Augu fyrir auga

Bush Bandarķkjaforseti hefur miklu fleiri mannslķf į samvizkunni en Osama bin Laden. Tölurnar liggja fyrir. Žrjś žśsund manns tżndu lķfi ķ įrįsum hryšjuverkamanna į New York og Washington 11. september 2001. ,,Óvinurinn réšst į okkur,” sagši Bush og sendi Bandarķkjaher fyrst inn ķ Afganistan og sķšan inn ķ Ķrak, enda žótt Ķrakar kęmu hvergi nįlęgt įrįsunum 11. september. John Kerry, frambjóšandi demókrata, lżsti žessu įgętlega fyrir forsetakosningarnar ķ nóvember: žetta var eins og Roosevelt forseti hefši brugšizt viš įrįs Japana į Pearl Harbor ķ desember 1941 meš žvķ aš rįšast inn ķ Mexķkó.

Og hvernig er nś umhorfs į vķgvellinum ķ Ķrak? Bandarķkjamenn hafa misst nįlega fjórtįn hundruš manns auk 10.000 sęršra; tölurnar hękka dag frį degi. Um mannfall mešal Ķraka er minna vitaš meš vissu, žar eš hvorki innrįsarlišiš né brįšabirgšastjórnin ķ Ķrak hefur hirt um aš safna upplżsingum um žaš. Brezkir tölfręšingar athugušu mįliš, žeir fóru hśs śr hśsi og spuršust fyrir um fjölda fallinna og gizkušu ķ eyšurnar meš sömu ašferšum og beitt er viš skošanakannanir. Žeir birtu nišurstöšurnar ķ lęknablašinu Lancet. Strķšiš hafši žį kostaš um 100.000 óbreyttra borgara lķfiš, sögšu Bretarnir. Žaš var fyrir mörgum mįnušum.

Mannfalliš mešal Ķraka er aš vķsu aš mestu leyti af völdum Ķraka sjįlfra. Žaš liggur ķ hlutarins ešli. Bandarķkjamenn mįttu vita žaš, aš strķš viš hermdarverkamenn lśta öšrum lögmįlum en millilandastrķš. Hryšjuverkamenn berjast meš žvķ aš hręša eigiš fólk frį samstarfi viš óvininn. Žannig fór t.d. Mau Mau hreyfingin ķ Kenķu aš žvķ aš bola Bretum burt śr landinu į sinni tķš. Hryšjumenn drįpu 20 sinnum fleiri innfędda en Evrópumenn 1952-56 og höfšu sitt fram: Bretarnir fóru heim, Kenķa fékk sjįlfstęši, og frišur komst į. Bush forseti ber höfušįbyrgš į mannfallinu mešal Ķraka nś aš žvķ leyti, aš innrįs Bandarķkjahers og Breta leysti hermdarverkin śr lęšingi – meš fulltingi Dana, tveggja Ķslendinga, Ķtala, Noršmanna, Pólverja og fįeinna annarra ,,stašfastra” og ,,fśsra” bandamanna.

Hvaša vit er ķ žvķ aš hefna žeirra žriggja žśsunda, sem féllu 11. september, meš strķši, sem hefur kostaš meira en 100.000 manns lķfiš og ekki sér enn fyrir endann į? Meš žessu įrįsarstrķši eru Bandarķkin aš kalla yfir sig ófriš eins langt og augaš eygir fram ķ tķmann. Žetta hefndarstrķš – Bush forseti hefur jafnvel kallaš žaš krossferš – gengur žar aš auki ķ berhögg viš sišferšishugsjón kristinna manna, enda varla viš öšru aš bśast af forseta, sem gengur aš eigin sögn til allra verka meš gušs orš į vörum. Žetta er žó ekki ķ fyrsta sinn, sem Bandarķkjamenn gera sig seka um aš sjįst ekki fyrir ķ strķši.

Robert McNamara, varnarmįlarįšherra Bandarķkjanna 1961-68, hefur lżst žvķ offorsi, sem Bandarķkjamenn beittu Japana eftir įrįsina į Pearl Harbor. Vitnisburšur hans birtist ķ kvikmyndinni The Fog of War (2004), žar sem McNamara talar tįrvotur viš myndavél ķ nęstum tvo tķma. Hann lżsir loftįrįsum Bandarķkjahers į japanskar borgir meš žvķ aš heimfęra eyšilegginguna į sambęrilegar borgir ķ Bandarķkjunum. Talnaflóšiš fęr hįrin til aš rķsa į höfši manns: loftįrįsirnar eyšilögšu 56% af Baltimore, 69% af Boston, 35% af Chicago, 40% af Los Angeles, 36% af Miami, 51% af New York, og žannig įfram borg śr borg – og žaš įšur en Hķrósķma og Nagasakķ voru jafnašar viš jöršu. McNamara lżsir žeirri skošun, aš Bandarķkjamenn hefšu veriš dęmdir fyrir strķšsglępi ķ hrönnum, hefšu žeir tapaš strķšinu. En žeir bęttu Japönum skašann eftir strķš, aš svo miklu leyti sem žaš var hęgt, enda hafa žjóširnar ę sķšan veriš nįnir bandamenn. Žaš er erfitt nś aš gera sér ķ hugarlund, aš Bandarķkjamenn og Ķrakar geti nįš sambęrilegum sįttum innan tķšar. Hitt viršist lķklegra, aš Bandarķkjamenn hrökklist burt frį Ķrak eins og žeir hrökklušust burt frį Vķetnam 1975.

Osama bin Laden gengur laus. Honum tókst aš egna Bandarķkin til įrįsar og reka fleyg milli žeirra og Evrópu. Bandarķkjamenn ęttu aš hugleiša örlög Ķsraelsrķkis. Sś var tķš, aš Ķsrael naut óskiptrar velvildar vķša um heiminn sem saklaust fórnarlamb illra afla. Svo er ekki lengur. Ķsraelsmenn hafa meš haršżšgi sinni fyrirgert gamalli samśš. Fjölda fólks stendur į sama um mannfalliš fyrir botni Mišjaršarhafs: menn horfa undan eins og žeir hafi gengiš af slysni fram į tvo fyllirafta aš fljśgast į. Bandarķkjamenn eiga žaš į hęttu, aš heimsbyggšin horfi undan, žegar hryšjuverkamenn gera nęstu įrįs į Bandarķkin.

Fréttablašiš, 13. janśar 2005.


Til baka