Stjˇrnmßl og lygar

Stjˇrnmßlamenn hagrŠ­a stundum sannleikanum. Ůeir lj˙ga stundum a­ kjˇsendum og hver a­ ÷­rum. Ůa­ liggur fyrir. Sumir beinlÝnis lifa lÝfinu lj˙gandi, t.d. Trump BandarÝkjaforseti.

Samt ■ykir sannleikurinn jafnan sagna beztur ß vettvangi stjˇrnmßlanna ß ■ann hßtt a­ ■a­ telst Ý ■ingrŠ­isrÝkjum vera alvarlegt brot og yfirleitt frßgangss÷k a­ segja ■ingheimi ˇsatt. Rß­herra sem villir um fyrir t.d. skozka ■inginu ver­ur skilyr­islaust a­ segja af sÚr. ┴ Bretlandi er ekki banna­ me­ l÷gum a­ lj˙ga a­ ■ingheimi, en lygi ß ■ingi lei­ir ■ˇ jafnan til afsagnar. ┴ ═slandi er ekki banna­ me­ l÷gum a­ lj˙ga a­ Al■ingi. ═ nřjum si­areglum fyrir al■ingismenn segir m.a. a­ „al■ingismenn skuli sem ■jˇ­kj÷rnir fulltr˙ar rŠkja st÷rf sÝn af ßbyrg­, heilindum og hei­arleika“. Sem sagt: ■eir mega helzt ekki lj˙ga og svÝkja. Ůegar BenjamÝn Disraeli forsŠtisrß­herra Bretlands 1874-1880 var ßminntur fyrir a­ segja Ý ■inginu: „Helmingur ■ingmanna er svikahrappar“ tˇk hann ummŠlin til baka me­ ■vÝ a­ segja: „Helmingur ■ingmanna er ekki svikahrappar“.

Lygi Ý rŠ­ustˇli ß BandarÝkja■ingi e­a Ý vitnast˙ku frammi fyrir ■ingnefnd ■ar er l÷g­ a­ j÷fnu vi­ meinsŠri og er ■vÝ l÷gbrot sem getur var­a­ allt a­ fimm ßra fangelsi. Af ■essu lei­ir algengt rannsˇknar˙rrŠ­i ■ar vestra sem er a­ koma sakborningum Ý ■ß st÷­u a­ ■eir ■urfi a­ velja milli jßtningar og meinsŠris. Ůetta ˙rrŠ­i hefur veri­ nota­ m.a. til a­ koma l÷gum yfir brotlega stjˇrnmßlamenn. Ůannig var t.d. John Mitchell dˇmsmßlarß­herra Ý forsetatÝ­ Richards Nixon 1969-1974 dŠmdur Ý allt a­ fj÷gurra ßra fangelsi m.a. fyrir meinsŠri. Mitchell er eini dˇmsmßlarß­herra landsins me­ fangavist ß ferilskrßnni. Konan hans hÚt Martha. Lewis Libby, hŠgri h÷nd Dicks Cheney varaforseta George W. Bush forseta 2001-2008, fÚkk einnig fangelsisdˇm m.a. fyrir meinsŠri.

T÷lurnar segja s÷gu. ═ forsetatÝ­ Nixons fengu 55 af samstarfsm÷nnum hans dˇma, ■.m.t. sjßlfur dˇmsmßlarß­herrann. Flestir voru ■eir dŠmdir vegna innbrotsins Ý Watergate-bygginguna Ý Washington, ■ar af fengu 15 fangelsisdˇma. NŠstur Nixon kemur George W. Bush. ═ forsetatÝ­ hans fengu 16 af hans m÷nnum dˇma, ■ar af nÝu fangelsisdˇma. Fast ß hŠla honum fylgir Ronald Reagan: 16 af hans m÷nnum fengu dˇma, ■ar af ßtta fangelsisdˇma. ═ ■essu ljˇsi vekur ■a­ eftirtekt a­ engu fleiri bankamenn hafa fengi­ fangelsisdˇma Ý BandarÝkjunum en ß ═slandi, 35 Ý bß­um l÷ndum til ■essa.

Munurinn ß flokkunum tveim vekur einnig eftirtekt. Frß 1969 hafa BandarÝkjaforsetar ˙r r÷­um demˇkrata seti­ Ý 20 ßr og ˙r r÷­um rep˙blikana Ý 28 ßr. ═ forsetatÝ­ rep˙blikana hafa 34 menn forsetans veri­ dŠmdir til fangavistar ß mˇti einum ˙r hˇpi demˇkrata. Hvor flokkanna tveggja skyldi hafa breytzt ˙r brei­leitum borgaraflokki Ý har­svÝra­an ÷fgaflokk sem vir­ist n˙ keppa a­ ■vÝ einu a­ mylja undir au­menn me­ ÷llum rß­um? Ůa­ eru rep˙blikanar. Demˇkrataflokkurinn hefur ß hinn bˇginn haldi­ sÝnu striki nokkurn veginn sem brei­fylking ˇlÝkra hagsmunahˇpa.

Ůessi dˇmareynslusaga er umhugsunarefni n˙ ■egar m÷rg spjˇt standa ß Trump forseta, einkum vegna meintra tengsla hans og manna hans vi­ R˙ssa og gruns um l÷gbrot Ý ■vÝ vi­fangi. Nřjar upplřsingar um vi­skipti Trumps vi­ r˙ssnesku mafÝuna langt aftur Ý tÝmann birtust um daginn Ý grein eftir bla­amanninn og rith÷fundinn Craig Unger Ý tÝmaritinu New Republic. Ůar kemur m.a. fram a­ Ý Trump Tower, 58 hŠ­a hßhřsinu vi­ Fifth Avenue ß Manhattan sem ber nafn forsetans, gßtu menn keypt Ýb˙­ir ßn ■ess a­ segja til nafns. Einn R˙ssinn keypti fimm Ýb˙­ir fyrir sex milljˇnir dala og greiddi ■Šr ˙t Ý h÷nd. Trump liggur ■vÝ n˙ auk annars undir grun um a­ hafa reki­ umfangsmikla fjßrb÷­un fyrir R˙ssa. Hann fÚkk reyndar 10 milljˇn dala sekt 2015 fyrir fjßrb÷­un um ßrabil Ý spilavÝti sÝnu Taj Mahal Ý Atlantic City. Robert Mueller, fv. yfirma­ur alrÝkisl÷greglunnar FBI, starfar n˙ sem sÚrstakur saksˇknari ß vegum dˇmsmßlarß­uneytisins. Honum er Štla­ a­ lei­a fram sannleikann um meint samskipti Trumps og manna hans vi­ R˙ssa. Saksˇknarinn hefur vÝ­tŠka lagaheimild til a­ leggja hald ß g÷gn og kve­ja hvern sem er til yfirheyrslu, einnig forsetann. Ůar e­ forsetinn er alrŠmdur lygari gŠti honum or­i­ hßlt ß svelli sannleikans Ý vitnast˙ku hjß saksˇknaranum. Forsetinn leitar n˙ lei­a til a­ losa sig vi­ saksˇknarann lÝkt og Nixon ger­i ß sinni tÝ­ og gŠlir jafnvel upphßtt vi­ ■ß hugmynd a­ veita sjßlfum sÚr og sÝnum sakaruppgj÷f ef ß ■arf a­ halda. Drama­ gŠti undi­ upp ß sig ß­ur en yfir lřkur.

FrÚttabla­i­, 3. ßg˙st 2017.


Til baka