Allir eru jafnir fyrir l÷gum

Stjˇrnlagarß­ leggur Ý hverri viku fram till÷gur a­ texta nřrrar stjˇrnarskrßr. Textinn birtist Ý ßfangaskjali ß vefsetri rß­sins (stjornlagarad.is). Ůar getur hver sem er kynnt sÚr textann og gert till÷gur um breytingar ß honum. Hugsunin ß bak vi­ ■etta fyrirkomulag er, a­ ■jˇ­in sjßlf setur sÚr nřja stjˇrnarskrß, ■ˇtt stjˇrnlagarß­i­ hafi veri­ kosi­ og sÝ­an skipa­ til a­ sitja vi­ lyklabor­in. Ůa­ er hugur Ý rß­inu, rÝkur samhugur. Ůess mß vŠnta, a­ lokager­ textans muni, ■egar allir hn˙tar hafa veri­ hnřttir, geyma řmis nřmŠli og horfa til framfara svo sem ■jˇ­fundurinn Ý oktˇber 2010 kalla­i eftir og stjˇrnlagarß­inu ber samkvŠmt l÷gum a­ taka mi­ af. Hruni­ land ■arf hreint bor­. Fyrstu till÷gurnar Ý ßfangaskjalinu l˙ta me­al annars a­ mannrÚttindakafla stjˇrnarskrßrinnar. Hann stendur aftarlega Ý n˙gildandi stjˇrnarskrß, en vi­ leggjum til, a­ hann ver­i fluttur fremst og birtist strax ß eftir innganginum, vongla­ri viljayfirlřsingu, sem hŠfist til dŠmis ß or­unum „Vi­ ═slendingar ...“ . Fyrsta e­a ÷nnur grein mannrÚttindakaflans geymir jafnrÚttisßkvŠ­i Ý samrŠmi vi­ al■jˇ­legar mannrÚttindaskrßr, sem ═sland hefur undirrita­ og fullgilt. JafnrÚttisßkvŠ­i­ mun hljˇ­a svo a­ till÷gu stjˇrnlagarß­s: „Allir eru jafnir fyrir l÷gum og skulu njˇta mannrÚttinda ßn nokkurs manngreinarßlits, svo sem vegna kynfer­is, aldurs, arfger­ar, b˙setu, efnahags, f÷tlunar, kynhneig­ar, litarhßttar, sko­ana, stjˇrnmßlatengsla, tr˙arbrag­a, uppruna, Štternis og st÷­u a­ ÷­ru leyti.“ (HÚr mŠtti heldur standa: „Štternis e­a st÷­u a­ ÷­ru leyti.“) HÚr er stungi­ upp ß tveim meginfrßvikum frß gildandi stjˇrnarskrßrtexta. ═ fyrsta lagi hefur or­alaginu „njˇta mannrÚttinda ßn tillits til kynfer­is, ...“ veri­ breytt Ý „njˇta mannrÚttinda ßn nokkurs manngreinarßlits, svo sem vegna kynfer­is, ...“ HÚr er ■vÝ kve­i­ skřrar a­ or­i en ß­ur um bann vi­ mismunun me­ ■vÝ a­ nefna manngreinarßlit Ý textanum. Or­i­ mismunun (e. discrimination) kemur fyrir ■risvar Ý enska textanum Ý samsvarandi greinum Ý al■jˇ­legum mannrÚttindasßttmßlum, en ■a­ kemur hvergi fyrir Ý gildandi stjˇrnarskrß. ┴ ■essu viljum vi­ rß­a bˇt. ═ annan sta­ hefur nokkrum nřjum atri­um veri­ bŠtt inn Ý upptalninguna ß eftir or­unum „ßn nokkurs manngreinarßlits, svo sem vegna kynfer­is, ...“ Ůar munar kannski mest um or­in „sko­ana, stjˇrnmßlatengsla, tr˙arbrag­a, ...