Vinnan g÷fgar manninn – e­a hva­?

Allar g÷tur sÝ­an heimsstyrj÷ldinni sÝ­ari lauk 1945 hafa Evrˇpumenn liti­ me­ lotningu til BandarÝkjamanna og me­ ■akklŠti fyrir ˇmetanlegt framlag BandarÝkjanna til sigurs yfir Ůjˇ­verjum, ═t÷lum og Jap÷num Ý styrj÷ldinni og til umbyggingar ■essara landa eftir strÝ­i­. Ůakkarhugurinn hefur haldizt Ý hendur vi­ mikla og ver­skulda­a vir­ingu fyrir efnahagsyfirbur­um BandarÝkjanna umfram Evrˇpu ßrin eftir strÝ­. Ůß voru BandarÝkin hßlfur heimurinn Ý efnahagslegu tilliti: landsframlei­sla BandarÝkjanna nam helmingi heimsframlei­slunnar. Framlei­sla og tekjur ß mann eftir strÝ­i­ voru tvisvar sinnum meiri Ý BandarÝkjunum en Ý Evrˇpu. Eftir ■vÝ sem Evrˇpu■jˇ­unum, Japan og řmsum ÷­rum AsÝu■jˇ­um ˇx fiskur um hrygg ß sÝ­ari helmingi sÝ­ustu aldar, drˇ ˙r yfirbur­um BandarÝkjanna. N˙ nemur landsframlei­sla BandarÝkjanna a­eins um fimmtungi heimsframlei­slunnar, ekki helmingi eins og fyrir hßlfri ÷ld, og stefnir lŠgra me­ auknu vŠgi Indlands og KÝna. Samt ßttu BandarÝkjamenn l÷ngum heimsmeti­ Ý landsframlei­slu ß mann og ■ß um lei­ Ý lÝfskj÷rum almennings ß heildina liti­, og af ■vÝ auk annars leiddi sjßlfsagt og mikils meti­ forustuhlutverk BandarÝkjanna Ý samfÚlagi frjßlsra ■jˇ­a. Evrˇpa hefur smßm saman saxa­ ß forskot BandarÝkjanna Ý efnahagsmßlum. Kaninn ß ekki lengur heimsmeti­ Ý landsframlei­slu ß mann. L˙xemborg skilar n˙ r÷sklega helmingi meiri framlei­slu ß mann en BandarÝkin Ý krafti ÷flugrar fjßrmßla■jˇnustu vi­ umheiminn auk annars. Allra sÝ­ustu ßr hafa BandarÝkjamenn ß ■ennan kvar­a einnig dregizt aftur ˙r frŠndum okkar Nor­m÷nnum og ═rum – jß, ═rum! Landsframlei­sla ß mann segir ■ˇ ekki alla s÷guna um au­leg­ ■jˇ­anna, ■vÝ a­ ■Šr ■urfa a­ hafa mismiki­ fyrir hlutunum og vinna ■vÝ mislanga vinnuviku. Sumar ■jˇ­ir ■urfa a­ leggja hart a­ sÚr til a­ nß endum saman, a­rar komast af me­ minni vinnu. Starfandi Hollendingar og Nor­menn unnu innan vi­ 1.400 stundir a­ jafna­i Ý fyrra (2005) og Frakkar og Ůjˇ­verjar r÷skar 1.400 stundir. Starfandi BandarÝkjamenn unnu ß hinn bˇginn 1.800 stundir a­ jafna­i lÝkt og ═slendingar, enn meira en Japanar. ═ Su­ur-Kˇreu ■urftu menn a­ vinna myrkranna ß milli: 2.400 stundir til jafna­ar. Sta­t÷lur um vinnustundir eru a­ vÝsu ekki alveg ßbyggilegar vegna řmislegra vandkvŠ­a vi­ mat ß kaffitÝmum og ■ess hßttar, en hugsum okkur samt, a­ t÷lurnar, sem hagfrŠ­ingar vi­ Hßskˇlann Ý Groningen Ý Hollandi hafa safna­ og ra­a­ saman, sÚu rÚttar. Hva­ veldur ■ß ■essum mikla mun? Sumar ■jˇ­ir b˙a vi­ řmislega ˇhagkvŠmni, sem knřr starfandi fˇlk til a­ vinna langa vinnuviku til a­ hafa Ý sig og ß. Sumar ■jˇ­ir bera ■yngri tekjuskattsbyr­i en a­rar og vinna ■ß kannski minna ■ess vegna. Sumar b˙a vi­ meira atvinnuleysi en a­rar, svo a­ allir eiga ■ß ekki kost ß ■vÝ a­ vinna eins miki­ og ■eir vilja. Sumar ■jˇ­ir eru kannski vinnusamari en a­rar inn vi­ beini­. Ůessar skřringar eiga tr˙lega vi­ Ý řmsum hlutf÷llum Ý ˇlÝkum l÷ndum. Sko­um Evrˇpu Ý heild, ESB-l÷ndin 15 fyrir stŠkkun Sambandsins 2004: ■ar unnu starfandi menn nŠstum 2.100 stundir a­ jafna­i ßri­ 1960 ß mˇti r÷skum 2.000 stundum Ý BandarÝkjunum. Ekki ver­ur sÚ­, a­ vinnusemin hafi veri­ meiri vestan hafs en austan Ý ■ß daga. SÝ­an fŠkka­i vinnustundunum Ý r÷skar 1.800 ß hvern starfandi mann 2005 Ý BandarÝkjunum og Ý langt innan vi­ 1.600 Ý Evrˇpu. Sum Evrˇpul÷ndin tˇku aukna hagsŠld a­ hluta ˙t Ý frÝstundum. Sj÷ Evrˇpul÷nd (L˙xemborg me­ 61 dollara ß tÝmann, Noregur me­ 60, Frakkland, ═rland, BelgÝa, AusturrÝki og Holland) skila n˙ meiri landsframlei­slu ß hverja vinnustund en BandarÝkin me­ sÝna 48 dollara ß vinnustund. Til vi­mi­unar er landsframlei­sla ß vinnustund 43 dollarar Ý Danm÷rku og SvÝ■jˇ­ og 36 dollarar ß ═slandi og Ý Japan. ═slendingar og Japanar ■urfa ß langri vinnuviku a­ halda til a­ mŠta hßu matarver­i og řmsum ß■ekkum b˙sifjum. BandarÝkjamenn ■urfa einnig ß mikilli vinnu a­ halda til a­ mŠta řmislegu og sumpart heimatilb˙nu ˇhagrŠ­i. ŮvÝ er stundum haldi­ fram, a­ velfer­arkerfi­ sÚ a­ sliga efnahagslÝfi­ Ý Evrˇpu. SÚ svo, hvernig stendur ■ß ß ■vÝ, a­ margar Evrˇpu■jˇ­ir, ■ar ß me­al Frakkar og Ůjˇ­verjar, geta haldi­ uppi svipa­ri framlei­slu e­a meiri ß hverja vinnustund me­ minni fyrirh÷fn – minni vinnu! – en BandarÝkjamenn? Hvar liggur hundurinn grafinn? Meira nŠst.

FrÚttabla­i­, 27. j˙lÝ 2006.


Til baka