Vi­ ßramˇt: Sta­a stjˇrnarskrßrmßlsins

Ůjˇ­in stendur n˙ vi­ mikilvŠg vatnaskil. Hruni­ 2008 afhj˙pa­i dj˙pa bresti Ý innvi­um okkar unga lř­veldis. Al■ingi vi­urkenndi ■essa bresti 28. september 2010 me­ einrˇma sam■ykkt, ■ar sem sag­i m.a.: „Al■ingi ßlyktar a­ taka ver­i gagnrřni ß Ýslenska stjˇrnmßlamenningu alvarlega og leggur ßherslu ß a­ af henni ver­i dreginn lŠrdˇmur. Al■ingi ßlyktar a­ skřrsla rannsˇknarnefndar Al■ingis sÚ ßfellisdˇmur yfir stjˇrnv÷ldum, stjˇrnmßlam÷nnum og stjˇrnsřslu, verklagi og skorti ß formfestu.“ ┴lyktun Al■ingis lřkur me­ upptalningu ß l÷gum, sem ■ingi­ lofar a­ endursko­a e­a setja. Stjˇrnarskrßin er efst ß lofor­alista Al■ingis. „Al■ingi er ß reynslutÝma hjß ■jˇ­inni“, segir forsŠtisrß­herra. Forsaga mßlsins er fljˇtrakin. Ůjˇ­in sam■ykkti nřja stjˇrnarskrß vi­ lř­veldisstofnunina 1944 Ý sta­ ■eirrar stjˇrnarskrßr, sem Kristjßn konungur IX. haf­i fŠrt ■jˇ­inni 1874. Stjˇrnmßlaflokkar ß Al■ingi sammŠltust um leggja til svo litlar breytingar ß stjˇrnarskrßnni frß 1874 sem ver­a mßtti vi­ stofnun lř­veldis Ý skugga heimsstyrjaldar. Ůessu samkomulagi fylgdu yfirlřsingar forustumanna allra flokka ß Al■ingi um nau­syn ■ess a­ rß­ast fljˇtlega Ý gagngera endursko­un stjˇrnarskrßrinnar. Ůa­ heit var ekki efnt fyrr en 2009. Ůß ßkva­ Al■ingi a­ fela fˇlkinu Ý landinu a­ endursko­a stjˇrnarskrßna, ˙r ■vÝ a­ ■inginu haf­i ekki tekizt Štlunarverk sitt Ý 65 ßr. Al■ingi skipa­i sj÷ manna stjˇrnlaganefnd. H˙n skila­i gagnlegri skřrslu og kvaddi saman 950 manna ■jˇ­fund valinn af handahˇfi ˙r ■jˇ­skrß. Allir ═slendingar 18 ßra og eldri h÷f­u jafna m÷guleika ß a­ veljast til setu ß ■jˇ­fundinum 2010. Ůar var lag­ur grunnur a­ nřrri stjˇrnarskrß. Al■ingi lÚt kjˇsa til stjˇrnlaga■ings, sem var­ a­ ■ingskipu­u Stjˇrnlagarß­i. Rß­i­ samdi og sam■ykkti einum rˇmi frumvarp a­ nřrri stjˇrnarskrß 2011 ß grundvelli fyrirliggjandi gagna, gamalla og nřrra, og ni­urst÷­u ■jˇ­arfundarins. Al■ingi tˇk vi­ frumvarpinu j˙lÝlok 2011, bar sÝ­an řmis ßlitamßl undir aukafund Stjˇrnlagarß­s Ý marz 2011 og fÚkk sv÷r. Al■ingi bar sÝ­an frumvarpi­ ßsamt sv÷rum frß aukafundi Stjˇrnlagarß­s undir fj÷gurra manna l÷gfrŠ­inganefnd, sem var fali­ a­ leggja til or­alagsbreytingar ß frumvarpinu, vŠri talin ■÷rf ß ■eim, en engar nřjar efnisbreytingar. Nř ger­ frumvarpsins me­ breytingum l÷gfrŠ­inganefndarinnar hefur n˙ gengi­ Ý gegnum fyrstu umrŠ­u ß Al■ingi og bÝ­ur annarrar umrŠ­u Ý jan˙ar a­ loknu jˇlaleyfi ■ingsins. Yfirlřsingar forsŠtisrß­herra um framhald mßlsins ver­a ekki skildar ß annan veg en svo, a­ Štlan ■ingmeirihlutans a­ baki frumvarpinu, meiri hluta, sem er skipa­ur ■ingm÷nnum ˙r ÷llum flokkum ß ■ingi ÷­rum en SjßlfstŠ­isflokknum, sÚ a­ afgrei­a frumvarpi­ sem l÷g frß Al■ingi fyrir ■inglok Ý marz 2013. Til ßlita kemur a­ leggja frumvarpi­ jafnframt aftur Ý dˇm ■jˇ­arinnar samhli­a ■ingkosningunum 27. aprÝl. Ůß gŠfist ■jˇ­inni fŠri ß a­ Ýtreka stu­ning sinn vi­ frumvarpi­, sem birtist skřrt Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slunni 20. oktˇber. Gangi ■essi Štlan ■ingmeirihlutans eftir, bÝ­ur nřs ■ings a­ sam■ykkja frumvarpi­ fyrir sitt leyti. Nřtt Al■ingi, hvernig sem ■a­ ver­ur skipa­, hlřtur a­ telja sÚr skylt a­ vir­a ■jˇ­arviljann og sam■ykkja frumvarpi­. Anna­ vŠri ˇsvinna.

Og hva­ svo? Hreinlegast vŠri a­ hafa sama hßttinn ß og haf­ur var vi­ stjˇrnarskrßrbreytingarnar 1942 og 1959. ═ ■essu felst, a­ nřtt Al■ingi gerir ■ß a­eins tvennt a­ loknum kosningum Ý vor: sam■ykkir stjˇrnarskrßrfrumvarpi­ og einnig nř kosningal÷g Ý samrŠmi vi­ nřja stjˇrnarskrß og bo­ar til nřrra ■ingkosninga hausti­ 2013. Me­ ■vÝ vŠri tryggt, a­ ■ingmenn me­ lÝti­ fylgi a­ baki sÚr, kosnir eftir ˙reltum kosningal÷gum, sŠtu ekki lengur ß ■ingi en yfir sumarmßnu­ina 2013 lÝkt og ger­ist 1942 og 1959. Nřtt Al■ingi kŠmi ■ß saman hausti­ 2013, kosi­ eftir nřjum l÷gum, og hŠfist ■ß handa vi­ a­ endursko­a ■au l÷g, sem ■arfnast endurnřjunar Ý ljˇsi nřrrar stjˇrnarskrßr, t.d. fiskvei­istjˇrnarl÷gin. ═ au­lindaßkvŠ­i stjˇrnarskrßrfrumvarps rÝkisstjˇrnarinnar stendur: „Stjˇrnv÷ld geta ß grundvelli laga veitt leyfi til afnota e­a hagnřtingar au­linda e­a annarra takmarka­ra almannagŠ­a, gegn fullu gjaldi og til tiltekins hˇflegs tÝma Ý senn. SlÝk leyfi skal veita ß jafnrŠ­isgrundvelli og ■au lei­a aldrei til eignarrÚttar e­a ˇafturkallanlegs forrŠ­is yfir au­lindunum.“ Nř fiskvei­istjˇrnarl÷g ■urfa ekki sÝ­ur en ÷nnur l÷g a­ standast nřja stjˇrnarskrß.

DV, 28. desember 2012.


Til baka