SjßlfstŠ­isbarßttunni er ekki loki­

Sinnuleysi Al■ingis um mikilvŠg hagsmunamßl landsmanna tekur ß sig řmsar myndir. Ein birtingarmyndin er styttan af Kristjßni IX Danakonungi ■ar sem hann stendur framan vi­ stjˇrnarrß­i­ fřldur ß svip me­ ˙trÚtta h÷nd og stjˇrnarskrß, „bŠtta flÝk, sem sni­in var upprunalega fyrir anna­ land, me­ ÷­rum vi­horfum, fyrir heilli ÷ld“ svo enn sÚ vitna­ til or­a Sveins Bj÷rnssonar fyrsta forseta ═slands Ý nřßrsßvarpi 1949. Betur fŠri ß a­ ■arna stŠ­i stytta af Valtř Gu­mundssyni al■m. sem lag­i grunninn undir heimastjˇrnina 1904 og řmis ÷nnur helztu framfaramßl landsins um sÝna daga ■ˇtt ■a­ kŠmi Ý hlut Hannesar Hafstein a­ ver­a fyrsti rß­herrann.

Anna­ mark um sinnuleysi Al■ingis er framhli­ ■ingh˙ssins sem skartar enn skjaldarmerki og kˇrˇnu danska konungsrÝkisins sem ═slendingar skildu vi­ 1944. Al■ingi ber utan ß sÚr sk÷mmina eins og misheppna­ h˙­fl˙r, ■ß sk÷mm a­ hafa von ˙r viti svikizt undan meira en 70 ßra g÷mlu fyrirheiti um nřja stjˇrnarskrß. Ůegar nřja stjˇrnarskrßin nŠr fram a­ ganga skulum vi­ taka danska skjaldarmerki­ ni­ur af ■ingh˙sinu og setja skjaldarmerki ═slands upp Ý sta­inn, eigi sÝ­ar en 1. desember 2018 ■egar vi­ f÷gnum 100 ßra afmŠli fullveldisins. Vi­ skulum ekki halda upp ß aldarafmŠli fullveldisins Ý skugga skammar.

═slandi svipar enn til frumstŠ­ra rÝkja Ý stjˇrnmßlamenningarlegu tilliti. Ůingheimur horf­ist loksins Ý augu vi­ ■essa ˇ■Šgilegu sta­reynd Ý september 2010 ■egar hann sam■ykkti einum rˇmi ■ingsßlyktun um „a­ taka ver­i gagnrřni ß Ýslenska stjˇrnmßlamenningu alvarlega og … a­ af henni ver­i dreginn lŠrdˇmur.“ Ůessi ■ingsßlyktun minnir ß Eduardo Duhalde fv. forseta ArgentÝnu sem sag­i Ý vi­tali vi­ Financial Times 2002: ,,Stjˇrnmßlaforusta landsins er sjitt (hans or­, ekki mitt; stafsetningin er skv. Or­abˇk Menningarsjˇ­s), og Úg tel sjßlfan mig me­.”

Al■ingi hefur svikizt undan eigin ßlyktun frß 2010 um bŠtta stjˇrnmßlamenningu eins og ■a­ sveikst undan eigin ßlyktun 2012 um a­ lßta fara fram rannsˇkn ß einkavŠ­ingu bankanna. ═ fyrra hr÷kkla­ist rÝkisstjˇrn SjßlfstŠ­isflokksins og Framsˇknar frß v÷ldum ■ar e­ n÷fn formanna beggja flokka reyndust vera Ý Panama-skj÷lunum. ═ sÝ­asta mßnu­i hr÷kkla­ist rÝkisstjˇrn undir forustu SjßlfstŠ­isflokksins frß v÷ldum vegna leynimakks um barnanÝ­smßl. Hvergi ÷rlar ß i­run e­a eftirsjß hva­ ■ß heldur afs÷kunarbei­ni af hßlfu ■eirra sem hr÷kklu­ust frß og ger­u Ýslenzk stjˇrnmßl a­ athlŠgi umheimsins eina fer­ina enn.

