Skin og skuggar

═ hvoru landinu skyldi vera betra a­ b˙a, BandarÝkjunum e­a Frakklandi? Um ■a­ er deilt eins og e­lilegt er; hverjum ■ykir sinn fugl fagur. BandarÝkin eru nŠstrÝkasta land heims mi­a­ vi­ landsframlei­slu ß mann. L˙xemborg er eina landi­, ■ar sem framlei­sla ß mann var meiri en Ý BandarÝkjunum Ý fyrra, 2004. Frakkland er Ý sautjßnda sŠti listans: ■ar eru tekjur ß mann fjˇr­ungi minni en Ý BandarÝkjunum. ┴ hinn bˇginn ■urfa Frakkar a­ hafa minna fyrir lÝfinu en BandarÝkjamenn. Frakkar vinna a­ jafna­i skemmri vinnuviku, ef ■eir vinna ˙ti ß anna­ bor­, ■eir taka sÚr lengri frÝ og verja meiri tÝma me­ fj÷lskyldum sÝnum og vinum. Frakkar hafa minni tekjur en BandarÝkjamenn, rÚtt er ■a­, og ■annig vilja ■eir hafa ■a­. Ůeir b˙a samt vi­ betri lÝfskj÷r en BandarÝkjamenn Ý ■eim skilningi, a­ landsframlei­sla Frakka ß hverja vinnustund er sj÷ttungi meiri en Ý BandarÝkjunum. Frakkar segja: lÝfskj÷r sn˙ast bŠ­i um magn og gŠ­i. Ůar a­ auki er tekjum og eignum jafnar skipt milli ■egnanna Ý Frakklandi en Ý BandarÝkjunum. ═ hvoru landinu er ■ß betra a­ b˙a? Ůessu ■arf hver og einn a­ svara fyrir sig, ■vÝ a­ svari­ fer m.a. eftir ■vÝ, hversu miklu menn eru f˙sir a­ fˇrna fyrir frÝstundir me­ fj÷lskyldum sÝnum og vinum og fyrir ■okkalegan j÷fnu­ milli ■egnanna, og ■a­ er misjafnt.

Samanbur­ur ß lÝfskj÷rum hÚr heima og Ý Danm÷rku veltur ß s÷mu sjˇnarmi­um. Vi­ erum svolitlu rÝkari en Danir mi­a­ vi­ landsframlei­slu ß mann; vi­ skipu­um sj÷tta sŠti heimslistans 2004, Danir sj÷unda. En vi­ ■urfum a­ hafa meira fyrir hlutunum en Danir, miklu meira. Framlei­sla ß hverja vinnustund – ÷­ru nafni vinnuframlei­ni – er r÷skum fjˇr­ungi meiri Ý Danm÷rku en ß ═slandi. Framlei­sla ß hverja vinnustund 2004 var 42 BandarÝkjadollarar Ý Danm÷rku ß mˇti tŠplega 33 dollurum hÚr heima. ═sland skipar nÝtjßnda sŠti listans yfir rÝkustu l÷nd heims ß ■ennan kvar­a, Danm÷rk tÝunda sŠti­, BandarÝkin sj÷unda og Frakkland ■ri­ja. Nor­menn verma fyrsta sŠti­ ß listanum; framlei­sla ß hverja vinnustund Ý Noregi er 57 dollarar ß mˇti 51 Ý Frakklandi og 44 Ý BandarÝkjunum. Ůessi kjarasamanbur­ur tekur mi­ af ■vÝ, a­ ver­lag er mishßtt eftir l÷ndum, m.a. af ■vÝ a­ b˙skaparlagi­ er mishagkvŠmt. Allar ■Šr ■jˇ­ir, sem okkur er tamast a­ bera okkur vi­, eru fyrir ofan ═sland ß listanum.

Og hva­ me­ ■a­? Sumir gle­jast yfir mikilli vinnu og meta kj÷r sÝn eftir afrakstri vinnunnar ßn tillits til erfi­isins, sem a­ baki břr. Ůa­ er skiljanlegt sjˇnarmi­, ef menn lÝta ß vinnu sem takmark Ý sjßlfri sÚr. A­rir efast um ßgŠti mikils vinnußlags, ■vÝ a­ ■a­ getur bitna­ ß řmsu ÷­ru, sem m÷nnum er mikils vir­i, svo sem barnauppeldi og farsŠlu fj÷lskyldu- og fÚlagslÝfi. En eitt er vÝst: langflestir myndu taka ■vÝ fegins hendi a­ fß a­ vinna minna og halda samt ˇskertu kaupi. Af ■vÝ mß rß­a, a­ framlei­sla ß hverja vinnustund – framlei­ni! – er betri lÝfskjarakvar­i en framlei­sla ß mann. HÚr er vandinn sß, a­ ßrei­anleg og sambŠrileg g÷gn um vinnuframlei­ni eru vandfundin, ■ar e­ mat ß fj÷lda vinnustunda Ý ˇlÝkum l÷ndum er hß­ řmislegri ˇvissu. Ůa­ er ß hinn bˇginn hŠg­arleikur a­ hafa t÷lu ß mannfj÷ldanum. Ůess vegna sty­jast menn jafnan heldur vi­ t÷lur um framlei­slu ß mann frekar en framlei­slu ß vinnustund – eins og ma­urinn, sem leita­i a­ lyklinum undir ljˇsastaurnum, ■ˇtt hann hef­i třnt honum annars sta­ar. T÷lurnar um vinnuframlei­ni a­ framan eru sˇttar til Groningenhßskˇla Ý Hollandi og munu tr˙lega me­ tÝmanum ry­ja sÚr braut inn Ý al■jˇ­askřrslur um efnahagsmßl.

Ůa­ er m.÷.o. ekki framlei­sla lands og ■jˇ­ar, sem mestu rŠ­ur um lÝfskj÷rin, ■egar ÷llu er ß botninn hvolft, heldur vinnuframlei­nin. Ůetta er ein skuggahli­in ß velgengni ═slands undangengin ßr og vitnar enn sem jafnan fyrr um margvÝslega ˇhagkvŠmni, sem heldur ßfram a­ hamla Ýslenzku efnahagslÝfi, ■ˇtt margt hafi a­ s÷nnu breytzt til batna­ar undangengin ßr. Vi­ h÷fum miklar tekjur og ■urfum a­ hafa miki­ fyrir ■eim, ekki a­eins me­ ■rotlausri vinnu, heldur einnig t.d. me­ ■vÝ a­ safna skuldum. Ofvei­i til sjˇs, uppblßstur landsins og řmis ÷nnur vanhir­a eru angar ß sama mei­i. Vi­ getum gert betur. Vi­ ■urfum a­ b˙a svo um hn˙tana, a­ okkur sÚ kleift a­ lifa gˇ­u og gj÷fulu lÝfi Ý landinu ßn ■r˙gandi fyrirhafnar og ßn ■ess a­ ganga ß eignir okkar og innstŠ­ur.

FrÚttabla­i­, 18. ßg˙st 2005.


Til baka