Varnir gegn gerrŠ­i

┴rin fram a­ hruni einkenndust af auknu gerrŠ­i af hßlfu helztu handhafa framkvŠmdarvaldsins. GerrŠ­i­ komst Ý hßmŠli, ■egar ■eir vinirnir leiddu ═sland ˙t Ý strÝ­ Ý ═rak ßn ■ess a­ spyrja kˇng e­a prest; ■eir voru kˇngurinn og presturinn. Ůeir h÷f­u ß­ur afhent einkavinum sÝnum Landsbankann og B˙na­arbankann me­ h÷rmulegum aflei­ingum, sem enn sÚr ekki fyrir endann ß. GerrŠ­i­ af hßlfu framkvŠmdarvaldsins afhj˙pa­i dj˙par sprungur Ý stjˇrnskipaninni, ■ar e­ skilvirk ■rÝgreining valds hef­i ßtt a­ standa Ý vegi ■vÝlÝkrar valdstjˇrnar. Varnirnar brug­ust. Ůegar Ůjˇ­hagsstofnun undir hŠfri stjˇrn ١r­ar Fri­jˇnssonar gaf ekki nˇgu glansandi mynd af hagstjˇrninni, var stofnunin l÷g­ ni­ur me­ ■eim r÷kum me­al annars, a­ hagdeildir bankanna dyg­u til a­ vinna verkin. Ůessi r÷ksemd var frßleit, ■ar e­ hagdeildir bankanna l÷g­u sig Ý framkrˇka vi­ a­ fegra myndina af efnahagslÝfinu til a­ hÝfa upp ver­i­ ß hlutabrÚfum Ý b÷nkunum og ■ˇknast eigendum ■eirra. Ůegar Samkeppniseftirliti­ heimsˇtti skrifstofur olÝufÚlaganna til a­ afla gagna um meint samrß­ ■eirra, var stofnunin l÷g­ ni­ur og ÷nnur sett ß laggirnar Ý hennar sta­ undir me­fŠrilegri yfirstjˇrn. Ůegar misskipting jˇkst hr÷­um skrefum eftir 1993 fyrir tilstilli stjˇrnvalda, sem dŠldu fÚ ˙r vasa fˇlks me­ lßgar tekjur og mi­lungstekjur til hßtekjufˇlks, lÚt Hagstofa ═slands undir h÷fu­ leggjast a­ kortleggja vandann eins og henni bar. NŠrtŠkasta skřringin ß vanrŠkslu Hagstofunnar er, a­ yfirmenn hennar sßu Ý hendi sÚr, a­ h˙n gŠti hŠglega fari­ s÷mu lei­ og Ůjˇ­hagsstofnun og Samkeppniseftirliti­, svo ■a­ var eins gott a­ hlř­a. HÚr birtist Ýslenzk valdhlř­ni Ý hnotskurn. Ůessir nřli­nu atbur­ir hafa ekki enn vaki­ ■ß eftirtekt Ý ˙tl÷ndum sem vert vŠri. ═ ■vÝ ljˇsi ■arf a­ sko­a ■ß ßkv÷r­un rÝkisstjˇrnarinnar a­ hafa a­ engu Ýtreka­ar ˇskir erlendis frß um, a­ l÷g­ sÚ fram l÷ggilt ensk ■ř­ing ß skřrslu Rannsˇknarnefndar Al■ingis, ■ar sem ßstandi stjˇrnsřslunnar er lřst Ý ■aula. Ůeim mun ßnŠgjulegra er, a­ n˙ er til l÷ggilt ensk ■ř­ing ß ˙rskur­i HŠstarÚttar ═slands um kosninguna til stjˇrnlaga■ings Ý nˇvember 2010, og ver­ur ■ř­ingin fljˇtlega birt opinberlega og send me­al annars erlendum dˇmstˇlum, fj÷lmi­lum og frŠ­im÷nnum, svo a­ ■eir geti gl÷ggva­ sig ß mßlatilb˙na­i HŠstarÚttar.

 

═ ljˇsi alls ■essa, sem a­ framan greinir, er a­ minni hyggju nau­synlegt a­ setja ßkvŠ­i Ý stjˇrnarskrßna til varnar fimm e­a sex stofnunum rÝkisins til a­ gir­a fyrir hŠttuna ß, a­ Al■ingi leggi ■Šr ni­ur. Vi­ ■urfum ßkvŠ­i um Hagstofu ═slands. Hef­i ■a­ veri­ til sta­ar, hef­i Hagstofan haft minni ßstŠ­u en ella til a­ vanrŠkja kortlagningu aukinnar misskiptingar Ý landinu. Ůetta skiptir mßli ekki a­eins vegna ■ess, a­ rÚtt skal vera rÚtt, heldur einnig vegna hins, a­ sagan sřnir, a­ aukin misskipting er algengur fyrirbo­i fjßrmßlakreppu. Ů÷gn Hagstofunnar um ■rˇun tekjuskiptingarinnar sl÷kkti ß mikilvŠgu vi­v÷runarljˇsi. RÝkisendursko­un hefur sÝ­ustu ßr birt ■arfar upplřsingar til dŠmis um einkavŠ­ingu bankanna og fjßrmßl stjˇrnmßlaflokkanna, upplřsingar, sem margir stjˇrnmßlamenn vildu helzt halda leyndum lÝkt og ß­ur, ef ■eir gŠtu. Ůess vegna ■arf stjˇrnarskrßin a­ halda verndarhendi yfir RÝkisendursko­un. Fjßrmßlaeftirliti­ hefur frß hruni sent 66 erindi til sÚrstaks saksˇknara vegna meints misferlis Ý b÷nkunum fyrir hrun. Fj÷ldi manna ß af ■eim s÷kum mßlsˇkn yfir h÷f­i sÚr. Vegna nßins samneytis bankanna vi­ stjˇrnmßlamenn og flokka myndu margir flokksmenn miklu heldur vilja halda Fjßrmßlaeftirlitinu sofandi eins og fyrir hrun. Ůess vegna ■arf stjˇrnarskrßin a­ halda vakandi verndarhendi yfir Fjßrmßlaeftirlitinu. Samkeppniseftirliti­ ˇgnar me­ lÝku lagi stjˇrnmßlahagsmunum, sÚ ■vÝ vel stjˇrna­, ■ar e­ of nßin tengsl stjˇrnmßla og vi­skiptalÝfs hafa um langt skei­ veri­ ein dřpsta meinsemd samfÚlagsins. Ůess vegna ■arf stjˇrnarskrßin a­ halda verndarhendi yfir Samkeppniseftirlitinu. Umbo­sma­ur Al■ingis hjßlpar fj÷lda fˇlks a­ leita rÚttar sÝns gagnvart stjˇrnv÷ldum og ■arfnast ■vÝ verndar Ý stjˇrnarskrß. Til ßlita kŠmi einnig a­ setja nřtt ßkvŠ­i Ý stjˇrnarskrß um endurreisn Ůjˇ­hagsstofnunar, ˙r ■vÝ a­ Al■ingi hefur ekki enn gert ■a­ ß eigin spřtur. Mßli­ er brřnt vegna ■ess, a­ hagskřrsluger­ hefur fari­ aftur frß hruni. Fjßrmßlarß­uneyti­ hefur til dŠmis ekki gefi­ ˙t Ůjˇ­arb˙skapinn frß 2009, en ■a­ rit var lengi lykilheimild um ßstand og horfur efnahagslÝfsins. Ůess vegna auk annars er rÝk ßstŠ­a til a­ endurreisa Ůjˇ­hagsstofnun.

FrÚttabla­i­, 26. maÝ 2011.


Til baka