“ Or­i­ Ý mi­junni, stjˇrnmßlatengsl, er nřmŠli. Al■jˇ­legar mannrÚttindaskrßr lßta sÚr yfirleitt duga a­ telja upp stjˇrnmßlasko­anir og a­rar sko­anir, tr˙arbr÷g­, o.s.frv. Vi­ teljum flest, a­ landlŠg stjˇrnmßlaspilling og klÝkuskapur hÚr heima kalli ß skřrt bann vi­ mismunun vegna stjˇrnmßlatengsla auk annars eins og Illugi J÷kulsson lřsti vel Ý rŠ­u sinni Ý stjˇrnlagarß­inu fyrir viku. Ůessari till÷gu a­ banni vi­ mismunun vegna stjˇrnmßlatengsla er sÝ­an fylgt eftir me­ till÷gu a­ svohljˇ­andi texta aftar Ý stjˇrnarskrßnni: „Vi­ skipun manna Ý embŠtti skal einungis lÝta til hŠfni og mßlefnalegra sjˇnarmi­a.“ SvÝar hafa sams konar ßkvŠ­i Ý sinni stjˇrnarskrß. ═ dˇmstˇlakaflanum er til frekari ßrÚttingar lag­ur til ■essi texti: „Tryggt skal me­ l÷gum a­ hŠfni og mßlefnaleg sjˇnarmi­ rß­i vi­ veitingu embŠtta dˇmara. L÷gbundin nefnd skal meta hŠfi umsŠkjenda.“ Einhugur er Ý rß­inu um, a­ ˇbreytt fyrirkomulag ß skipun dˇmara kemur ekki til greina. Sumir kysu helzt a­ hafa jafnrŠ­isßkvŠ­i­ stutt og laggott og sleppa upptalningunni: „Allir eru jafnir fyrir l÷gum og skulu njˇta mannrÚttinda ßn nokkurs manngreinarßlits.“ Ůannig gŠti ßkvŠ­i­ hljˇma­ Ý draumalandi, ■ar sem mismunun heyrir s÷gunni til. Ůanga­ erum vi­ ekki komin enn. Fatla­ fˇlk nřtur til dŠmis ekki fullra rÚttinda Ý okkar samfÚlagi, og ■ess vegna ■arf a­ hnykkja ß rÚttindum fatla­ra eins og Freyja Haraldsdˇttir hefur raki­ ÷­rum betur ß fundum rß­sins. Ůarna fylgjum vi­ fordŠmi margra annarra stjˇrnarskrßa og al■jˇ­legra mannrÚttindasßttmßla. Vi­ nßlgumst str÷nd draumalandsins. Ůegar ■anga­ kemur, getum vi­ sleppt upptalningunni. ═ till÷gum stjˇrnlagarß­s a­ stjˇrnarskrßrtexta um st÷rf Al■ingis segir svo: „SÚ al■ingisma­ur skipa­ur rß­herra vÝkur hann ˙r ■ingsŠti ß me­an hann gegnir embŠtti og tekur varama­ur ■ß sŠti hans.“ HÚr er komi­ til mˇts vi­ till÷gu ■jˇ­fundarins um, a­ rß­herrar sitji ekki ß Al■ingi. Tillagan mi­ar a­ ■vÝ a­ auka sjßlfstŠ­i Al■ingis gagnvart framkvŠmdarvaldinu. Tillagan skapar jafnframt skilyr­i til a­ fŠkka ■ingm÷nnum sem nemur fj÷lda rß­herra a­ minnsta kosti. Ůingmenn ■yrftu ■vÝ ekki a­ vera fleiri en til dŠmis 53, helzt enn fŠrri. D÷num dugir einn ■ingma­ur ß hverja 30.000 Ýb˙a lÝkt og Finnum, Nor­m÷nnum og SvÝum. Ůa­ ■ř­ir Ý sjßlfu sÚr ekki, a­ okkur myndu duga tÝu ■ingmenn. En okkur Šttu a­ duga til dŠmis 37 ■ingmenn e­a 43, e­a 53 Ý mesta lagi.
 

FrÚttabla­i­, 19. maÝ 2011.


Til baka