Sjö vikur til kosninga

Formenn žriggja stjórnmįlaflokka, Pķrata, Samfylkingar og Vinstri hreyfingarinnar – gręns frambošs, lżstu žvķ yfir fyrr ķ sumar „aš žeir śtiloki samstarf viš Sjįlfstęšisflokkinn eftir nęstu kosningar.“ Žessi yfirlżsing er nżmęli og vitnar um hversu sjįlfstęšismenn hafa gengiš fram af andstęšingum sķnum į Alžingi og einnig mörgum samherjum sem bśast nś til aš fara fram gegn Sjįlfstęšisflokknum undir merkjum Višreisnar. Yfirlżsingin vitnar einnig um vilja žriggja stęrstu stjórnarandstöšuflokkanna į žingi til aš koma sér saman um mįl fyrir kosningar.

Ešlilegt nęsta skref vęri yfirlżsing žessara flokka um samstarf eftir kosningar nįi žeir saman meiri hluta į Alžingi svo sem margt bendir nś til aš geti tekizt. Pķratar hafa žį sérstöšu mešal stjórnmįlaflokkanna aš žeir hafa sett stašfestingu nżrrar stjórnarskrįr ķ samręmi viš nišurstöšu žjóšaratkvęšagreišslunnar 2012 langefst į sķna stefnuskrį. Žess er žvķ aš vęnta aš Pķrötum veitist svigrśm til aš afgreiša stjórnarskrįrmįliš eftir kosningar ķ samvinnu viš Sf og Vg sem komu mįlinu af staš ķ rķkisstjórn 2009 žótt žeim entist ekki žrek til aš ljśka žvķ fyrir lok kjörtķmabilsins 2013.

Hafi tveir flokkar einhvern tķmann įtt aš žiggja śtrétta hönd eins og žį sem Pķratar bjóša nś fram ęttu Sf og Vg aš grķpa hana fegins hendi įn frekari tafar.

Pķratar hafa komiš sér saman um žaulreynda įętlun um framgang mįlsins į žingi, įętlun sem er ķ ašalatrišum samhljóša verklagi Sjįlfstęšisflokksins žegar hann beitti sér fyrir naušsynlegum breytingum į stjórnarskrįnni 1942 og 1959 til aš jafna atkvęšisréttinn ķ samręmi viš breytta bśsetu ķ landinu.

Stjórnarskrįin frį 1944 kvešur į um aš fyrst skuli Alžingi samžykkja stjórnarskrįrbreytingu og segir sķšan: „Nįi tillagan samžykki skal rjśfa Alžingi žį žegar og stofna til almennra kosninga aš nżju. Samžykki Alžingi įlyktunina óbreytta, skal hśn stašfest af forseta lżšveldisins, og er hśn žį gild stjórnskipunarlög.“

Ķ samręmi viš žetta įkvęši hafši Sjįlfstęšisflokkurinn forustu um eitt stutt kjörtķmabil og tvennar kosningar til aš stašfesta stjórnarskrįrbreytingarnar bęši 1942 og 1959 og hafši til žess fulltingi vinstri flokkanna tveggja į Alžingi. Framsóknarmenn böršust gegn breytingunum en uršu undir.

Nś bśast Pķratar til aš hafa sama hįttinn į, helzt ķ samstarfi viš Sf og Vg.

Žaš er engin tilviljun aš sagan skuli endurtaka sig meš žessum hętti. Lżšveldisstjórnarskrįin męlir beinlķnis fyrir um aš žessi hįttur – eitt stutt kjörtķmabil, tvennar kosningar – skuli hafšur į breytingum į stjórnarskrįnni nema um smįvęgilegar breytingar į oršalagi sé aš ręša. Tafir į stašfestingu nżrrar stjórnarskrįr sem Alžingi hefur samžykkt eša kjósendur hafa samžykkt ķ žjóšaratkvęši bjóša hęttunni heim. Žess vegna segir stjórnarskrįin „Nįi tillagan samžykki skal rjśfa Alžingi žį žegar ...“  

Nżkjörnir žingmenn sem ętlast til aš fį aš sitja heilt kjörtķmabil aš loknum kosningum og fresta žannig stašfestingu nżrrar stjórnarskrįr og setja hana ķ uppnįm eru aš reyna aš misnota ašstöšu sķna. Žeir vanvirša lżšręšiš žar eš žeir standa žį ķ vegi fyrir stašfestingu nżrrar fullbśinnar stjórnarskrįr sem fyrst Stjórnlagarįš 2011 og sķšan stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd Alžingis 2013 hafši lagt fyrir žingiš og einnig vegna žess aš žeir eru kjörnir skv. kosningalögum sem kjósendur höfnušu ķ žjóšaratkvęšagreišslunni 2012.

Žingmenn sem streitast gegn stuttu kjörtķmabili og tvennum kosningum meš stuttu millibili eru ķ reyndinni aš bišja um aš fariš verši į svig viš gildandi stjórnarskrį viš samžykkt nżrrar, t.d. meš žvķ aš Alžingi leiši ķ lög įkvęši nżju stjórnarskrįrinnar žess efnis aš samžykkt Alžingis ķ eitt skipti og stašfesting kjósenda ķ žjóšaratkvęšagreišslu dugi til aš nż stjórnarskrį öšlist gildi og lįti žau lög duga til aš stašfesta nżju stjórnarskrįna. Sumar žjóšir hafa fariš slķkar leišir viš endurskošun stjórnarskrįa.

Ekkert getur talizt brżnna ķ lżšręšisrķki en aš virša nišurstöšu žjóšaratkvęšagreišslu sem Alžingi hefur bošaš til um nżja stjórnarskrį. Allt annaš žarf aš vķkja viš slķkar kringumstęšur og žį um leiš įhugi einstakra žingmanna į aš vinna aš öšrum mįlum ķ heilt kjörtķmabil. Žetta skildu og virtu sjįlfstęšismenn į Alžingi 1942 og 1959. Til žess fį žeir nś aftur tękifęri eftir kosningar.

Haldi Sjįlfstęšisflokkurinn įfram aš hunza žjóšaratkvęšagreišsluna 2012 žurfa Pķratar, Sf og Vg aš veita sjįlfstęšismönnum sömu mešferš į Alžingi og sjįlfstęšismenn įsamt vinstri flokkunum veittu Framsókn 1942 og 1959. Žaš gekk žį, m.a.s. mjög vel. Gerum žaš aftur. Ef ekki, förum žį hina leišina og lįtum stašfestingu Alžingis ķ eitt skipti og žjóšaratkvęšagreišslu duga til aš koma nżju stjórnarskrįnni ķ höfn.

Fréttablašiš, 8. september 2016.


Til baka