Smįn Alžingis

Fyrir žinglok voriš 2013 lį fyrir Alžingi frumvarp aš nżrri stjórnarskrį, fullbśiš af hįlfu žingsins eftir tveggja įra yfirlegu og efnislega samhljóša tillögum Stjórnlagarįšs sem žjóšin hafši kjöriš 2010 og žingiš skipaš. Įšur höfšu 67% kjósenda lżst stušningi viš tillögurnar ķ žjóšaratkvęšagreišslu 2012 og meiri hluti žingmanna hafši opinberlega lżst vilja til aš samžykkja frumvarpiš į Alžingi fyrir žinglok. „Alžingi er į reynslutķma hjį žjóšinni“, hafši Jóhanna Siguršardóttir forsętisrįšherra sagt eftir žjóšaratkvęšagreišsluna 2012. Atkvęšagreišslan var rįšgefandi eins og atkvęšagreišsla Breta um Brexit 2016 sem engum Breta dettur žó ķ hug aš vefengja. Um tillögurnar rķkti vķštęk sįtt mešal landsmanna. Stušningur kjósenda viš tillögurnar er enn til stašar og óbreyttur skv. könnun Félagsvķsindastofnunar fyrr į žessu įri eins og fram kemur ķ fréttatilkynningu Stjórnarskrįrfélagsins um daginn.

Alžingi sveikst um aš afgreiša frumvarpiš svo sem fręgt varš aš endemum en bętti viš gildandi stjórnarskrį brįšabirgšaįkvęši til aš gera žinginu kleift aš samžykkja stjórnarskrįrbreytingar įn žingrofs. Žessa breytingu geršu žingmenn til aš skjóta sér undan afgreišslu mįlsins fyrir žinglok voriš 2013 svo sem lagt hafši veriš upp meš og jafnframt ķ eiginhagsmunaskyni žar eš gildandi stjórnarskrį kvešur į um žingrof strax eftir samžykkt nżrrar stjórnarskrįr ķ fyrra sinniš af tveim.

Žingmenn tóku eigin hag fram yfir lżšręšislega stjórnarhętti. Žeir mįttu margir ekki til žess hugsa aš nżtt žing samžykkti nżja stjórnarskrį og vęri sķšan rofiš strax til aš virša gildandi stjórnarskrį. Žeir vildu margir heldur fį aš sitja śt heilt kjörtķmabil žótt slķk žaulseta tefldi nżju stjórnarskrįnni og žį um leiš lżšręšinu ķ tvķsżnu. Žeir virtust engan skilning hafa eša įhuga į aš kynna sér skżr fordęmi žingsögunnar frį 1942 og 1959 um stutt žing til aš tryggja framgang stjórnarskrįrbreytinga og treysta lżšręšiš.

Frįleit falsrök voru leidd fram til aš leyna eigingjörnum tilgangi žingmanna. Sumir sögšust vilja

vinna mįliš įfram žótt žaš vęri žegar fullunniš og samžykkt af kjósendum og sögšust vilja efla samstöšu um mįliš, ž.e. samstöšu stjórnmįlaflokkanna og fyrirtękjanna sem ausa fé ķ flokkana. Samstaša kjósenda lį fyrir eftir langt lżšręšislegt ferli sem heldur įfram aš vekja ašdįun og athygli vķša um heim meš vaxandi žunga eins og segir ķ fréttatilkynningu Stjórnarskrįrfélagsins.

Svik Alžingis ķ mįlinu voru innsigluš 30. aprķl s.l. žegar brįšabirgšaįkvęšiš frį 2013 um stjórnarskrįrbreytingar įn žingrofs rann śt. Eftir situr forhert og trausti rśiš Alžingi sem skirrist ekki viš aš vanvirša lżšręšisleg grundvallargildi og sżnir engin merki išrunar eša jafnvel skilnings į žeirri smįn sem žaš hefur kallaš yfir sjįlft sig og landiš.

Svikin geršu raunar boš į undan sér ķ tillögum fv. stjórnarskrįrnefndar Alžingis sem hélt um 50 fundi fyrir luktum dyrum 2013-2016 og kom samt ekki öšru ķ verk en aš skila af sér žrem śtvötnušum įkvęšum frumvarpsins sem žingiš heyktist į aš afgreiša 2013, įkvęšum sem köllušu harkalega gagnrżni yfir nefndina fyrir aš reyna aš reka rżting ķ bak lżšręšisins.

Samstaša nefndarinnar rauk aš sjįlfsögšu śt ķ vešur og vind. Einn nefndarmašurinn skrifaši aš loknu starf nefndarinnar: „Śtkoman er sś sem afturhaldsöflin geta fallist į.“ Verk nefndarinnar kom ekki til kasta Alžingis svo sem vita mįtti.

Nś veršur ekki öllu lengur undan žvķ vikizt aš lżšręšisöflin ķ landinu taki höndum saman innan žings og utan og knżi į um stašfestingu nżju stjórnarskrįrinnar. Žetta er ekki ašeins lżšręšisleg og sišferšileg naušsyn, heldur einnig lķfsnaušsynleg forsenda žess aš takast megi aš „rjśfa stjórnarskrįrvariš valdaleysi almennings, lögverndaš aušlindarįn, ofrķki og spillingu ķ stjórnmįlum og višskiptum, fjįrsvelti almannažjónustu og almenna žróun samfélagsins žvert gegn vilja landsmanna“ svo enn sé vitnaš ķ fréttatilkynningu Stjórnarskrįrfélagsins. Nś er aš duga.

Fréttablašiš, 11. maķ 2017.


Til baka