SŠlla er a­ gefa en ■iggja

SvÝar ganga til atkvŠ­a um evruna ß sunnudaginn kemur. A­dragandi atkvŠ­agrei­slunnar hefur vaki­ eftirtekt m.a. fyrir ■a­, hversu fylkingar hafa skipazt. Fjˇrir stŠrstu flokkarnir ß ■ingi og helztu hagsmunasamt÷k, ■ar ß me­al bŠndasamt÷kin, sty­ja uppt÷ku evrunnar, en meiri hluti SvÝa er eigi a­ sÝ­ur efins og vir­ist ekki Štla a­ lßta sÚr segjast. ŮrÝr minnstu flokkarnir, me­ tŠpan fimmtung ■ingsŠta ß bak vi­ sig, eru andvÝgir evrunni: Mi­flokkurinn, sem er hlynntur Evrˇpusambandinu, grŠningjar og vinstri menn. Ůessum ■rem smßflokkum svipar til Framsˇknarflokksins og Vinstrihreyfingarinnar ľ grŠns frambo­s hÚr heima.

 

Andr˙mslofti­ Ý SvÝ■jˇ­ n˙ minnir um margt ß Noreg fyrir ■jˇ­aratkvŠ­agrei­sluna um Evrˇpusambandi­ 1994, en ■ß b÷r­ust helztu flokkar og hagsmunasamt÷k fyrir a­ild, en ■jˇ­in sag­i nei, ÷­ru sinni, svo a­ Nor­menn standa enn fyrir utan. Afsta­a Nor­manna var skiljanleg a­ ■vÝ leyti, a­ ■eir kunna ekki aura sinna tal, ■a­ gerir olÝan, svo a­ erfitt reyndist a­ telja ■eim tr˙ um, a­ ■eir ■yrftu ß a­ild a­ halda af efnahagsßstŠ­um. Margir SvÝar vir­ast n˙ vera sama sinnis um evruna: ■eir vir­ast ekki ßtta sig ß ■vÝ, a­ SvÝ■jˇ­ hefur smßm saman veri­ a­ dragast aftur ˙r ÷­rum ■jˇ­um, svo a­ SvÝar eru n˙ fßtŠkastir Nor­urlanda■jˇ­anna mi­a­ vi­ kaupmßtt ■jˇ­artekna ß mann skv. al■jˇ­legum hagskřrslum. Ef ■essi sta­reynd vŠri ß allra vitor­i, Šttu fylgismenn evrunnar n˙ e.t.v. grei­ari a­gang a­ kjˇsendum.

R÷kin me­ og mˇti

Ekki ■ar fyrir, a­ spurningin um uppt÷ku evrunnar sn˙ist eing÷ngu um efnahagsmßl, ÷­ru nŠr. Ůa­ er hŠgt a­ tilfŠra gild fjßrhagsr÷k bŠ­i me­ og ß mˇti uppt÷ku evrunnar Ý SvÝ■jˇ­ ekki sÝ­ur en Ý Danm÷rku, Bretlandi, Noregi, Sviss og hÚr heima. R÷kin me­ evrunni eru Ý fyrsta lagi ■au, a­ sameiginleg Evrˇpumynt dregur ˙r ˇvissu Ý vi­skiptum og stu­lar me­ ■vÝ mˇti a­ st÷­ugleika Ý rekstri fyrirtŠkja og Ý efnahagslÝfinu almennt og stu­lar ■ß um lei­ a­ auknum vi­skiptum vi­ ˙tl÷nd og řtir undir hagv÷xt og lÝfskjarabŠtur til langs tÝma liti­. R÷kin gegn evrunni eru ß hinn bˇginn helzt ■au, a­ stefnumˇtun Ý peningamßlum fŠrist ■ß ˙r landi, ■.ß.m. vaxtaßkvar­anir, og ■a­ ver­ur ekki lengur hŠgt a­ nota breytilegt gengi gjaldmi­ilsins ľ gengisfellingar me­ gamla laginu ľ til a­ mŠta efnahagsßf÷llum. Ůa­ er ekki hŠgt a­ fullyr­a neitt um ■a­ a­ ˇreyndu, hvor r÷kin vega ■yngra, enda vega ■au mis■ungt eftir a­stŠ­um. HÚr heima Štti m÷nnum e.t.v. a­ vera minni eftirsjß a­ krˇnunni en ella, ■ar e­ ˙tlßnsvextir hÚr hafa l÷ngum veri­ mun hŠrri en erlendis vegna landlŠgrar ˇhagkvŠmni Ý bankarekstri og gengi krˇnunnar hefur veri­ ˇst÷­ugt og yfirleitt ß fallanda fŠti.

