Vn eyimrkinni

Blstjrinn minn tk mr vel, egar g ba hann a aka mr til teppakaupmanns. etta var Tnis. Mig langai a skoa tnsk teppi og persnesk og anna slkt, v a lndin arna Norur-Afrku og Vestur-Asu eru annlu teppagerarlnd. Vi hfum engin persnesk teppi hr, sagi blstjrinn. g hvi. Hann spuri mti: hvers vegna skyldum vi flytja inn teppi fr tlndum, egar vi getum framleitt au sjlfir hr heima? g ttist sj, a a borgai sig varla a reyna a koma blstjranum skilning um gildi og gagnsemi erlendra viskipta; til ess yrfti trlega fleiri bltra en g hafi rgert eim stutta tma, sem g hugist eya landinu. Hann virtist hagganlegur og handviss sinni sk. a er skemmst fr v a segja, a a reyndist lti spunni teppin arna Tnis, au eru miklu grfari en fn persnesk teppi ea knversk og standa eim hvergi spori. Innflutningur vns er einnig bannaur Tnis, ekki af trarstum eins og til dmis ngrannalndunum Alsr og Lbu, heldur af smu stu og teppainnflutningurinn er bannaur: vi framleium vn, sgu eir, svo hvers vegna skyldum vi skja vn til annarra landa? g ekkti etta vihorf a heiman. Vandinn er s, og a gat g ekki me nokkru mti fengi mig til a segja heimamnnum, a a er ekkert vari vni eirra heldur. Ein tegund ea tvr eru smilegar, arar ekki. eir framleia vni einkum handa feramnnum, en drekka a einnig sjlfir. Tnis er rtt fyrir rfelldan skort frelsi og lri stjrnmlum einna frjlslegast landanna eftir endilangri norurstrnd Afrku alla lei a Egyptalandi og laar til sn evrpska feramenn strum stl. Fir feramenn me fullu viti myndu htta sr til Alsr ea Lbu eins og standi er ar – og vnbanni. Mli er etta: innflutningshft bitna gum eirrar innlendu framleislu, sem hftunum er tla a vernda, og hleypa upp veri hennar heimamarkai a auki. Hvers vegna tli a s engin slenzk matstofa Manhattan? – eim bletti heimsins, ar sem flk r nnast llum hornum heimsins heldur ti veitingahsum. Og hvers vegna tli a s ekki heldur nein norsk matstofa Manhattan? – tt ar s a finna bi danskan mat og snskan – j, og btanskan, tbezkan og nepalskan, a er nstum sama hva nefnt er. Langvinnar innflutningshmlur bvrumarkai hr heima og Noregi langt umfram nnur Evrpulnd hafa haldi matargerinni bi hr og Noregi vlkum vijum, a a er varla viskiptagrundvllur undir slenzkum veitingarekstri ea norskum rum lndum; matstofan ga Reykjavk Prag er undantekning. Hr hfum vi kannski lka skringuna v, hvers vegna listi Jnasar Kristjnssonar veitingarnis og ritstjra yfir skstu veitingahsin Reykjavk er jafnrr og raun ber vitni. tuttugu efstu stum listans er a finna aeins eitt veitingahs vi Laugaveginn, sjlfa lf hfuborgarinnar. egar Finnar og Svar gengu inn Evrpusambandi fyrir ellefu rum, lkkai matarver bum lndunum til muna krafti aukinnar samkeppni sunnan a r lfunni. Kaupmttur heimilanna jkst til muna fyrir viki, og atvinnuleysi minnkai. slendingar og Normenn geta tt von sams konar bhnykk og meira til, ef eir ganga einnig inn Sambandi. Vi getum reikna me strfelldri lkkun matvlavers eins og Finnar og Svar uru anjtandi. Og vi getum einnig tt von v, a gi matarins borum landsmanna aukist, og a mun lyfta lfskjrum jarinnar enn hrra en verlkkun matvla ein sr myndi megna a gera. Meiri, fjlbreyttari, drari og betri matur myndi blsa nju lfi innlenda matarger og ba til grundvll undir gagnkvma trs slenzkra matargerarmanna erlend mi. Vni borum landsmanna verur einnig betra og drara eins og nnur matvara. Einmitt etta hefur gerzt bi Finnlandi og Svj. fengis- og tbaksverzlun Sva (Systembolaget) fkk a vsu a halda lfi eftir inngngu eirra Evrpusambandi samkvmt srstku samkomulagi, en einokun fyrirtkisins var afnumin. Snskum veitingahsum er n frjlst a kaupa drykkjarfng af hverjum sem er. a er mikil bbt handa gestum veitingahsanna. Vnslumlin hr heima, ar meal rval og verlagning vns veitingahsum, komast varla heilbrigt horf, r v sem komi er, nema vi gngum inn Evrpusambandi. Reynslan a utan varar veginn.

Frttablai, 13. aprl 2006.


Til baka