Taglhnřtingar valdsins

Ef ˇ­ur ma­ur mis■yrmir gamalli konu, ■ß segja menn ekki: Sjaldan veldur einn ■ß tveir deila. Ef ■ingmenn ■ˇknast sÚrhagsmunum me­ ■vÝ a­ salta stjˇrnarskrß sem 2/3 kjˇsenda hafa sam■ykkt Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu, ■ß segja menn ekki: Lř­rŠ­istilraunin tˇkst ekki. ŮvÝlÝkt or­aval ß ekki vi­ en ■a­ markar samt opinbera or­rŠ­u Ý řmsum l÷ndum ■ar sem venjulegt fˇlk hefur of lÝtil v÷ld og stjˇrnmßlamenn of mikil. Vandinn er vel ■ekktur Ý alrŠ­isrÝkjum eins og t.d. saga R˙sslands vitnar um og George Orwell lřsti vel Ý bˇk sinni 1984, og hann teygir anga sÝna enn■ß hinga­ heim ■ar sem stjˇrnmßlaumrŠ­a fer a­ miklu leyti fram Ý ÷fugmŠlastÝl og margir opinberir starfsmenn og a­rir skjßlfa af ˇtta vi­ valdi­ nema ■eir sÚu valdi­.

HÚr segir frß fjˇrum prˇfessorum Ý Hßskˇla ═slands og framg÷ngu ■eirra.

Prˇfessor A sÚr ÷ll tormerki ß a­ Al■ingi sta­festi nřja stjˇrnarskrß sem 2/3 kjˇsenda sam■ykktu Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slunni 2012 og hefur hamra­ ß a­ kj÷rsˇkn hafi veri­ lÝtil (49%). Sami prˇfessor sag­i Ý sjˇnvarpsfrÚttum 13. aprÝl sl. um kj÷rsˇkn Ý rektorskj÷ri Ý Hßskˇla ═slands (45%): „Kj÷rsˇknin var mj÷g gˇ­.“

Prˇfessor B haf­i ■etta a­ segja Ý Morgunbla­inu 13. desember 2012, sj÷ vikum eftir ■jˇ­aratkvŠ­agrei­sluna: „═ fyrsta lagi er ■jˇ­fundur ekki vi­urkennd a­fer­afrŠ­i … Ůa­ eru einkum tveir hˇpar sem Úg held a­ ■urfi a­ koma a­ samningu stjˇrnarskrßr … Annars vegar reyndir stjˇrnmßlamenn ... Hins vegar eru ■a­ sÚrfrŠ­ingarnir … ßkve­in elÝta hefur ■a­ starf a­ kynna sÚr mßl.Ëmari Ragnarssyni var ekki skemmt aldrei slÝku vant. Hann sag­i Ý Moggabloggi sÝnu: Vi­tali­ er fullt af mˇts÷gnum og rangfŠrslum.” Trampe greifi mß hins vegar una gla­ur vi­ ummŠlin um ■jˇ­fundinn.

Prˇfessor C telur „ekki ■÷rf ß a­ gera miklar breytingar ß [stjˇrnarskrßnni] … vegna ■ess a­ Úg tel a­ stjˇrnarskrßr eigi almennt a­ vera st÷­ugar“ eins og var haft eftir honum Ý FrÚttabla­inu 13. september sl. lÝkt og engin ■jˇ­aratkvŠ­agrei­sla hef­i fari­ fram. Hann var forma­ur stjˇrnarskrßrnefndar Al■ingis.

Prˇfessor D sag­i ■etta Ý vi­tali vi­ Frjßlsa verslun (sv÷rin voru skrifleg, sjß heimur.is 4. jan˙ar 2013): „Frumvarpi­ er ˇtr˙legt plagg. Stˇr hluti mannrÚttindakaflans er va­all ...“ MannrÚttindakaflinn geymir m.a. ßkvŠ­i­ um au­lindir Ý ■jˇ­areigu sem 83% kjˇsenda lřstu stu­ningi vi­ Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slunni tÝu vikum fyrir vi­tali­ og einnig umhverfisverndarßkvŠ­in. Sami prˇfessor haf­i ß­ur skrifa­ Ý Morgunbla­i­ 2. marz 2011: „Ůeir einir eru valdir til a­ semja nřja stjˇrnarskrß sem taka ekki mark ß stjˇrnarskrß lř­veldisins.“ Hann var skipa­ur Ý rß­gjafarß­ fjßrmßlarß­herra 2013.

