Fresturinn er hßlfna­ur

MannrÚttindanefnd Sameinu­u ■jˇ­anna felldi ■ann ˙rskur­ og kunnger­i um mi­jan desember 2007, a­ kvˇtakerfi­ Ýslenzka brjˇti Ý bßga vi­ MannrÚttindasßttmßla SŮ. Kvˇtakerfi­ brřtur nßnar tilteki­ gegn 26. grein al■jˇ­asamnings um borgaraleg og stjˇrnmßlaleg rÚttindi, sem ═sland er a­ili a­ og hefur skuldbundi­ sig til a­ vir­a. Nefnd 26. grein al■jˇ­asamningsins er samhljˇ­a 65. grein stjˇrnarskrßr okkar. Brot gegn annarri greininni ■ř­ir brot gegn ■eim bß­um, enda komst HŠstirÚttur a­ s÷mu ni­urst÷­u og MannrÚttindanefndin Ý dˇmi sÝnum Ý mßli Valdimars Jˇhannessonar gegn rÝkinu 1998. MannrÚttindanefndin gaf Al■ingi 180 daga frest til a­ breyta e­a heita breytingu ß fiskvei­istjˇrnarl÷gunum Ý hßtt vi­ ˙rskur­inn og jafnframt a­ grei­a vi­eigandi bŠtur sjˇm÷nnunum tveim, sem h÷f­u­u mßli­, ■eim Erlingi Sveini Haraldssyni og Erni SnŠvari Sveinssyni. ┌rskur­ur MannrÚttindanefndarinnar er endanlegur Ý ■eim skilningi, a­ honum ver­ur ekki ßfrřja­. Al■ingi hefur ekki enn brug­izt vi­ ˙rskur­i MannrÚttindanefndarinnar, ■ˇtt 180 daga fresturinn sÚ n˙ hßlfna­ur. Ůingsßlyktunartillaga Jˇns Magn˙ssonar, Atla GÝslasonar og fj÷gurra annarra ■ingmanna um ■a­, a­ Al■ingi beri a­ hlÝta ˙rskur­inum og breyta l÷gunum Ý samrŠmi vi­ hann, hefur ekki enn fengizt rŠdd Ý ■inginu, hva­ ■ß afgreidd. Al■ingi hef­i helzt ■urft a­ sam■ykkja ßlyktunina ßn tafar til a­ ey­a ÷llum vafa innan lands og utan um afst÷­u ■ingsins til mannrÚttinda og mannrÚttindabrota, en ■ingi­ vir­ist a­ svo st÷ddu ekki treysta sÚr til a­ lřsa ■vÝ yfir, a­ ■a­ muni hÚ­an Ý frß reyna a­ vir­a mannrÚttindi. Svo vir­ist sem meiri hluti Al■ingis og rÝkisstjˇrnin sÚu a­ leita lei­a til a­ skjˇta sÚr undan ˙rskur­inum og halda mannrÚttindabrotunum til streitu. Mun ■ingi­ kalla slÝka ni­urlŠgingu yfir ═sland? Reynslan sker ˙r ■vÝ. Fresturinn rennur ˙t um mi­jan j˙nÝ. ┌rskur­ur MannrÚttindanefndarinnar veldur řmsum vandkvŠ­um. Dˇmskerfi­ hefur reynzt svo hvikult Ý kvˇtamßlinu, a­ Erlingur Sveinn Haraldsson og Írn SnŠvar Sveinsson hafa eins og allt er Ý pottinn b˙i­ ßstŠ­u til a­ efast um hŠfi dˇmsvaldsins til a­ ßkve­a ■eim sanngjarnar bŠtur Ý samrŠmi vi­ ˙rskur­inn. Hugsum okkur, a­ ßkv÷r­un bˇtanna til ■eirra komi a­ endingu til kasta HŠstarÚttar. Ůar sitja nÝu dˇmarar. Einn ■eirra var rß­uneytisstjˇri Ý sjßvar˙tvegsrß­uneytinu og er sem slÝkur flŠktur Ý kvˇtamßli­. Geta sjˇmennirnir treyst honum til a­ gŠta hlutleysis? Annar dˇmari var rÝkisl÷gma­ur og ■urfti sem slÝkur a­ verja mßlsta­ rÝkisins Ý kvˇtamßlinu fyrir rÚtti. Tveir a­rir dˇmarar skrifu­u undir Vatneyrardˇminn 2000 og sneru undir ■rřstingi vi­ fyrri dˇmi HŠstarÚttar Ý Valdimarsmßlinu 1998, og haf­i annar ■eirra ■ˇ kve­i­ upp Valdimarsdˇminn, og hinn sakfelldi ßsamt enn ÷­rum n˙verandi dˇmara Erling og Írn me­ einfaldri skÝrskotun til Vatneyrardˇmsins ßn frekari r÷kstu­nings. Einn dˇmarinn enn var forma­ur ┌rskur­arnefndar um upplřsingamßl og felldi ■ar marga ˙rskur­i til a­ hlÝfa stjˇrnv÷ldum vi­ birtingu ˇ■Šgilegra upplřsinga um fer­akostna­ og fleira. Enn er ˇnefndur dˇmari, sem var ÷tull talsma­ur SjßlfstŠ­isflokksins og kvˇtakerfisins, ß­ur en hann tˇk sÚr sŠti Ý HŠstarÚtti, auk frŠndans. Og ■ß er eftir a­eins einn dˇmari, sem sjˇmennirnir tveir geta a­ fullu treyst til a­ fjalla hlutlaust um mßl ■eirra. Grei­asta lei­in ˙t ˙r vandanum er a­ kve­ja til ger­ardˇm me­ ˙tlendingum, svo sem lengi hefur tÝ­kazt vi­ rß­ningar Ý Hßskˇla ═slands til a­ stemma stigu fyrir hlutdrŠgni og klÝkuskap, stundum en ■ˇ ekki alltaf me­ gˇ­um ßrangri. Saga kvˇtakerfisins er ÷­rum ■rŠ­i saga mikilla ˙tlßta af hßlfu almennings. Fyrst var sameignin afhent fßeinum ˙tv÷ldum ßn endurgjalds gegn eindregnum mˇtmŠlum ■eirra, sem t÷ldu ˇkeypis afhendingu hvorki hagkvŠma nÚ rÚttlßta. Ůß fŠr­ust brottkast og l÷ndun fram hjß vigt Ý v÷xt, ef marka mß frßsagnir margra sjˇmanna, enda hvetur kvˇtakerfi­ menn til a­ fylla kvˇtana sÝna me­ sem ver­mŠtustum afla og fleygja ver­minni fiski fyrir bor­. Evrˇpsk stjˇrnv÷ld vi­urkenna, a­ brottkast og l÷ndun fram hjß vigt eigi snaran ■ßtt Ý sÝminnkandi fiskgengd, en hÚr ■rŠta stjˇrnv÷ld fyrir hvort tveggja gegn vitnisbur­um sjˇnarvotta. ═ ■ri­ja lagi hlaut a­ ■vÝ a­ koma, a­ draga ■yrfti enn ˙r fiskvei­um til a­ hlÝfa rřrnandi stofnum, og var skattgrei­endum ■ß gert a­ grei­a fyrir mˇtvŠgisa­ger­ir handa ■eim bygg­um, sem verst ur­u ˙ti. Og n˙ bÝ­ur skattgrei­enda reikningur vegna ska­abˇtanna, sem rÝki­ ■arf a­ grei­a fˇrnarl÷mbum fiskvei­istjˇrnarkerfisins eftir ˙rskur­i MannrÚttindanefndar SŮ.

FrÚttabla­i­, 13. marz 2008.


Til baka