Mˇ­ir J÷r­ er ekki til s÷lu

H˙snŠ­ismßl R˙sslands og landb˙na­armßl hafa veri­ Ý ˇlestri svo lengi sem elztu menn muna og eru ■a­ enn, ■ˇtt komm˙nistar hafi hr÷kklazt frß v÷ldum fyrir fimmtßn ßrum. Ëfremdin stafar me­al annars af ■vÝ, a­ of margir R˙ssar h÷f­u lengi og hafa margir enn ˇvenjulegar sko­anir ß jar­nŠ­i. Mˇ­ir J÷r­ er ekki til s÷lu, var sagt um allt R˙ssland. Hugsjˇnin var ■essi: ma­ur selur ekki jar­nŠ­i, ekki frekar en ÷mmu sÝna. Af ■essari hugsun leiddi alls kyns h÷ft og h÷mlur, sem stˇ­u Ý vegi fyrir e­lilegri ver­myndun og hagkvŠmri nřtingu h˙snŠ­is og lands. Ůegar komm˙nistar voru vi­ v÷ld, mßtti h˙saleiga l÷gum samkvŠmt ekki nema meira 3% af tekjum manna, en algengt var og er vestar Ý ßlfunni, a­ heimilin verji ■ri­jungi tekna sinna til h˙snŠ­is■arfa. Engan ■arf ■vÝ a­ undra ß h˙snŠ­iseklunni Ý SovÚtrÝkjunum sßlugu. En n˙ hafa t÷kin veri­ losu­ ■arna austur frß, h÷mlurnar bÝta minna en ß­ur, og h˙snŠ­ismßlin eru ß rÚttri lei­. Ůa­ tekur a­ vÝsu langan tÝma a­ vinda ofan af vandanum. ═slendingar eru a­ sumu leyti sama sinnis og R˙ssar. Ůess vegna halda yfirv÷ldin hÚr heima uppteknum si­ og ˙thluta lˇ­um ˙t og su­ur Ý sta­ ■ess a­ selja ■Šr ß rÚttu ver­i, marka­sver­i. Og ■ess vegna me­al annars mßttu ■au ß sÝnum tÝma ekki heyra ■a­ nefnt a­ selja aflaheimildir ß marka­sver­i frekar en a­ afhenda ■Šr ˇkeypis og l÷g­u me­ ■vÝ mˇti stˇran stein Ý v÷r­u aukins ˇjafna­ar um landi­. ═ ■essu ljˇsi ver­ur ■a­ einnig skiljanlegra, hvers vegna ReykjavÝkurflugv÷llur er enn■ß ■ar sem hann er ß einum dřrmŠtasta skika borgarlandsins: landrřmi­ hefur ekki veri­ ver­lagt, svo a­ fjßrhagstjˇni­ af v÷ldum ˇbreyttrar sta­setningar vallarins er hvergi fŠrt til bˇkar. Ef menn fß ekki a­ vita, hva­ hlutirnir kosta, fara ■eir jafnan verr me­ fÚ en ella. Ni­urnÝ­sla h˙snŠ­is innan um allsnŠgtir Ý m÷rgum bandarÝskum borgum er angi ß sama mei­i. H˙n stafar ÷­rum ■rŠ­i af hßmarksleigul÷ggj÷f, sem sviptir eigendur h˙snŠ­is hvatanum til a­ halda h˙sum sÝnum vi­ og byggjendur hvatanum til a­ reisa nř. Ůess vegna lÝta sum hverfin Ý Bronx ˙t eins og Dresden eftir strÝ­, e­a Bagdad n˙.

 

Hvar eigum vi­ a­ draga m÷rkin milli ■ess, sem er leyfilegt, og hins, sem er ■a­ ekki? Mestallur ßgreiningur um stjˇrnmßl hverfist um ■essa grundvallarspurningu. Hvar eigum vi­ a­ draga m÷rkin milli l÷ngunarinnar til a­ lyfta lÝfskj÷rum okkar me­ ■vÝ a­ skipta sem mest vi­ ÷nnur l÷nd til dŠmis me­ a­ild a­ Evrˇpusambandinu og hins a­ sveipa um okkur varnarhj˙pi til a­ bŠgja frß hŠttunni ß a­ tapa ■jˇ­legum sÚrkennum okkar? Hvar eigum vi­ a­ draga m÷rkin milli ■ess varnings, sem okkur finnst rÚtt a­ leyfa a­ ganga kaupum og s÷lum, og hins, sem okkur finnst, a­ eigi ekkert erindi ß marka­? Fˇlk er ˇlÝkt sem betur fer og dregur ■vÝ m÷rkin ß ˇlÝkum st÷­um.

 

T÷kum dŠmi. Ůegar forfe­ur okkar og mŠ­ur drifu sig ß kj÷rsta­ til a­ kolfella Uppkasti­ 1908 gegn vilja flestra helztu forustumanna landsins, eins og Úg lřsti ß ■essum sta­ ß fullveldisdaginn 1. desember, notu­u ■au tŠkifŠri­ til a­ innlei­a ßfengisbann. Ůannig ger­ist ■a­, a­ bjˇr var­ ekki l÷gleg s÷luvara ß ═slandi eins og Ý ÷­rum l÷ndum fyrr en 1989. Og ■annig stendur ß ■vÝ, a­ ═slendingar gßtu ekki greitt me­ krÝtarkortum Ý ┴TVR fyrr en fyrir fßeinum ßrum, af ■vÝ a­ lßnsvi­skipti vegna vÝnkaupa voru ˇheimil a­ l÷gum. Og hÚr er einnig a­ finna skřringuna ß ■vÝ, hvers vegna bjˇr og bor­vÝn eru ˇfßanleg Ý matv÷rub˙­um – 98 ßrum eftir atkvŠ­agrei­sluna for­um daga. Lei­slurnar eru langar Ý lÝfi ■jˇ­ar. Ůa­ ver­ur a­ teljast ˇlÝklegt, a­ nřtt ßfengisbann nŠ­i fram a­ ganga Ý nřrri ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu. Hitt er ekki vÝst, hvort ReykvÝkingar myndu leyfa s÷lu vÝns og bjˇrs Ý Melab˙­inni, mŠttu ■eir grei­a atkvŠ­i um ■a­. VŠri ekki vert a­ reyna ■a­? Ůa­ komst hreyfing ß flugvallarmßli­ me­ atkvŠ­agrei­slunni 2002. Hvers vegna beita borgarstjˇrnarmenn sÚr ekki fyrir svipa­ri me­fer­ Ý vÝns÷lumßlinu? – svo a­ ReykjavÝk geti ■ß kannski or­i­ ÷gn lÝkari Kaupmannah÷fn, London, ParÝs, Rˇm og Rݡ. ┴ ■ß allt a­ vera frjßlst? Sumum finnst ■a­, ÷­rum ekki. M÷rkin eru ß hreyfingu. Fimm hundru­ hagfrŠ­ingar sendu bandarÝskum yfirv÷ldum brÚf Ý fyrra til a­ mŠla me­ l÷glei­ingu hampefna af řmsu tagi. ╔g hef­i ekki skrifa­ undir.

FrÚttabla­i­, 9. febr˙ar 2006.


Til baka