Hjßlp a­ utan

RÝkisstjˇrnin heldur ßfram a­ brjˇta mannrÚttindi. Undirrˇt brotanna vir­ist vera si­blinda og hroki, sem nß­u a­ grafa sig ni­ur ß nřja dřpt ß vettvangi stjˇrnmßlanna eftir 1980 og hrintu landinu a­ endingu fram af bjargbr˙ninni fyrir ßri, ■egar bankarnir hrundu. Fyrir liggur, a­ Landssamband Ýslenzkra ˙tvegsmanna (L═┌) samdi fiskvei­istjˇrnarl÷gin, sem mannrÚttindanefnd Sameinu­u ■jˇ­anna ger­i Ý reyndinni ˇmerk me­ bindandi ˙rskur­i 2007. RÝkisstjˇrnin sendi ■ß nefndinni svarbrÚf ■ess efnis, a­ nefndin hlyti a­ hafa misskili­ mßli­. ═ brÚfinu voru tugg­ar aftur upp ■Šr r÷ksemdir, sem mannrÚttindanefndin, skipu­ ■aulreyndum sÚrfrŠ­ingum vÝ­s vegar a­, haf­i ß­ur reifa­ og hafna­ me­ vandlegum r÷kstu­ningi. RÝkisstjˇrn Jˇh÷nnu Sigur­ardˇttur hefur ekki dregi­ brÚfi­ til baka og sřnir engin merki um, a­ h˙n hyggist grei­a sjˇm÷nnunum, sem unnu mßli­, bŠtur Ý samrŠmi vi­ ˙rskur­ mannrÚttindanefndarinnar. Ekki liggja heldur fyrir skřr ßform um a­ skera mannrÚttindabrotin burt ˙r fiskvei­istjˇrninni. Samt÷k atvinnulÝfsins heimta ˇbreytta fiskvei­istjˇrn, frekari mannrÚttindabrot. Vandinn er ■vÝ ekki bundinn vi­ L═┌. Hruni­ hef­i a­ rÚttu lagi ßtt a­ kalla ß tafarlausa endursko­un kvˇtakerfisins, ■ar e­ rŠtur hrunsins mß rekja til endurgjaldslausrar ˙thlutunar aflakvˇta og sjßlft÷kuhugsunarinnar, sem a­ baki bjˇ. Ůetta hugarfar sřndi sig a­ nřju Ý illa ˙tfŠr­ri einkavŠ­ingu bankanna, sem voru afhentir vel tengdum vildarvinum ß silfurfati. A­rar ■jˇ­ir fylgjast n˙ me­ hverju fˇtmßli ═slands. Tilefni­ er Šri­, enda hefur ■a­ ekki ß­ur gerzt, a­ bankahrun me­ svo fßmennri ■jˇ­ hafi valdi­ jafnm÷rgu fˇlki svo miklum ska­a. Tjˇni­ mun nema kannski fimmfaldri landsframlei­slu ═slands, ■egar ÷ll kurl koma til grafar. Ătla mß, a­ ˙tlendingar setji Ýtreka­an brotavilja stjˇrnvalda Ý fiskvei­istjˇrnarmßlinu Ý samhengi vi­ framfer­i ■eirra og bandamanna ■eirra Ý bankaheiminum og vi­skiptalÝfinu fyrir og eftir hrun. Enginn ■arf lengur a­ velkjast Ý vafa um, a­ ßbyrg­arleysi og ˇstjˇrn ßsamt ˇvi­urkvŠmilegu samneyti bankanna, stjˇrnmßlastÚttarinnar og vi­skiptalÝfsins me­ tilheyrandi skorti ß valdm÷rkum og mˇtvŠgi ollu mestu um hruni­. Ůetta samneyti hlřtur rannsˇknarnefnd Al■ingis a­ telja sÚr skylt a­ kortleggja. R÷sku ßri eftir hrun hefur ekki enn fengizt upplřst, hva­a stjˇrnmßlamenn, embŠttismenn og a­rir tˇku ßhŠttulaus au­k˙lulßn Ý b÷nkunum til hlutabrÚfakaupa me­ ve­i Ý brÚfunum einum. Ůessi einstefnuve­mßl kunna a­ strÝ­a m.a. gegn 249. grein hegningarlaga um umbo­ssvik, ■ar e­ Štlunin a­ baki vi­skiptunum var bersřnilega a­ lßta saklausa vegfarendur, ■a­ er a­ra hluthafa og a­ lokum skattgrei­endur, taka skellinn, ef illa fŠri. Rannsˇknarnefnd Al■ingis hef­i veri­ Ý lˇfa lagi­ a­ taka ■etta afmarka­a mßl og ÷nnur slÝk ˙t fyrir sviga og birta upplřsingarnar sÚrstaklega. Hef­i ■a­ veri­ gert, hef­i Al■ingi kannski hugsa­ sig tvisvar um, ß­ur en ■a­ lag­i au­k˙lulßn■ega a­ j÷fnu vi­ hei­arlega skuldara, sem l÷g­u h˙seignir sÝnar a­ ve­i, me­ ■vÝ a­ bjˇ­a bß­um hˇpum hli­stŠ­a eftirgj÷f skulda me­ nřjum l÷gum, sem voru keyr­ Ý gegnum ■ingi­ me­ hra­i um daginn. ┌r ■vÝ a­ bankahruni­ baka­i miklum fj÷lda fˇlks heima og erlendis svo mikinn ska­a sem raun ber vitni, ß umheimurinn eins og ═slendingar sjßlfir skřlausa heimtingu ß undanbrag­alausu uppgj÷ri. DřrmŠtur tÝmi fˇr til spillis fyrstu mßnu­ina eftir hrun. RÝkisstjˇrnin hafna­i till÷gum um erlenda rannsˇkn og uppskar skiljanlega tortryggni. Enn eru uppi hßvŠrar raddir um a­ slÝta samstarfinu vi­ Al■jˇ­agjaldeyrissjˇ­inn (AGS), ■ˇtt samkomulag stjˇrnvalda vi­ sjˇ­inn hafi skipt sk÷pum. Engin ■jˇ­ nema FŠreyingar hefur fallizt ß a­ veita ═slendingum a­sto­ ßn millig÷ngu AGS. A­rir reyna a­ gera hlut Evu Joly rannsˇknardˇmara tortryggilegan, vŠntanlega Ý ■eirri von, a­ h˙n ver­i send til sÝns heima. H˙n hefur ÷­rum fremur vaki­ vonir um, a­ meintir l÷gbrjˇtar veri­ sˇttir til saka. Ů÷rfin fyrir efnahagsrß­gj÷f me­ al■jˇ­legu sni­i og fyrir erlenda rannsˇknarhjßlp vi­ uppgj÷ri­ er runnin af s÷mu rˇt og Štti a­ blasa vi­ hverjum manni. Erlend a­sto­ getur skipt sk÷pum fyrir uppgj÷r erfi­ra innanlandsmßla. Til dŠmis ■urfti spŠnskan dˇmara og brezka l÷greglu til a­ opna augu SÝleb˙a fyrir marg■Šttum glŠpum Augustos Pinochet, fyrrum forseta SÝle.

FrÚttabla­i­, 29. oktˇber 2009.


Til baka