Er fullveldisafsal frgangssk?

Hjnabnd eru a snnu misjfn a gum, eins og Gumundur lafsson lektor sagi einhverju sinni um smtl a gefnu tilefni. Samt er hjnabandi efalaust eitthvert allra dsamlegasta upptki mannskepnunnar fr ndveru og jafnast vi eldinn og hjli, lri og markasbskap. Reynsla rsundanna ber vitni. Eftir allan ennan ratma er hjnabandi enn sem endranr ein mikilvgasta skipulagseining samflagsins vast hvar um heiminn, einnig meal frumstra ja, sem svo eru nefndar. Til ess liggja bi hagntar og tilfinningalegar stur, sem arft er a rekja hr. Hugmyndin a baki hjnabandinu a sameiginlegt me eldinum og hjlinu, a hn er hf til margra nota. Um a mtti hafa langt ml, en hr tla g a staldra vi eitt afmarka atrii. egar flk giftist, frnar a fullveldi snu – ea rttar sagt: a kveur  me vitund og vilja a deila fullveldi snu me maka snum. Sttmlinn snst um a. etta teljast varla mikil tindi. Hjnaband theimtir fullveldisframsal samkvmt lgum og boum kristinna manna og annarra. vg samb kemur stundum nokkurn veginn sama sta niur fr hagntu sjnarmii. Hvers vegna framselja menn fullveldi sitt af fsum og frjlsum vilja vi giftingu? Spurningin svarar sr sjlf, og svari er tvtt. fyrsta lagi er hag barnanna jafnan betur borgi fami fjlskyldunnar, og meira er um a vita, hver hvaa brn. etta skiptir mli vegna ess, a mannskepnan er eigingjrn lkt og arar skepnur: hn gerir greinarmun eigin brnum og annarra. Annars vri ekkert ml a vera munaarleysingi. N gti einhver sagt: okkar dgum er hgt a notast vi lfsnaprf til a skera r vafamlum um barnsfaerni, svo a a er engin brennandi rf lengur fyrir hjnabnd sem upplsingaveitu. Heldur vri ess httar skipan ung vfum fr degi til dags, og hvimlei. Og berast bndin a hinu atriinu, sem er afbri, ein af frumhvtum mannsins og margra annarra dra. A vsu er afbri lkast til a einhverju marki trs fyrir frumrfina fyrir a gera greinarmun eigin afkvmum og annarra, en varla a llu leyti, svo sem ra m af unglingastum og afbri lngu ur en barneignir og arar bsorgir komast dagskr. En hjnabnd henta ekki llum. Sumir kjsa helzt a ba einir og una hag snum vel, frelsinu fegnir: ekkert fullveldisframsal ar. N ert lklega binn a tta ig v, lesandi minn gur, a g er a tala um Evrpusambandi (ESB). Nema hva. Sambandsjirnar hafa glaar afsala sr fullveldi snu a vandlega reifuu mli – ea rttar sagt: r kvu a deila fullveldi snu me um aildarjum. etta er hfutilgangur ESB: a reyna a draga rttum sta mrkin milli sammla, sem hagfelldast er fyrir lndin a leysa saman, og srmla, sem betur fer a leysa hverjum sta fyrir sig. Hfureglan er nlgarregla: ml eru helzt leyst eim vettvangi, sem bezt ykir eiga vi hverju sinni, helzt sem nst flkinu sjlfu. En sum ml eru ekki srml, heldur samml og kalla v sameiginlegar lausnir. Listin er sem sagt a draga mrkin rttum sta. Engum dettur hug, a hnisml su samml; au eru klrlega auleystari hverjum sta fyrir sig. a er meira a segja litaml, hvort hsnisml eigi yfirhfu a koma til kasta almannavaldsins nema neyartilfellum, en ltum a vera. Glpaml og umhverfisml eru hinn bginn samml ara rndina, v a glpamenn og mengun vira engin landamrk. Og verur a einnig auskiljanlegt, hvers vegna samkeppnisml eru rum ri samml. Samkeppnislgum er tla a torvelda fyrirtkjum a okra almenningi. ess vegna brtur versamr fkeppnisfyrirtkja gegn lgum. Httalag, sem var algengt og lglegt slandi um langt rabil, til dmis bnkum og oluflgum, varar n loksins vi lg til a vernda almannahag, og tt fyrr hefi veri. Aild slands a Evrpska efnahagssvinu (EES) san 1994 hefur veitt flkinu landinu langra lagavernd gegn gamla okrinu: vernd, sem jin gat ekki veitt sr af sjlfsdum. Samkeppniseftirliti ESB er tla a styja vi baki samkeppniseftirliti einstakra aildarlanda. a er v ef til vill engin fura, a andstaan gegn inngngu slands ESB skuli vera einna mest og megnust meal gmlu okraranna og bandamanna eirra Sjlfstisflokknum, og var.

Frttablai, 28. desember 2006.


Til baka