Sešlabanki ķ öngstręti

Sešlabanki Ķslands hefur sętt haršri gagnrżni mörg undangengin įr. Hvernig ętti annaš aš vera? Bankanum var sett veršbólgumarkmiš meš lögum og hįtķšlegum heitstrengingum 2001, og sķšan žį hefur ekki stašiš steinn yfir steini ķ peningastjórninni, og var įstandiš žó ekki beysiš fyrir. Meginmarkmiš Sešlabanka Ķslands samkvęmt lögunum frį 2001er aš stušla aš stöšugu veršlagi. Žaš hefur žó mistekizt svo hrapallega, aš veršbólgan hefur nęr allan žennan tķma veriš yfir auglżstu veršbólgumarkmiši Sešlabankans og oftar en ekki yfir efri žolmörkum bankans, og žį „ber Sešlabankanum aš gera rķkisstjórninni opinberlega grein fyrir įstęšum žess og leišum til śrbóta,“ svo sem segir ķ yfirlżsingu į vefsetri bankans. Ekki veršur séš, aš opinberar greinargeršir Sešlabankans handa rķkisstjórninni hafi hingaš til boriš mikinn įrangur, enda er varla viš öšru aš bśast, žvķ aš gagnrżni Sešlabankans hlżtur einkanlega aš beinast aš žeirri agalausu hagstjórnarstefnu, sem formašur bankastjórnarinnar įtti sjįlfur mestan žįtt ķ aš móta sem forsętisrįšherra og hefur haldizt óbreytt aš kalla įrum saman.

Sešlabankanum hafa aš minni hyggju oršiš į mistök ķ stjórn peningamįlanna. Sešlabankinn fleygši frį sér beittu vopni, bindiskyldunni, sem hann hefur žó lagaheimild til aš beita lķkt og fyrr. Hann įkvaš heldur aš einskorša peningastjórnina viš stżrivexti, sem eru deigara vopn en bindiskyldan viš ašstęšur undangenginna įra. Bankinn viršist nś reyna aš skżla sér į bak viš žaš, aš gagnrżnin beinist aš honum śr öllum įttum. Bankinn viršist lķta svo į, aš hann sé į réttu róli svo lengi sem sumir gagnrżna hann fyrir of lķtiš ašhald og ašrir fyrir of hįa vexti. Bankinn viršist sjį žversögn ķ žessari gagnrżni, ef marka mį grein Arnórs Sighvatssonar ašalhagfręšings bankans ķ Morgunblašinu (Umręša ķ öngstręti, 29. október).

 

 

En žaš er engin žversögn ķ gagnrżninni į Sešlabankann alls stašar aš. Ef bindiskyldunni hefši veriš beitt svo sem žurfti, hefši Sešlabankinn sennilega getaš komizt af meš minni hękkun vaxta og samt veitt višskiptabönkunum og atvinnulķfinu meira ašhald en raun varš į. Śtlįnaaukning višskiptabankanna hefur veriš of mikil. Hśn var 10 prósent 2003, 20 prósent 2004, 31 prósent 2005 og 34 prósent 2006. Svo mikilli og žrįlįtri śtlįnaženslu hlżtur alls stašar og ęvinlega aš fylgja veršbólga, enda varš raunin sś. Veršbólgan męlist nś milli fjögur og fimm prósent milli įra, en Arnór Sighvatsson telur undirliggjandi veršbólgu nś vera tęplega sjö prósent. Sešlabankanum bar lagaskylda til aš sporna gegn śtlįnaženslunni meš tiltękum rįšum til aš halda aftur af veršbólgunni, en žaš gerši hann ekki nema til hįlfs. Sešlabankinn hefši getaš beitt bindiskyldunni, svo aš višskiptabankarnir hefšu žį žurft aš geyma hluta af innlįnaaukningu sinni ķ Sešlabankanum og hefšu žį bśiš aš žvķ skapi viš skerta śtlįnagetu. Višskiptabönkunum er aušvitaš ekki vel viš aš lįta binda hendur sķnar meš žessu móti. Sešlabankinn įkvaš aš fella nišur bindiskylduna og lįta stżrivextina duga og studdist viš fyrirmyndir utan śr heimi, žar sem sešlabankar hafa sums stašar dregiš śr bindiskyldu eins og ķ Bandarķkjunum eša fellt hana nišur eins og ķ Bretlandi. En hér er ólķku saman aš jafna, žvķ aš Bandarķkjamönnum og Bretum tókst fyrir löngu aš kveša veršbólguna nišur, og žeir žurfa žvķ ekki lengur į bindiskyldu aš halda. Žaš hefši žvķ veriš nęr fyrir Sešlabankann aš sękja sér fyrirmyndir til landa ķ svipušum sporum og Ķsland stóš ķ, til dęmis til Austur-Evrópu, žar sem bindiskylda er enn viš lżši, af žvķ aš hennar er ennžį žörf eins og hér. Žetta viršist Sešlabankanum hafa yfirsézt, og žvķ hefur hann barizt viš veršbólguna meš ašra höndina bundna fyrir aftan bak. Bindiskyldu er ennžį beitt ķ Sviss. Sešlabankinn hefši žurft aš beita einkabankana įkvešnara ašhaldi meš peningastefnu sinni, og hann hefši einnig žurft aš beita rķkisstjórnina skynsamlegum fortölum. Til žess skortir bankann žó sjįlfstęši og styrk viš nśverandi skipan bankastjórnarinnar. Ritstjóri Morgunblašsins hefur višurkennt į prenti, aš nśverandi formašur bankastjórnar Sešlabankans hafi „tališ naušsynlegt aš Landsbankinn kęmist ķ hendur manna sem Sjįlfstęšisflokkurinn hefši a.m.k. talsamband viš.” Til aš tala um hvaš? Flokkar eiga einmitt ekki aš vera ķ talsambandi viš banka, ekki frekar en viš dómstóla. Slķk tengsl draga śr getu Sešlabankans til aš gegna hlutverki sķnu ķ samręmi viš lög.

 

Fréttablašiš, 1. nóvember 2007.


Til baka