En lÝfi­ snřst ekki bara um peninga. ┴­ur en vi­ ═slendingar, Danir og Nor­menn kusum a­ ganga Ý Atlantshafsbandalagi­ ß sÝnum tÝma, settumst vi­ ekki ni­ur til a­ reikna ■a­ ˙t, hvort vi­ myndum hagnast ß a­ild e­a ekki. UmrŠ­urnar snerust ekki um ˙treikninga. Vi­ ger­umst stofna­ilar a­ NATO af stjˇrnmßlaßstŠ­um: ■etta var fÚlagsskapur, sem meiri hluti ■ings og ■jˇ­ar taldi okkur eiga heima Ý. Tilgangurinn var a­ tryggja varnir ═slands og leggja jafnframt skerf til sameiginlegra varna bandalags■jˇ­anna. A­ vÝsu bjuggum vi­ ═slendingar ■annig um hn˙tana, ˇlÝkt D÷num og Nor­m÷nnum, a­ vi­ h÷fum haft verulegan fjßrhagsßvinning af varnarsamstarfinu, en ■a­ er annar handleggur.

Samvinnuhugsjˇn

Ůessi hugsun ľ a­ reyna a­ lßta gott af sÚr lei­a ľ hefur veri­ einkennilega fjarlŠg Ý umrŠ­um me­al Nor­manna um Evrˇpusambandi­, og eru Nor­menn ■ˇ jafnan ■jˇ­a f˙sastir til a­ halda fram kristilegum sjˇnarmi­um ß stjˇrnmßlavettvangi, eins og t.d. ■egar sveitapresturinn ˙thrˇpa­i Evrˇpusambandi­ sem ˙tsendara dj÷fulsins Ý stˇlrŠ­u 1994. Svipu­u mßli gegnir um SvÝ■jˇ­ n˙: ■ar spyrja flestir andstŠ­ingar evrunnar um ■a­ eitt, hva­ SvÝar geti sjßlfir haft upp ˙r krafsinu. Ůetta er nř hugsun Ý utanrÝkis- og Evrˇpumßlum, ■vÝ a­ hugsjˇnin, sem Evrˇpusambandi­ hvÝlir ß, er Ý fyrsta lagi samvinnuhugsjˇn ľ hugsjˇn um fri­ og framfarir Ý samhentri Evrˇpu, ■ar sem řmis sameiginleg mßl, ■ar ß me­al gengis- og gjaldeyrismßl, eru leidd til lykta ß sameiginlegum vettvangi, eftir ■vÝ sem vi­ ß. Ekki ver­ur ■a­ sagt um SvÝa, a­ ■eir sřni mikinn stˇrhug, ef ■eir hafna evrunni, en ■a­ mega ■eir ■ˇ eiga, a­ helztu forustumenn ■eirra Ý stjˇrnmßlum og atvinnulÝfi eru hafnir yfir ■r÷ngsřnt sÚrhagsmunapot Ý ■essu mßli. Eistar grei­a einnig atkvŠ­i ß sunnudaginn um a­ild a­ Evrˇpusambandinu og evruna. YfirgnŠfandi meiri hluti ■eirra er hlynntur hvoru tveggja.

FrÚttabla­i­, 11. september 2003.


Til baka