Ůessir fjˇrir prˇfessorar endurspegla ekki Hßskˇla ═slands, ÷­ru nŠr. Fj÷lmargir prˇfessorar veittu mÚr og ÷­rum fulltr˙um Ý stjˇrnlagarß­i ÷rlßta a­sto­ vi­ samningu stjˇrnarskrßrfrumvarpsins 2011 og studdu verki­ me­ rß­um og dß­. ╔g hygg a­ Svanur Kristjßnsson prˇfessor hafi mŠlt fyrir munn margra hßskˇlamanna og annarra kjˇsenda ■egar hann kalla­i frumvarpi­ „eitt merkilegasta skjal sem til hefur or­i­ Ý allri stjˇrnmßlas÷gu landsins“ enda er frumvarpi­ Ý gˇ­u samrŠmi vi­ ni­urst÷­u ■jˇ­fundarins 2010. Fulltr˙arnir ß ■jˇ­fundinum voru valdir af handahˇfi ˙r ■jˇ­skrß og endurspeglu­u ■vÝ ■jˇ­arviljann.

Ůegar Al■ingi haf­i bo­a­ til ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slunnar 2012 me­ l÷gbo­num ■riggja mßna­a fyrirvara sendu Samt÷k um nřja stjˇrnarskrß ßskorun til rektora hßskˇlanna um a­ halda frŠ­slufundi um frumvarpi­ kjˇsendum til gl÷ggvunar. Ůeirri ßskorun var ekki sinnt. Eftir ■jˇ­aratkvŠ­agrei­sluna tˇku nokkrir sjßlfvaldir prˇfessorar sig til og hÚldu sj÷ fundi um mßli­. Til a­ ßvarpa fundina voru nŠr eing÷ngu fengnir andstŠ­ingar frumvarpsins, sumir ■risvar (t.d. prˇfessor A og prˇfessor B), a­rir tvisvar (t.d. fv. forma­ur SUS). Engum fulltr˙a ˙r stjˇrnlagarß­i var bo­i­ a­ ßvarpa ■essa hßskˇlafundi og sßtu ■ˇ Ý rß­inu m.a. fimm prˇfessorar, ■rÝr a­rir hßskˇlasÚrfrŠ­ingar og fjˇrir l÷gfrŠ­ingar. Um einn ■essara funda sag­i Gu­mundur Gunnarsson fv. stjˇrnlagarß­sfulltr˙i Ý tÝmaritinu Her­ubrei­: „Hßskˇlinn var­ ■annig a­ hßbor­i sřndarveruleikans, ■ar fengu einungis a­ taka til mßls sko­anabrŠ­ur valdastÚttarinnar.“ Annar fv. stjˇrnlagarß­sfulltr˙i, Vilhjßlmur Ůorsteinsson, tˇk Ý sama streng ß eyjan.is: „Miki­ vildi Úg ˇska a­ frummŠlendur ß fundinum Ý dag hef­u meiri yfirsřn um og ßbyrg­artilfinningu gagnvart ■vÝ s÷gulega stjˇrnarskrßrferli sem hÚr hefur ßtt sÚr sta­ frß ßrinu 2010 og hefur vaki­ athygli og a­dßun vÝ­a um heim. Og skildu betur inntak ■ess a­ allt vald kemur frß ■jˇ­inni.” Margir a­rir sem fylgdust me­ ■essum fundum utan ˙r sal segja s÷mu s÷gu.

Me­virkni, valdhlř­ni og hlutdrŠgni prˇfessora grafa undan trausti almennings til hßskˇla. Skv. ■jˇ­arp˙lsi Capacents hefur traust fˇlksins Ý landinu til Hßskˇla ═slands dvÝna­ um fimmtung frß 2008, ˙r 90% Ý 72%. DvÝnandi traust kallar ß vi­br÷g­. Nřs rektors Hßskˇla ═slands, Jˇns Atla Benediktssonar, bÝ­a brřn verkefni. Eitt ■eirra er a­ efla innri starfshŠtti Ý Štt vi­ ■ß sem erlendir hßskˇlar nota til a­ ver­skulda traust og vir­ingu. FŠrar lei­ir a­ ■vÝ marki eru efni Ý a­ra grein.

FrÚttabla­i­, 23. j˙lÝ 2015.


Til baka