Veikur mßlatilb˙na­ur

Veikur – og ekki bara veikur, heldur beinlÝnis frßleitur – ■ykir mÚr mßlatilb˙na­ur Bjargar Thorarensen lagaprˇfessors gegn frumvarpi Stjˇrnlagarß­s til nřrrar stjˇrnarskrßr. Bj÷rg lřsti ■eirri sko­un Ý frÚttum St÷­var 2 fyrir helgi, a­ „hn÷krar“ vŠru ß frumvarpinu. ┴heyrendur tˇku vŠntanlega eftir ■vÝ, a­ h˙n tilgreindi ekki „hn÷krana“. ┴ mßl■ingi um ßkvŠ­i frumvarpsins um hlutverk forseta ═slands Ý Ůjˇ­minjasafninu fyrr sama dag haf­i h˙n tilgreint fßeina „hn÷kra“, en mßlflutningur hennar var jafnhar­an rekinn ofan Ý hana utan ˙r sal. ═ fyrsta lagi taldi h˙n frumvarpi­, ver­i ■a­ sam■ykkt, lÝklegt til a­ lei­a til ßrekstra innan stjˇrnkerfisins. Ůa­, sem h˙n kallar ßrekstra, kallar Stjˇrnlagarß­ valddreifingu. Frumvarpinu er Štla­ a­ efla valdm÷rk og mˇtvŠgi, gagnkvŠmt a­hald og eftirlit, svo a­ framkvŠmdarvaldi­ geti ekki haft l÷ggjafarvaldi­ Ý ÷­rum rassvasanum og dˇmsvaldi­ Ý hinum eins og veri­ hefur. ═ ■essu felst, a­ l÷ggjafarvald, framkvŠmdarvald og dˇmsvald ■urfa a­ einhverju marki a­ skarast. Ůetta er grundvallareiginleiki heilbrig­rar ■rÝskiptingar valds, ■ar sem enginn vald■ßttanna ■riggja nŠr a­ gÝna yfir hinum. Sk÷run bř­ur heim ßrekstrum, sem eru sjßlfsag­ur fylgifiskur valddreifingar. ═ annan sta­ lřsti h˙n efasemdum um nau­syn ■ess a­ setja Ý stjˇrnarskrßna ßkvŠ­i um, a­ forseti ═slands e­a 2/3 hlutar al■ingismanna ■urfi a­ sta­festa skipun dˇmara. H˙n sty­ur efasemdir sÝnar ■eim r÷kum, lÝkt og ┴lfhei­ur Ingadˇttir al■ingisma­ur hefur gert, a­ b˙i­ sÚ a­ setja nř dˇmstˇlal÷g, sem kve­a ß um hŠfniskr÷fur til dˇmara. Bj÷rg og ┴lfhei­ur ■urfa a­ skilja, a­ stundum ■arf a­ setja lagaßkvŠ­i Ý stjˇrnarskrß til a­ gir­a fyrir hŠttuna ß, a­ l÷gin sÚu felld ˙r gildi til a­ gera stjˇrnv÷ldum kleift a­ hverfa aftur til fyrri hßtta. Ůetta er grundvallaratri­i Ý stjˇrnskipunarrÚtti. Stjˇrnarskrßnni er Štla­ a­ verja almenning gegn misbeitingu valds. ═ ■ri­ja lagi taldi Bj÷rg „ˇsamrŠmi“ felast Ý ■vÝ, a­ rÚttur forseta ═slands til a­ skjˇta sam■ykktum l÷gum frß Al■ingi Ý ■jˇ­aratkvŠ­i sÚ ˇtakmarka­ur svo sem veri­ hefur, ■ˇtt mßlskotsrÚttur 10% kosningabŠrra manna sÚ takmarka­ur ß ■ann hßtt, a­ ekki sÚ hŠgt a­ krefjast atkvŠ­agrei­slu um fjßrl÷g, fjßraukal÷g, l÷g sem sett eru til a­ framfylgja ■jˇ­rÚttarskuldbindingum nÚ heldur um skattamßlefni e­a rÝkisborgararÚtt. HÚr er engu ˇsamrŠmi til a­ dreifa. Stjˇrnlagarß­i ■ˇtti e­lilegt a­ kve­a ß um, a­ 10% kjˇsenda geti ekki teki­ sig saman um a­ knřja fram ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu t.d. um fjßrl÷g. Fyrirmynd a­ slÝkri takm÷rkun er a­ finna t.d. Ý d÷nsku stjˇrnarskrßnni. Einnig ■ˇtti e­lilegt a­ halda ˇbreyttum ˇtakm÷rku­um mßlskotsrÚtti forsetans frß 1944, svo sem gert er Ý frumvarpi Stjˇrnlagarß­s, ■annig a­ forsetinn geti, telji hann efnisleg r÷k til ■ess, vÝsa­ t.d. fjßrl÷gum Ý ■jˇ­aratkvŠ­i, en slÝkt hefur forsetinn au­vita­ aldrei gert og myndi nŠstum ÷rugglega aldrei gera. Bj÷rg Thorarensen ßtti sŠti Ý stjˇrnlaganefnd, tilnefnd af Al■ingi. H˙n var ■vÝ me­al h÷funda 700 bla­sÝ­na skřrslu stjˇrnlaganefndar, sem Stjˇrnlagarß­ lag­i ßsamt ÷­rum skj÷lum til grundvallar vinnu sinni. H˙n var jafnframt me­al rß­gjafa Stjˇrnlagarß­s, kom ß nefndarfundi ■ar og skila­i skriflegum ßlitsger­um til rß­sins. Vi­ samningu frumvarpsins var teki­ tillit til sjˇnarmi­a hennar lÝkt og annarra svo sem efni ■ˇttu standa til, en au­vita­ fÚkk Bj÷rg ekki frekar en a­rir rß­gjafar Stjˇrnlagarß­s a­ rß­a ÷llu, sem h˙n vildi rß­a um frumvarpi­.

SÚu hn÷krar ß frumvarpinu, hefur Bj÷rgu Thorarensen ekki tekizt a­ afhj˙pa ■ß, enda er h˙n ekki vel til ■ess fallin sem a­ili a­ mßlinu. H˙n hefur sama rÚtt og a­rir til a­ vera efnislega ˇsammßla tilteknum ßkvŠ­um frumvarpsins (og getur Ý samrŠmi vi­ ■a­ rß­stafa­ atkvŠ­i sÝnu Ý vŠntanlegri ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu), en einkalegur efnisßgreiningur af hennar hßlfu ß ekkert skylt vi­ stjˇrnlagafrŠ­i.

DV, 7. nˇvember 2011.


Til baka