Viđ Paul

Reykjavík – Fundum okkar Pauls McCartney bar fyrst saman haustiđ 1971 eins og ég lýsti hér á ţessum stađ í vetur leiđ (Minning frá Manchester, 15. febrúar 2018). Hann kom í mötuneyti okkar stúdentanna í Manchester án ţess ađ gera bođ á undan sér. Hann spurđi hvort ţau mćttu syngja og spila fyrir okkur í hádeginu, ţau voru ţrjú eđa fjögur saman. Sumir matargestanna litu varla upp.

Bítlarnir voru ţá nýskildir ađ skiptum. Margir kenndu Paul um skilnađinn (hann ber sökina af sér) og sýndu nýja bandinu hans, ţađ hét Wings, lítinn áhuga líkt og börn nýskilinna hjóna eiga ţađ til ađ taka nýjum fósturforeldrum fálega. John Lennon gerđi gys ađ fyrstu plötu Pauls eftir skilnađinn. Ţeir fornvinirnir sćttust síđar. Paul minnist fallins félaga síns oft og međ mikilli hlýju, samdi fallegan minningarsöng um hann og flytur stundum lögin hans á tónleikum.

Ég kynntist tónlist ţeirra félaga fyrir fermingu líkt og flestir jafnaldrar mínir og hef fylgzt međ henni síđan. Paul var og er minn mađur í bransanum, nánar tiltekiđ í ţví sem Jakob Frímann Magnússon kallar nýgilda tónlist til ađgreiningar frá sígildri tónlist en hana vildi Leonard Bernstein heldur kalla nákvćma tónlist af ţví ađ hún er skrifuđ niđur tón fyrir tón. Paul kann hvorki ađ lesa né skrifa nótur. Ţađ er ekkert sérlega sígilt viđ sígilda tónlist, sumt af henni gengur úr sér eins og annađ, sagđi Bernstein sem hefđi orđiđ 100 ára í ár.

Á unglingsárum mínum mátti međ nokkurri einföldun skipta ungu fólki í tvo flokka, ţau sem tóku Bítlana fram yfir Rolling Stones og hin. Fyrri flokknum mátti svo aftur skipta í tvo undirflokka, ţau sem tóku John fram yfir Paul og okkur hin. Ég tilheyrđi sem sagt flokki 1B. Flokkarnir töluđust viđ. Ég gaf Gesti Guđmundssyni, nú prófessor í félagsfrćđi, plöturnar mínar međ Rolling Stones. Hann átti löngu síđar eftir ađ rita Rokksögu Íslands.

Ţau sem voru í flokki 1A virtust sum líta á John sem samvizku heimsins; hinn var bara súkkulađi, sögđu ţau sum, og áttu ţá viđ útlitiđ, málflutninginn og músíkina. Ţau tóku ekki eftir ţví, og ţađ gerđi ég ekki heldur fyrr en nýlega, ađ ţegar bandarískir blađamenn spurđu Bítlana nýkomna til Bandaríkjanna 1964 hvađ ţeim fyndist um stríđsrekstur Bandaríkjamanna í Víetnam, ţá var ţađ ekki John heldur Paul sem tók af skariđ og sagđist vera andvígur stríđinu. Bandarískir mótmćlasöngvarar stigu um líkt leyti fram af fullum ţunga – Bob Dylan, Joan Baez, Peter, Paul og Mary o.fl. – og beittu sér gegn Víetnamstríđinu líkt og ţau studdu réttindabaráttu blökkumanna. Nokkru síđar samdi Paul lagiđ Blackbird til stuđnings blökkumönnum. Hann er grćnmetisćta. Hann segir: Ef sláturhús hefđu glerveggi vćrum viđ öll grćnmetisćtur.

Viđ vorum á ferđ um Suđurland hjónin fyrir mörgum árum, komum á Hvolsvöll undir kvöld og sáum ţar handskrifađ skilti neglt á ljósastaur: Hljómar skemmta í kvöld, húsiđ opnar kl. 11. Viđ vorum mest hissa á ţví hvađ ţeir ćtluđu sér ađ vaka, menn á miđjum aldri.

Paul McCartney ţeysist nú um heiminn ásamt félögum sínum til ađ halda 34 tónleika á 30 stöđum í 13 löndum. Viđ heyrđum hann í Vín í byrjun desember. Hvort hann gat vakađ! Hann er 76 ára, söng 36 lög af lífs og sálar kröftum á ţrem klukkustundum og dró hvergi af sér tvö kvöld í röđ. Hann ţarf ekki á ţessu flandri ađ halda. Hann er ríkasti tónlistarmađur Bretlandseyja, ţrisvar til fjórum sinnum ríkari en Mick Jagger og Ringo Starr. Hann er skráđur höfundur tćplega 600 sönglaga. Franz Schubert er til samanburđar skráđur höfundur 1.500 tónverka, ţ.m.t. um 600 sönglög, og hann féll frá á 32. aldursári.

Paul McCartney hélt fyrstur manna rokktónleika á Rauđa torginu í Moskvu. Til hans ađ tjaldabaki kom einn ráđherrann í ríkisstjórninni í Kreml eftir konsertinn og sagđi: Ţakka ţér fyrir. Viđ lćrđum ensku međ ţví ađ hlusta á bítlaplöturnar. Hann hefđi getađ bćtt ţví viđ ađ ţćr voru bannađar á valdatíma kommúnista, menn ţurftu ađ smygla ţeim milli kjallara til ađ komast í ţćr.

Fyrir fáeinum vikum gerđist ţađ á Grand Central Station á miđri Manhattan-eyju í New York ađ glađlegur mađur bankađi í hljóđnema og sagđi viđ fólksmergđina á stöđinni líkt og okkur stúdentana í Manchester forđum: Ég heiti Paul McCartney. Megum viđ félagarnir taka fyrir ykkur nokkur lög? – m.a. af nýju plötunni okkar, Egypt Station. Hófst svo söngurinn. Diskurinn fćr góđa dóma og selst vel. Mér finnst hann fínn.

Fréttablađiđ, 20. desember 2018.


Til baka