Al■ingi er Ý reyndinni rj˙kandi r˙st eins og ١r Saari fv. al■m. lřsir vel Ý bˇk sinni Hva­ er eiginlega a­ ■essu Al■ingi? Birgitta Jˇnsdˇttir al■m. tˇk Ý sama streng Ý kve­jurŠ­u sinni ß Al■ingi um daginn. Al■ingi heg­ar sÚr ß heildina liti­ eins og regnhlÝfarsamt÷k stjˇrnmßlaflokka sem heg­a sÚr aftur eins og hagsmunasamt÷k stjˇrnmßlamanna eins og Mikael Karlsson prˇfessor Ý heimspeki hefur lřst.

═ ■essu ljˇsi ■arf a­ sko­a ■inglokin um daginn eftir a­ rÝkisstjˇrnin hr÷kkla­ist frß. Ůß komu ■ingflokkarnir a­rir en PÝratar og Samfylkingin sÚr saman um a­ rŠ­a a­eins ■au mßl sem ■eir gßtu allir komi­ sÚr saman um a­ rŠ­a. SjßlfstŠ­isflokknum me­ nřsprungna rÝkisstjˇrn Ý fanginu var me­ ■vÝ mˇti veitt neitunarvald yfir dagskrß Al■ingis. Var flutt vantraust ß rß­herra? – sem sitja ßfram Ý starfsstjˇrn eins og ekkert hafi Ý skorizt. Nei. Var nřju stjˇrnarskrßnni ■oka­ nŠr settu marki? Nei. Hafa ■ingmenn ßhyggjur af a­ heyja enn eina kosningabarßttu skv. kj÷rdŠmaskipan sem 67% kjˇsenda h÷fnu­u 2012? Ekki ver­ur ■a­ sÚ­.

Ef tÝu frambo­ berast til Al■ingis og fimm ■eirra frß tŠp 5% atkvŠ­a hvert fyrir sig ■ß detta tŠp 25% atkvŠ­a ni­ur dau­. HÚr birtist l÷skun Ýslenzks lř­rŠ­is Ý hnotskurn ■egar ˇl÷gmŠtar ■ingkosningar eru haldnar eina fer­ina enn skv. stjˇrnarskrß hinna framli­nu sem var kolfelld Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu 2012. Nř sko­anak÷nnun MMR sřnir a­ stu­ningur kjˇsenda vi­ nřju stjˇrnarskrßna er jafnvel enn meiri n˙ (70%) en hann var 2012 (67%).

Al■ingi heg­ar sÚr eins og drykkjusj˙klingur Ý afneitun og ■arf a­ fara Ý me­fer­. Batahorfurnar eru skßrri en ß me­alheimili ■ar sem heimilisfˇlki­ er varnarlaust og sj˙klingurinn er sjßlfur einrß­ur um framhaldi­. Kjˇsendur eru heimilisfˇlki­ Ý dŠmi Al■ingis og geta haft ßhrif a­ vissu marki. ┴hrif ■eirra eru ■ˇ takm÷rku­ ■ar e­ gildandi kosningal÷g mismuna kjˇsendum grˇflega og tryggja m÷rgum frambjˇ­endum ÷rugg sŠti og sumum flokkum sŠti Ý forgj÷f. Ůar e­ g÷mlu flokkarnir hafa splundrazt einn af ÷­rum, SjßlfstŠ­isflokkurinn Ý fyrra, Framsˇkn Ý ßr, munu dau­ atkvŠ­i n˙ vŠntanlega dreifast jafnar milli gamalla flokka og nřrra. Ůa­ er framf÷r. Eftir stendur ■ˇ meingalla­ kosningakerfi sem 67% kjˇsenda h÷fnu­u 2012. Sveinn Bj÷rnsson forseti vissi hva­ hann s÷ng ■egar hann sag­i 1949: ”Vonandi dregst eigi lengi ˙r ■essu a­ setja nřja stjˇrnarskrß.“

FrÚttabla­i­, 5. oktˇber 2017.


Til baka