Vitstola stjˇrnmßl

Aldrei Ý manna minnum ef ■ß nokkurn tÝmann hefur nřr forseti BandarÝkjanna fengi­ kaldari kve­jur en Donald Trump fŠr n˙. Enginn nřr forseti hefur mŠtt svo megnri and˙­ enda greiddi a­eins fjˇr­i hver atkvŠ­isbŠrra manna honum atkvŠ­i sitt Ý kosningunum Ý nˇvember. Trump hlaut 63 milljˇnir atkvŠ­a (46%) en andstŠ­ingur hans Hillary Clinton hlaut 66 milljˇnir atkvŠ­a (48%). Kosninga■ßtttaka var 55%.

Ůetta er Ý fimmta sinn sem forseti BandarÝkjanna nŠr kj÷ri me­ minni hluta atkvŠ­a a­ baki sÚr, en ■a­ ger­ist sÝ­ast ßri­ 2000 ■egar rep˙blikaninn George W. Bush sigra­i demˇkratann Al Gore ■ˇtt Gore fengi hßlfa milljˇn atkvŠ­a umfram Bush ß landsvÝsu. Ůa­ ger­i illt verra a­ HŠstirÚttur BandarÝkjanna st÷­va­i endurtalningu atkvŠ­a Ý Florida sem ˙rslitin ultu ß og dŠmdi Bush forsetaembŠtti­ me­ fimm atkvŠ­um gegn fjˇrum eftir flokkslÝnum. HŠstirÚttur stal forsetembŠttinu eins og Alan Dershowitz, lagaprˇfessor Ý Harvard-hßskˇla, lřsir Ý bˇk sinni Supreme Injustice: How the High Court Hijacked Election 2000. Tr˙lega hefur enginn einn atbur­ur sÝ­ustu ßratuga ßtt rÝkari ■ßtt Ý a­ grafa undan ßliti BandarÝkjanna innan lands og utan.

Engan ■arf ■vÝ a­ undra a­ milljˇnir manna hafa mˇtmŠlt embŠttist÷ku Trumps um allan heim. AndstŠ­ingar hans og fj÷lmi­lar hamra ß veikleikum hans, v÷mmum og vanhŠfi. L÷gfrŠ­ingar sta­hŠfa a­ s˙ ßkv÷r­un forsetans a­ fela sonum sÝnum frekar en ˇhß­um a­ilum a­ fara me­ fyrirtŠki hans og fjßrmßl feli Ý sÚr hŠttu ß alvarlegum hagsmunaßrekstrum og sÚ ■vÝ brot gegn stjˇrnarskrßnni; mßlsˇkn er hafin. A­rir, ■ar ß me­al virtir ■ingmenn, draga l÷gmŠti forsetakj÷rsins Ý efa vegna gruns um Ýhlutun R˙ssa Ý kosningabarßttuna. EinrŠ­isherrar og ÷fgamenn vÝ­a um heim, ■ar ß me­al evrˇpskir nřfasistar, fagna embŠttist÷ku Trumps.

Ůessu ˇ■Šgilega ljˇsi er vert a­ varpa ß stjˇrnmßlaßstandi­ hÚr heima. Svanur Kristjßnsson, prˇfessor Ý stjˇrnmßlafrŠ­i, segir um nřju rÝkisstjˇrnina: „RÝkisstjˇrnin er si­fer­ilega ˇl÷gmŠt og nřtur ekki trausts.“ Svanur r÷ksty­ur ßlyktun sÝna me­ ■vÝ a­ benda ß opinberar upplřsingar sem fv. rÝkisstjˇrn hÚlt leyndum fyrir kjˇsendum Ý haust lei­, upplřsingar um Panama-skj÷lin o.fl. sem hef­u geta­ haft afgerandi ßhrif ß ˙rslit kosninganna og girt fyrir myndun meirihlutastjˇrnar ß Al■ingi me­ 47% atkvŠ­a a­ baki sÚr. Svanur hef­i geta­ stutt mßl sitt frekari r÷kum me­ ■vÝ a­ vÝsa ß slˇ­ gjald■rota og annarrar fjßrmßlaˇrei­u nokkurra rß­herra Ý rÝkisstjˇrninni auk annarra hßtt settra sjßlfstŠ­ismanna og annarra. Svanur ßlyktar: „RÝkisstjˇrnin … nřtur ekki nau­synlegs trausts til a­ endurreisa Ýslenska lř­veldi­ eftir Hruni­“ – enda er h˙n skipu­ nokkrum ■ekktum hrunverjum. Nř sko­anak÷nnun MaskÝnu sty­ur ßlyktun Svans en skv. k÷nnuninni sty­ur a­eins fjˇr­ungur kjˇsenda rÝkisstjˇrnina.

