Ů÷gn um aukinn ˇj÷fnu­

Enn einu sinni ■urfa kjˇsendur a­ ganga a­ kj÷rbor­i ßn ■ess a­ eiga a­gang a­ vi­hlÝtandi opinberum t÷lum um tekjuskiptingu og eignaskiptingu ß ═slandi. Ůetta er bagalegt. Menn skipa sÚr jafnan Ý stjˇrnmßlaflokka e­a veita ■eim brautargengi Ý kosningum til al■ingis og sveitarstjˇrna ß tveim meginforsendum. Ínnur forsendan snřr a­ efnahag fˇlks og fyrirtŠkja og ■jˇ­arb˙sins Ý heild og ■eirri hagkvŠmni, sem a­ baki břr. Hin forsendan snřr a­ rÚttlŠti Ý samfÚlaginu. Menn kjˇsa bŠ­i me­ h÷f­inu og hjartanu. H÷fu­i­ metur hagkvŠmnina, hjarta­ greinir rÚttlŠti frß ranglŠti, e­a svo er stundum sagt. Menn skyldu ■ˇ varast a­ gera of miki­ ˙r ■essari meintu verkaskiptingu hugar og hjarta, ■vÝ til ■ess a­ greina bŠ­i hagkvŠmni frß sˇun og rÚttlŠti frß ranglŠti ■arf me­al annars ßrei­anlegar sta­t÷lur, sem stjˇrnv÷ldum ber skylda a­ l÷gum til a­ leggja fram. Kjˇsendur hafa bŠrilegar forsendur til a­ meta hagkvŠmnina Ý stjˇrn ReykjavÝkurborgar og annarra sveitarfÚlaga og landsins alls undangengin ßr, ■vÝ a­ flestar nau­synlegar upplřsingar um efnahagsmßl liggja fyrir. Hagskřrsluger­ ß ═slandi er a­ flestu leyti til fyrirmyndar. ┴rei­anlegar hagt÷lur gera ˇpr˙ttnum stjˇrnmßlam÷nnum ˇkleift a­ ■rŠta fyrir til dŠmis ver­bˇlguna n˙na e­a vi­skiptahallann og skuldas˙puna. Uppgangur sÝ­ustu ßra leynir sÚr ekki heldur Ý hagt÷lunum. Ůetta er eins og ■a­ ß a­ vera. Hi­ sama ver­ur ekki sagt um ■Šr t÷lur, sem ■yrftu a­ vera til um ■rˇun skiptingar au­s og tekna Ý landinu undangengin ßr. Fyrir brß­um ßratug birti Úg mj÷g lofsamlegan ritdˇm Ý Morgunbla­inu um Hagskinnu, eitt vi­amesta rit Hagstofunnar frß ÷ndver­u, en ■ar eru birtar ß einum sta­ t÷lulegar upplřsingar um Ýslenzkt samfÚlag og ■rˇun ■ess eins langt aftur Ý tÝmann og heimildir nß; elztu t÷lurnar Ý ritinu nß aftur til upphafs 17. aldar. Ritdˇmurinn birtist aftur Ý bˇk minni Vi­skiptin efla alla dß­ (1999). ╔g lauk honum me­ gˇ­f˙slegri ßskorun til Hagstofunnar um a­ gera skiptingu au­s og tekna gleggri skil, enda haf­i aflakvˇtakerfi­ frß 1984 bersřnilega leitt til mikillar tilfŠrslu ß tekjum og eignum innan lands. Ă sÝ­an hef Úg me­ reglulegu millibili innt Hagstofuna eftir ■essum upplřsingum og Ýtreka­ g÷mlu ßskorunina, og ■a­ hafa a­rir einnig gert, en ßn ßrangurs. N˙ skilst mÚr ß hagstofustjˇra, a­ t÷lurnar um tekjuskiptingu ver­i birtar sÝ­ar ß ■essu ßri, fyrir al■ingiskosningarnar, sem eiga a­ fara fram 2007, nema kosningunum ver­i flřtt. Ůessi skortur ß a­gengilegum opinberum t÷lum um tekjuskiptingu er tilfinnanlegur, ■vÝ a­ hann au­veldar stjˇrnmßlam÷nnum a­ halda ßfram a­ ■rŠta fyrir aukinn ˇj÷fnu­. ╔g var­ vitni a­ ■vÝ um daginn ß fj÷lmennum fundi me­ forsŠtisrß­herra, a­ hann – sjßlfur h÷fu­arkitekt kvˇtakerfisins! – kom af fj÷llum, ■egar aukinn ˇj÷fnu­ bar ß gˇma, og hann virtist ekki hafa hugmynd um, a­ Hagstofan, sem heyrir undir hann, hef­i dregi­ ■a­ ßrum saman a­ birta t÷lur um ■rˇun tekjuskiptingar Ý landinu ■rßtt fyrir Ýtreka­ar ßskoranir. Me­an h˙n var og hÚt, birti Ůjˇ­hagsstofnun ■essar t÷lur, og ■Šr sřndu, a­ tekjuskipting ß ═slandi var me­ jafnasta mˇti ß heimsvÝsu, jafnari en annars sta­ar ß Nor­url÷ndum, ef eitthva­ var. En svo er ekki lengur, eins og fram kom fyrir nokkru Ý svari fjßrmßlarß­herra ß Al■ingi vi­ fyrirspurn Sigurjˇns ١r­arsonar al■ingismanns. Ëj÷fnu­ur ß ═slandi hefur aukizt til mikilla muna sÝ­ustu ßr og mun hra­ar en dŠmi eru um Ý nßlŠgum l÷ndum. Tekjuskiptingin ß ═slandi er n˙ or­in mun ˇjafnari en annars sta­ar um Nor­url÷nd af t÷lum rß­uneytisins a­ dŠma. Ůessar t÷lur eru ■ˇ hvergi haf­ar til sřnis Ý opinberum skřrslum, svo a­ jafnvel forsŠtisrß­herra landsins er ˇkunnugt um ■Šr. Seinagangurinn ß Hagstofunni hefur ■annig teflt upp Ý hendurnar ß ■eim, sem halda ßfram a­ ■rŠta fyrir aukinn ˇj÷fnu­ og halla rÚttu mßli Ý opinberri umrŠ­u um skattbyr­i og tekjuskiptingu, svo sem rß­a mß af vi­br÷g­um forsŠtisrß­herra og fjßrmßlarß­herra vi­ rÚttum upplřsingum Stefßns Ëlafssonar prˇfessors um aukna skattheimtu. Ůa­ nŠr engri ßtt, a­ ■ingmenn stjˇrnarandst÷­unnar ■urfi a­ toga svo mikilvŠgar upplřsingar me­ t÷ngum ˙t ˙r stjˇrnv÷ldum og ■au haldi sÝ­an ßfram a­ ■rŠta. Ůessar t÷lur ■urfa a­ vera ÷llum a­gengilegar Ý opinberum skřrslum. Margir kjˇsendur Šttu hŠgara um vik a­ gera upp ß milli flokkanna, ef tr˙ver­ugar opinberar tekjuskiptingart÷lur lŠgju fyrir.

FrÚttabla­i­, 25. maÝ 2006.


Til baka