FrŠ­asamfÚlagi­ og frumvarpi­

═ starfi mÝnu Ý Hßskˇla ═slands Ý 30 ßr hef Úg kynnzt frŠ­asamfÚlaginu břsna vel sem innanh˙ssma­ur, ■ekki ■ar hverja ■˙fu a­ heita mß. FrŠ­asamfÚlagi­ er kˇr, ■ar sem hver syngur me­ sÝnu nefi. Ůar er enginn s÷ngstjˇri. Ůa­ tÝ­kast ekki Ý lř­rŠ­isrÝkjum. ═ einrŠ­isrÝkjum eru s÷ngstjˇrar Ý hverjum hßskˇla og hverri hßskˇladeild til a­ tryggja samhljˇm frŠ­asamfÚlagsins Ý ■ßgu rÝkjandi afla e­a a.m.k. rÚttan tˇn. Ë■Šgilegar raddir eru kŠf­ar. Ůannig var ■etta Ý komm˙nistarÝkjunum sßlugu, en ekki hÚr, ef frß eru taldar fßeinar tilraunir til eineltis, flestar misheppna­ar. ═ lř­rŠ­isrÝkjum er frŠ­im÷nnum frjßlst a­ stunda ■Šr rannsˇknir sem ■eir vilja og segja ■a­ sem ■eim sřnist. Fßum dettur Ý hug, a­ frŠ­asamfÚlagi­ komi sÚr saman um a­ sty­ja einn stjˇrnmßlaflokk e­a eina sko­un frekar en a­ra. Or­i­ „frŠ­asamfÚlag“ ß ■vÝ ekki vel vi­, ■egar stjˇrnmßl e­a stjˇrnskipunarmßl ber ß gˇma. Stjˇrnarskrßin er a­ vÝsu ÷­rum ■rŠ­i frŠ­ilegt skjal Ý ■eim skilingi, a­ h˙n ■arf a­ fullnŠgja kr÷fum skynsamlegrar r÷khugsunar, tiltŠkrar ■ekkingar og s÷gulegs samhengis hlutanna. Stjˇrnarskrßin er einnig samfÚlagssßttmßli, sem kve­ur ß um jafnrÚtti og mŠlir gegn forrÚttindum. Frumvarpi­ a­ nřrri stjˇrnarskrß, sem Al■ingi břst n˙ til a­ afgrei­a fyrir ■inglok Ý byrjun marz, hefst ß ■essum or­um: „Vi­ sem byggjum ═sland viljum skapa rÚttlßtt samfÚlag ■ar sem allir sitja vi­ sama bor­.“ Sumir skjˇta upp kryppu vi­ a­ sjß og heyra ■essi upphafsor­. Allt tal um, a­ stjˇrnarskrß ■urfi a­ afgrei­a Ý fullkominni sßtt stjˇrnmßlaflokka ß Al■ingi, stangast ß vi­ r÷k og reynslu aldanna. Breytingar ß okkar eigin stjˇrnarskrß 1942 og 1959 kostu­u hatramar deilur, en breytingarnar voru nau­synlegar og nß­u fram a­ ganga. Stjˇrnarskrß BandarÝkjanna frß 1787 var sam■ykkt eftir h÷r­ ßt÷k. Ůannig er hŠgt a­ fara land ˙r landi. Hitt er a­ s÷nnu mikils vir­i og ßnŠgjulegt, a­ nřja stjˇrnarskrßin fyrir ═sland nřtur yfirgnŠfandi stu­nings fˇlksins Ý landinu. Or­i­ „frŠ­asamfÚlag“ er nřyr­i. Ůa­ er ekki a­ finna Ý ritmßlssafni Or­abˇkar Hßskˇlans og hefur yfirleitt ekki veri­ nota­ Ý stjˇrnmßlaumrŠ­u ß ═slandi fyrr en n˙, a­ fßeinir hßskˇlamenn v÷knu­u eins og vi­ vondan draum og hˇfu a­ lřsa and˙­ sinni ß frumvarpi a­ nřrri stjˇrnarskrß. Ůetta ger­ist eftir a­ 67% kjˇsenda h÷f­u sagt sig fylgjandi frumvarpinu og Al■ingi bjˇst til a­ lj˙ka mßlinu Ý samrŠmi vi­ fyrri fyrirheit, sem ■ingi­ sta­festi me­ einrˇma ßlyktun 28. september 2010. YfirgnŠfandi hluti kjˇsenda lřsti sig einnig fylgjandi nokkrum helztu ßkvŠ­um frumvarpsins: 