Brestir og brak

Atbur­ir sumarsins 2004 afhj˙pu­u bresti Ý innvi­um okkar unga lř­veldis. Ůa­ er hollt a­ reifa rßs ■essara atbur­a anna­ veifi­, svo a­ ■a­ fenni sÝ­ur yfir ■ß. Ůetta ger­ist: rÝkisstjˇrnin lÚt Al■ingi sam■ykkja frumvarp til laga, sem var Ý reyndinni stefnt a­ ■vÝ a­ loka ˇ■Šgum fj÷lmi­lum, ■ar ß me­al ■essu bla­i og St÷­ 2. RÝkisstjˇrnin Štla­i sÚr bersřnilega a­ afhenda Morgunbla­inu og RÝkis˙tvarpinu, ■ar sem SjßlfstŠ­isflokkurinn ■ykist hafa ÷ll rß­ Ý hendi sÚr, yfirbur­ast÷­u ß fj÷lmi­lamarka­i. Ůßverandi forsŠtisrß­herra sˇtti mßli­ af miklu kappi. Ůessu ßhlaupi hans og rÝkisstjˇrnarinnar var hrundi­ me­ ■vÝ, a­ forseti ═slands neytti Ý fyrsta sinn Ý s÷gu lř­veldisins rÚttar sÝns skv. stjˇrnarskrßnni til ■ess a­ synja frumvarpinu sta­festingar og vÝsa ■vÝ til ■jˇ­arinnar til sam■ykktar e­a synjunar. Stjˇrnarskrßin bř­ur ekki upp ß neinar undankomulei­ir: ■a­ bar a­ halda ■jˇ­aratkvŠ­agrei­sluna. Ůa­ var ■ˇ ekki gert. Stjˇrnarskrßin var brotin. Hver braut hana? Ůa­ ger­i forsŠtisrß­herrann, sem ßtti a­ sjß um atkvŠ­agrei­sluna skv. stjˇrnarskrßnni, en ßkva­ a­ gera ■a­ ekki. Al■ingi getur skv. l÷gum ßkŠrt rß­herra fyrir brot ß stjˇrnarskrßnni og dregi­ hann fyrir Landsdˇm. Ůa­ var ekki gert.

N˙ er ■a­ a­ vÝsu til Ý dŠminu, a­ Al■ingi hafi veri­ heimilt a­ fella fj÷lmi­lal÷gin ˙r gildi eins og gert var og vi­ ■a­ hafi ßkvŠ­i stjˇrnarskrßrinnar um ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slu or­i­ ˇvirkt. Ţmsir l÷gfrŠ­ingar, t.d. hŠstarÚttarl÷gmennirnir Hrˇbjartur Jˇnatansson og Ragnar A­alsteinsson, eru ß ÷­ru mßli og telja, a­ skřra skyldu hafi bori­ til a­ halda ■jˇ­aratkvŠ­agrei­sluna Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i stjˇrnarskrßrinnar. Ůennan ßgreining hef­i ■urft a­ lei­a til lykta fyrir dˇmstˇlum. Ůa­ var ekki gert. KŠruleysi­ keyr­i um ■verbak: menn virtust leika sÚr a­ ■vÝ a­ brjˇta stjˇrnarskrßna Ý ■eirri vissu, a­ ■eir slyppu vi­ ■au vi­url÷g, sem l÷gin Ý landinu kve­a ■ˇ ß um. Ůa­ vakti athygli, a­ hvorki ■ßverandi forsŠtisrß­herra nÚ n˙verandi eyddu or­i a­ ■essum atbur­um – vi­ erum m.a. a­ tala um refsivert brot gegn Š­stu l÷gum lř­veldisins – Ý ßramˇtaßv÷rpum sÝnum, og ■a­ ger­i forseti ═slands ekki heldur. En n˙ ß ═sland bla­amenn og rith÷funda, sem rennur blˇ­i­ til skyldunnar, og Ëlafur Hannibalsson og HallgrÝmur Helgason hafa m.a. haldi­ mßlinu til haga, hinn sÝ­ar nefndi Ý ßramˇtagrein, sem hann birti hÚr Ý bla­inu.

Atbur­ir sumarsins 2004 afhj˙pu­u ekki einn brest, heldur řmsa. ═ fyrsta lagi var framkvŠmdarvaldi­ Ý forustu fyrir fj÷lmi­lafrumvarpinu og bar­i ■ingmeirihluta sinn til fylgis vi­ mßli­ ßn rŠkilegrar umrŠ­u. ═ ÷­ru lagi leyf­u forustumenn stjˇrnarflokkanna sÚr a­ halda fram frßleitum fullyr­ingum um stjˇrnarskrßna og rÚtt forseta ═slands skv. henni – fullyr­ingum, sem hef­u sennilega leitt til afsagnar ■eirra Ý ÷­rum l÷ndum. ═ ■ri­ja lagi er Al■ingi svo hallt undir framkvŠmdarvaldi­, a­ ■a­ hvarfla­i varla a­ neinum ■ar, a.m.k. ekki Ý stjˇrnarli­inu, a­ nau­syn bŠri til a­ kve­ja saman Landsdˇm. HÚr birtist alvarleg aflei­ing ˇfullger­rar a­greiningar l÷ggjafarvalds, framkvŠmdarvalds og dˇmsvalds og ■ß um lei­ ˇnˇgs gagnkvŠms a­halds og eftirlits Ý stjˇrnkerfi landsins. Ef Al■ingi sřnir ■vÝ engan ßhuga a­ kanna, hvort stjˇrnarskrß lř­veldisins hefur veri­ brotin, ■egar mßlsmetandi l÷gfrŠ­ingar hafa fŠrt skřr r÷k a­ ■vÝ, a­ svo sÚ, hvers er ■ß a­ vŠnta af ■vÝ a­haldi, sem a­greiningu framkvŠmdarvalds og l÷ggjafarvalds er Štla­ a­ gera Al■ingi kleift a­ veita rÝkisstjˇrninni? Og n˙ břst ■etta sama Al■ingi til ■ess a­ setja landinu nřja stjˇrnarskrß ■rßtt fyrir augljˇst vanhŠfi til verksins.

Anna­ nřlegt dŠmi breg­ur frekari birtu ß vandann. ═ al■ingiskosningunum 2003 nß­i ┴rni Magn˙sson fÚlagsmßlarß­herra kj÷ri me­ svo litlum mun, a­ endurtalning atkvŠ­a hef­i hŠglega geta­ sn˙i­ ˙rslitunum vi­. Frjßlslyndi flokkurinn kŠr­i. Og hver skyldi n˙ hafa veri­ fenginn til a­ skera ˙r ßgreiningnum? Al■ingi. Al■ingi sker sjßlft ˙r slÝkum ßgreiningi skv. stjˇrnarskrßnni, enda ■ˇtt ßgreiningi um ˙rslit sveitastjˇrnarkosninga megi vÝsa til dˇmstˇla. Al■ingi hef­i geta­ vÝsa­ mßlinu frß sÚr e­a a.m.k. leita­ ˇvilhallrar umsagnar, en ■ingi­ kaus heldur a­ gerast dˇmari Ý eigin s÷k. Ůannig trygg­u rÝkisstjˇrnarflokkarnir sÚr fimm atkvŠ­a meiri hluta Ý ■inginu, 34 gegn 29. Ella hef­i aflsmunurinn veri­ a­eins ■rj˙ atkvŠ­i, 33 gegn 30. Ůa­ gekk ekki.

FrÚttabla­i­, 3. marz 2005.


Til baka