Tr˙lega munu hrunverjarnir Ý rÝkisstjˇrninni verjast slÝkum ßbendingum me­ ■vÝ a­ svara: Jß, en vi­ nß­um kj÷ri.

Ůa­ svar strandar ß einni r÷ksemd enn sem Svanur Kristjßnsson hef­i geta­ nefnt til s÷gunnar og vegur ■yngra en bß­ar hinna. Al■ingiskosningarnar Ý haust lei­ voru ˇl÷gmŠtar Ý ■eim skilningi a­ ■Šr voru haldnar Ý samrŠmi vi­ kosningal÷g sem kjˇsendur h÷fnu­u Ý ■jˇ­aratkvŠ­i 2012. Kjˇsendur voru ■ß m.a. spur­ir Ý fyrsta sinn hvort ■eir vildu a­ nřja stjˇrnarskrßin kvŠ­i ß um jafnt vŠgi atkvŠ­a. Tveir ■ri­ju hlutar kjˇsenda lřstu stu­ningi vi­ jafnt vŠgi atkvŠ­a. Af ■essum ˙rslitum leiddi a­ Al■ingi var leyfilegt a­ halda a­eins einar kosningar enn, 2013, Ý samrŠmi vi­ g÷mlu kosningal÷gin enda var­ ekki hjß ■vÝ komizt og myndi sta­festing Al■ingis ß nřju stjˇrnarskrßnni ■ß tryggja a­ nŠstu kosningar, 2016, yr­u haldnar Ý samrŠmi vi­ nřja stjˇrnarskrß og ßkvŠ­i hennar um jafnt vŠgi atkvŠ­a. Al■ingi brßst ■essari frumskyldu. Kosningarnar Ý haust lei­ voru ■vÝ beinlÝnis stolnar eins og rß­a mß m.a. af ■vÝ a­ SjßlfstŠ­isflokkurinn me­ sÝn 29% atkvŠ­a hlaut 21 ■ingsŠti en hef­i a­ rÚttu lagi ßtt a­ hljˇta 18 sŠti e­a 19 Ý mesta lagi.

Ůar e­ ˇjafnt vŠgi atkvŠ­a var­ar mannrÚttindi kann a­ koma til ■ess a­ kosningarnar ver­i kŠr­ar til dˇmstˇla ß ■eim grundvelli.

RÝkisstjˇrnin nřja sty­st ß Al■ingi vi­ 32 ■ingmenn af 63. Ůennan nauma meiri hluta skipa m.a. tv÷ ■ekkt fˇrnarl÷mb hrunsins, Theodˇra S. Ůorsteinsdˇttir forma­ur ■ingflokks Bjartrar framtÝ­ar og Vilhjßlmur Bjarnason ■ingma­ur SjßlfstŠ­isflokksins. Theodˇra segir farir sÝnar og foreldra sinna ekki slÚttar Ý kvikmyndinni Rßnsfengur eftir PÚtur Einarsson fv. bankamann, ßhrifamikilli mynd um hruni­ og framfer­i bankanna sem sjˇnvarpi­ sřndi fyrir sk÷mmu. Vilhjßlmur hefur ßsamt ÷­rum gert Ýtreka­ar tilraunir til a­ draga Landsbankann til ßbyrg­ar fyrir rÚtti. Landsbankinn var e.k. einkabanki SjßlfstŠ­isflokksins fram a­ hruni me­ sjßlfan framkvŠmdastjˇra flokksins vi­ hßbor­i­ Ý bankarß­inu.

Nř rÝkisstjˇrn ═slands er ekki bara skipu­ fˇlki sem hljˇp frß skuldum vi­ f÷llnu bankana Ý milljar­avÝs, heldur er h˙n Ý ■okkabˇt skipu­ ekki fŠrri en ■rem e­a fjˇrum rß­herrum af 11 ˙r r÷­um Samtaka atvinnulÝfsins. Ůa­ var Vi­skiptarß­, bezti vinur SA, ekki bankarnir sjßlfir, sem keypti erlendu hvÝt■vottarskřrslurnar um bankana 2006 og 2008 og magna­i fjßrska­ann af v÷ldum hrunsins me­ ■vÝ mˇti. Enginn vi­skiptalÝfsforkˇlfur hefur enn be­izt afs÷kunar ß framfer­i sÝnu, me­ einni undantekningu.

Myndun slÝkrar rÝkisstjˇrnar eftir allt sem ß undan er gengi­ vitnar um fßheyr­a ˇskammfeilni. Var­ar ■au Theodˇru S. Ůorsteinsdˇttur og Vilhjßlm Bjarnason ekkert um ■Šr m÷rgu fj÷lskyldur sem misstu heimili sÝn og a­rar eigur Ý hendur bankanna? – til a­ fjßrmagna m.a. afskriftir ˇrei­uskulda stjˇrnmßlamanna og annarra.

FrÚttabla­i­, 26. jan˙ar 2017.


Til baka