ef Skotar kjósa sjįlfstęši og Englendingar standa frammi fyrir oršnum hlut. ESB hlżtur aš breiša śt fašminn į móti Skotum eins og mörgum öšrum ašildarrķkjum undangengin įr. Efnahagsafleišingar stofnunar sjįlfstęšs rķkis ķ Skotlandi žurfa ekki aš valda įhyggjum, nema Englendingar įkveši aš refsa Skotum og stofna til illinda, og žvķ veršur varla trśaš į Englendinga aš óreyndu.

Enskir ķhaldsmenn žurfa aš gangast viš sķnum hluta įbyrgšarinnar į žeirri stöšu, sem upp er komin. Žeir dašra opinskįtt viš žį hugmynd aš leiša Bretland śt śr ESB, m.a. af ótta viš Brezka Sjįlfstęšisflokkinn (UKIP), sem sękir ķ sig vešriš skv. skošanakönnunum lķkt og ašrir slķkir flokkar ķ Evrópu, žótt hann eigi ekki enn fulltrśa į žinginu ķ London. Skozkir žjóšernis- og sjįlfstęšissinnar eru Evrópusinnar og mega ekki til žess hugsa aš hrekjast śr ESB fyrir tilstilli Englendinga. Žeir lķta margir į dašur Englendinga viš śrsögn śr ESB sem sjįlfstętt tilefni til stofnunar sjįlfstęšs rķkis ķ Skotlandi til aš geta haldiš įfram veru sinni ķ ESB. Žaš lżsir tvķskinnungi enskra ķhaldsmanna, aš žeir skuli męla gegn sjįlfstęšu Skotlandi um leiš og žeir dašra viš aš draga Skota naušuga śt śr ESB.

Fari svo, aš Skotar lżsi yfir sjįlfstęši, ęttu Englendingar aš hugleiša aš taka Dani sér til fyrirmyndar og žį m.a. drengilega framgöngu Dana gagnvart Ķslendingum, žegar sjįlfstętt rķki var stofnaš į Ķslandi 1944, įn žess aš hernumin Danmörk fengi rönd viš reist. Danska stjórnin lét Ķslendinga aldrei gjalda lżšveldisstofnunarinnar, heldur studdi hśn Ķsland įfram meš rįšum og dįš og skilaši okkur m.a.s. handritunum aldarfjóršungi sķšar. Drengskapur Dana ķ garš Ķslands veršur lengi ķ minnum hafšur.

DV, 19. september 2014.


Til baka