Endurtekningin

g st fyrst lengdar og tyllti mr san sfann myrkvuum salnum vi hli blkunnugrar konu sem fylgdist hugfangin me v sem fram fr. Hn hafi seti arna lengi hreyfingarlaus a sj. Fagnandi andlitsdrttirnir og augnari leyndu v samt ekki a hn skemmti sr vel. g lka. g gat ekki stillt mig um a segja vi hana hlfum hljum:

Svo vill til a g hef reynt etta ur. a var Reykjavk 1972 egar Bobby Fischer og Boris Spassky hu heimsmeistaraeinvgi skk. Fir arir en sjair skkmenn hefu geta gert sr hugarlund adrttarafl slks einvgis ar e langur tmi lei milli leikja, ekkert a gerast, endurtekningin var yfiryrmandi og gnin og samt soguust horfendur n vinms inn slitrtta atburarsina fullir eftirvntingar og glei. Tminn flaug, en hgt.

Sjaldan hafi g ori jafnhissa.

Og n var sagan vnt a endurtaka sig fyrir augum mnum og annarra Hirshhorn-safninu Washington, D.C. ar stendur n frbr yfirlitssning verkum Ragnars Kjartanssonar myndlistarmanns. Hann st arna hvta tjaldinu samt ltilli hljmsveit eins og klipptur t r sovzkum sjnvarpstti stuttu eftir str og sng „Sorrow Conquers Happiness“ aftur og aftur, a gizka hundra sinnum, etta tk upp undir hlftma fr upphafi til enda og hlt san fram hring eftir hring eftir hring. Sumir horfendurnir horfu alla sninguna fr upphafi til enda, jafnvel tvisvar r, bst g vi, ea oftar. Einu tilbrigin birtust hgltum blbreytingum sngvarans og undirleik hljmsveitarinnar. Lagi er fnt tt a taki aeins um fimmtn sekndur flutningi. Ragnar hefur m.a. flutt verki rssnesku Sankti Ptursborg, bi jrnbrautarstinni ar og Hermitage-safninu. Staarvali tti vel vi v textinn er eins og grip af rssneskri skldsgu. Ragnar hefur leiki ennan leik ur, me msum blbrigum. Hann fkk Kristjn Jhannsson perusngvara og ara til a flytja tta mntna atrii r perunni Brkaup Fgars eftir Mozart um hundra sinnum r einni striklotu leiksvii New York. Verki heitir Algleymi (e. Bliss). Sningin tk tlf tma samfleytt, g man ekki hvort hn hfst hdegi og lauk mintti ea fugt.
     hrifin minna mig Laugardalshllina forum – n ea heimsmeistaraeinvgi New York um daginn ar sem norski strmeistarinn Magnus Carlsen geri fyrst tlf jafntefli r vi rssneska strmeistarann Sergey Karjakin og sigrai san Rssann taugaveikluum brabana og hlt annig heimsmeistaratitlinum. eir eru bir 26 ra a aldri, rem rum yngri en Fischer var 1972.
g ykist vita af reynslunni Laugardalshllinni forum hvernig andrmslofti var horfendabekkjunum New York. Endurtekningin veldur fyrst svoltilli reyju – hva er g eiginlega a gera hrna? – og san sogast horfandinn smm saman inn hringiuna og getur varla sliti sig fr henni fyrr en allt er um gar gengi.
Hva veldur? Hjlpar etta okkur kannski til a skilja hvers vegna ltil brn vilja einatt heyra smu sguna aftur og aftur tt au kunni hana utan a? Hjlpar etta okkur til a skilja hvers vegna fullornir kjsa sama flokkinn aftur og aftur tt eir eigi a geta sagt sr hva a kostar? Einstein sagi: Geveiki er a gera sama hlutinn aftur og aftur og eiga von nrri niurstu.
     Fyrr r birti bandarska tmariti New Yorker langa ritger um Ragnar Kjartansson eftir rsklega nran listgagnrnanda sinn, Calvin Tomkins. Ragnar segir ar fr v a hann hafi kynnzt endurtekningunni barn In ar sem foreldrar hans fu stft kvld eftir kvld, alltaf smu tuggurnar. Hann hefur sennilega fundi til ryggis frammi fyrir endurtekningunni og mynda sr a hn vri efni list. Og n leyfir hann okkur og heiminum llum a njta hennar me honum.

Frttablai, 29. desember 2016.


Til baka