Okkar strÝ­, okkar fri­ur

═slendingar standa n˙ frammi fyrir nřjum veruleika Ý varnarmßlum. BandarÝkjastjˇrn hefur Ý reyndinni rift varnarsamningi landanna frß 1951 gegn vilja rÝkisstjˇrnar ═slands. Riftunin ß sÚr langan a­draganda, ■vÝ a­ BandarÝkjamenn hafa ßrum saman lßti­ ß sÚr skiljast, a­ hrun SovÚtrÝkjanna 1991 kalli ß endursko­un varna ß Nor­ur-Atlantshafi. Ůetta er skiljanlegt vi­horf. RÝkisstjˇrn ═slands lß­ist a­ nota tÝmann til a­ leggja dr÷g a­ nřrri skipan varnarmßlanna. Svo vir­ist sem stjˇrnin hafi ekki tr˙a­ ■vÝ, a­ BandarÝkjastjˇrn myndi standa vi­ or­ sÝn. RÝkisstjˇrn ═slands virtist koma af fj÷llum, ■egar Kaninn kunnger­i brottf÷r hersins frß KeflavÝk fyrr ß ■essu ßri. RÝkisstjˇrn SjßlfstŠ­isflokksins og Framsˇknarflokksins haf­i enga varaߊtlun fram a­ fŠra – ekkert plan B. RÝkisstjˇrnin hefur sřnt af sÚr hir­uleysi um brřna hagsmuni ═slands Ý utanrÝkis- og varnarmßlum. E­a hva­ Štli forustumenn SjßlfstŠ­isflokksins og Morgunbla­i­ hef­u sagt, ef vinstri stjˇrn hef­i skili­ ═sland eftir varnarlaust ßn ■ess a­ hafa gert sřnilegar gagnrß­stafanir? Fyrirhyggjuleysi rÝkisstjˇrnarinnar Ý varnarmßlunum ■arf ■ˇ ekki a­ koma neinum ß ˇvart, ■vÝ a­ landsstjˇrnin hefur a­ řmsu ÷­ru leyti veri­ sama marki brennd undangengin ßr, svo sem ver­bˇlgan (ßtta prˇsent sÝ­ustu tˇlf mßnu­i) vitnar um. ┴hugaleysi rÝkisstjˇrnarinnar, einkum SjßlfstŠ­isflokksins, um a­ild ═slands a­ ESB ■arf a­ sko­a Ý ■essu samhengi. Ůßverandi forsŠtisrß­herra (n˙ se­labankastjˇri) lÝkti evrunni vi­ gjaldmi­il Nor­ur-Kˇreu Ý sjˇnvarpsvi­tali vi­ Egil Helgason bla­amann ekki alls fyrir l÷ngu: ■a­ ßttu vÝst a­ vera r÷k fyrir ■vÝ, a­ ═sland ■yrfti ekki ß evrunni a­ halda. Reynsla EystrasaltsrÝkjanna breg­ur birtu ß mßli­. Vi­ hrun SovÚtrÝkjanna stˇ­u Eistland, Lettland og Lithßen skyndilega varnarlaus frammi fyrir umheiminum. Herli­ SovÚtmanna hvarf ß braut vi­ almennan og lang■rß­an f÷gnu­ fˇlksins Ý ■essum l÷ndum, og ■au ■urftu ■ß a­ endurskipuleggja varnir sÝnar. Hva­ ger­u Eistar? Ůeir ßkvß­u, a­ varnarlausir gŠtu ■eir ekki veri­. A­ loknum vandlegum undirb˙ningi gengu ■eir Ý Atlantshafsbandalagi­ og Evrˇpusambandi­ 2004, og ■eir hyggjast taka upp evruna Ý sta­ krˇnunnar um lei­ og ■eir nß ver­bˇlgunni ni­ur fyrir ■rj˙ prˇsent ß ßri Ý samrŠmi vi­ innt÷kuskilyr­i ESB, sennilega 2008. Ver­bˇlgan Ý Eistlandi er n˙ innan vi­ fj÷gur prˇsent ß ßri, h˙n skrei­ upp fyrir ■rj˙ prˇsent vegna hŠkkunar olÝuver­s ß heimsmarka­i, en rÝkisstjˇrnin ßkva­ a­ falsa ekki vÝsit÷luna me­ ■vÝ til dŠmis a­ lŠkka vir­isaukaskatt ß mˇti, svo sem henni hef­i ■ˇ veri­ Ý lˇfa lagi­, ■vÝ a­ ■annig vinna menn ekki Ý Tallinn. Hva­ um ■a­, Eistar settu ßkvŠ­i um herskyldu Ý stjˇrnarskrß landsins 1992. Hernum var sÝ­an breytt ˙r 3.000 manna skylduher 1992 Ý 8.000 manna sjßlfbo­aher 2003. ┌tgj÷ld Eista til varnarmßla hafa aukizt ˙r hßlfu prˇsenti af landsframlei­slu 1992 upp Ý tŠp tv÷ prˇsent 2003. Ůetta ■ř­ir, a­ Eistar verja til varnarmßla sextßndu hverri krˇnu, sem kemur inn Ý rÝkiskassann. Eistum dugir ekki a­ a­ildin a­ NATË og ESB; ■eir telja einnig nau­synlegt a­ halda ˙ti dřru heimavarnarli­i. Ůessa ßkv÷r­un Eista ■arf vitaskuld a­ sko­a Ý ljˇsi biturrar reynslu ■eirra af nßbřlinu vi­ R˙ssa, en eing÷ngu? Ůar er efinn. RÝkisstjˇrn ═slands hefur ekki enn lagt fram till÷gur um ■a­, hvernig tryggja skuli varnir landsins eftir brottf÷r hersins, ˙r ■vÝ a­ BandarÝkjastjˇrn telur ekki lengur vera ■÷rf fyrir herli­ e­a ■otur hÚr ß vegum NATË til a­ tryggja sameiginlegar varnir. Ătla ver­ur, a­ BandarÝkjastjˇrn hafi rß­fŠrt sig vi­ NATË um ■essa ni­urst÷­u. Stofna­ild ═slands a­ NATË 1949 var ekki reikningsdŠmi. RÝkisstjˇrn ═slands og Al■ingi settust ekki ni­ur til a­ leggja kosti og galla a­ildar ß vogarskßlar. RÝkisstjˇrn n˙verandi stjˇrnarflokka og Al■ř­uflokksins 1947-49 sag­i ■ß einfaldlega: Ý ■essum fÚlagsskap viljum vi­ vera til a­ efla sameiginlegar varnir bandalags■jˇ­anna og eigin varnir. H˙n ■urfti engar ˙ttektir, enga ˙treikninga. Vi­ Šttum kannski a­ hugsa ■annig um ESB, ˙r ■vÝ a­ ■a­ er Ý fyrsta lagi fri­arbandalag me­ efnahagslegu og pˇlitÝsku Ývafi, sem er Štla­ a­ vera bindivefur varanlegs fri­ar Ý ßlfunni. Reynslan frß ÷ldinni sem lei­ kennir okkur, a­ strÝ­ og fri­ur Ý Evrˇpu eru einnig okkar strÝ­ og fri­ur. Vi­ eigum ekki a­ sitja uppi ß vegg Ý sameina­ri Evrˇpu, allra sÝzt Ý vanhugsu­u eiginhagsmunaskyni. Vi­ eigum heima Ý Evrˇpu.

 

FrÚttabla­i­, 18. maÝ 2006.


Til baka