83% s÷g­ust fylgjandi ßkvŠ­inu um au­lindir i ■jˇ­areigu, 78% studdu persˇnukj÷r, 67% studdu jafnt vŠgi atkvŠ­a, og 73% studdu auki­ vŠgi beins lř­rŠ­is. NÝu mßna­a yfirlega Al■ingis yfir frumvarpinu ßsamt sÚrfrŠ­ingum gaf ■inginu ekki tilefni til a­ spyrja kjˇsendur sÚrstaklega um stjˇrnskipanina, sem forseti ═slands ger­i a­ umtalsefni Ý nřßrsßvarpi sÝnu. Ůa­ var ekki fyrr en ˙rslit ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slunnar lßgu fyrir, a­ fßeinir hßskˇlamenn lÚtu Ý sÚr heyra ß mßl■ingi Ý Hßskˇla ═slands og h÷f­u allt ß hornum sÚr. Ekki virtist hafa veri­ leita­ eftir framlagi frŠ­imanna, sem lřst hafa ßnŠgju me­ frumvarpi­.
Starfsli­ Stjˇrnlagarß­s fylgdist me­ ■vÝ, hverjir brug­ust vi­ tilbo­i rß­sins til ■jˇ­arinnar allrar um a­ senda inn athugasemdir og ßbendingar og leggja me­ ■vÝ mˇti h÷nd ß plˇg vi­ endursko­un stjˇrnarskrßrinnar. Erindin, sem bßrust, skiptu hundru­um, og ßbendingarnar skiptu ■˙sundum. G÷gnin eru til. ╔g man eftir bŠndum, listam÷nnum og sjˇm÷nnum, en Úg minnist ■ess ekki, a­ nokkur ma­ur, sem titla­i sig l÷gfrŠ­ing, hafi veri­ Ý hˇpi ■eirra, sem gßfu sig fram og bu­ust til a­ hjßlpa. Margir l÷gfrŠ­ingar sřndu verkinu lÝtinn e­a engan ßhuga. ١ voru ekki fŠrri en fjˇrir l÷gfrŠ­ingar Ý sj÷ manna stjˇrnlaganefnd, sem Al■ingi skipa­i til a­ b˙a mßli­ Ý hendur Stjˇrnlagarß­s. Fjˇrir af ■eim 25 fulltr˙um, sem ■jˇ­in kaus og Al■ingi skipa­i til setu Ý Stjˇrnlagarß­i til a­ semja frumvarp a­ nřrri stjˇrnarskrß, voru l÷gfrŠ­ingar auk fj÷lda annarra l÷gfrŠ­inga, sem komu a­ samningu frumvarpsins. Tveir stjˇrnmßlafrŠ­ingar sßtu Ý rß­inu. Raddir l÷gfrŠ­inga og stjˇrnmßlafrŠ­inga heyr­ust ■vÝ vel vi­ hvert fˇtmßl Ý frumvarpssmÝ­inni. Hvers vegna sřndu l÷gfrŠ­ingar endursko­un stjˇrnarskrßrinnar almennt svo lÝtinn ßhuga? – a­rir en ■eir, sem ■ing og ■jˇ­ kv÷ddu til verksins. Af hverju stafar lÝtilsvir­ing ■eirra fyrst gagnvart verkinu, sem Al■ingi ßkva­ a­ hrinda af sta­ 2009 og fela ■jˇ­kj÷rnum fulltr˙um, og n˙ gagnvart kjˇsendum, sem hafa lřst sig fylgjandi frumvarpinu? MÚr vir­ast ■eir Š­i margir hafa liti­ ß Stjˇrnlagarß­ og ■ß um lei­ ß Al■ingi og ■jˇ­ina sem bo­flennur Ý einkasamkvŠmi, sem ■eir einir Šttu a­ sitja. ═ ■essu ljˇsi ■arf a­ sko­a fordˇmafulla afst÷­u margra l÷gfrŠ­inga til nřrrar stjˇrnarskrßr og einnig makalausa ßkv÷r­un hŠstarÚttardˇmara um a­ ˇgilda kosningarnar til stjˇrnlaga■ings 2010. L÷gfrŠ­ingar og sumir frŠ­imenn Šttu e.t.v. a­ fylgjast betur me­ nŠst ■egar allri ■jˇ­inni ver­ur bo­i­ a­ hjßlpast a­ vi­ endursko­un stjˇrnarskrßrinnar.

DV, 11. jan˙ar 2013.


Til baka