Vinnan er gu­s dřr­: Taka tv÷

Evrˇpumenn vinna minna en BandarÝkjamenn eins og Úg lřsti hÚr ß ■essum sta­ fyrir viku. Munurinn er talsver­ur: vinnuvikan er a­ jafna­i einni klukkustundu styttri Ý Evrˇpu en Ý BandarÝkjunum. Vinnußlagi­ var svipa­ bß­um megin Atlantshafsins um 1960, meira a­ segja Ývi­ meira Ý Evrˇpu en Ý AmerÝku, en ■a­ ßtti eftir a­ breytast. Evrˇpu■jˇ­irnar hafa me­ tÝmanum dregi­ meira ˙r vinnu sinni en BandarÝkjamenn. Me­ Evrˇpu ß Úg vi­ Evrˇpusambandsl÷ndin fimmtßn fyrir stŠkkun Sambandsins 2004. FŠkkun vinnustunda Ý Evrˇpu er annars vegar til komin af illri nau­syn, sumpart vegna aukins atvinnuleysis og ■ungrar skattbyr­i, sem dregur ˙r vinnuvilja, og hins vegar af f˙sum og frjßlsum vilja, me­al annars vegna ■ess a­ Evrˇpumenn kjˇsa a­ jafna­i a­ fara fyrr en BandarÝkjamenn ß eftirlaun. Upp ˙r sextugu eru ■rÝr af hverjum fjˇrum starfandi m÷nnum Ý Evrˇpu hŠttir a­ vinna, en helmingur BandarÝkjamanna ß sama aldri heldur ßfram a­ vinna. Fjˇr­i hver kani heldur ßfram a­ vinna eftir sj÷tugt ß mˇti tuttugasta hverjum Evrˇpumanni. Eru BandarÝkjamenn vinnusamari en Evrˇpumenn? Varla. Ůeir voru ■a­ allavega ekki 1960, ■vÝ a­ ■ß unnu ■eir minna en Evrˇpumenn. Hitt vir­ist lÝklegra, a­ margir Evrˇpumenn telji sig hafa rřmri fjßrrß­ og b˙a vi­ meira afkomu÷ryggi en BandarÝkjamenn og geti ■vÝ leyft sÚr a­ hŠtta fyrr a­ vinna og njˇta heldur frÝstunda og fj÷lskyldulÝfs. Ůa­ vill stundum gleymast, a­ řmisleg ˇhagkvŠmni Ý■yngir bandarÝsku efnahagslÝfi, rřrir lÝfskj÷r ■jˇ­arinnar og knřr hana me­ ■vÝ mˇti til a­ leggja har­ar a­ sÚr en h˙n ■yrfti ella ß a­ halda. Ůessi ˇhagkvŠmni er řmist ˇvi­rß­anleg e­a heimatilb˙in. Vi­ skulum stikla ß stˇru. Loftslag BandarÝkjanna kallar ß mikla orkunotkun til loftkŠlingar ß heimilum og vinnust÷­um ß sumrin og til upphitunar ß veturna. Orkan er dřr. Orku■÷rf Evrˇpu■jˇ­anna til s÷mu nota er yfirleitt miklu minni. Vi­ ■etta bŠtist dreif­ bygg­, sem kallar ß mun meiri orkunotkun vegna fer­alaga og flutninga Ý BandarÝkjunum en Ý Evrˇpu, enda er Evrˇpa miklu ■Úttbřlli en BandarÝkin. BandarÝkjamenn hafa ekki enn teki­ upp brei­virkar almannatryggingar ß landsvÝsu eins og Evrˇpul÷ndin hafa l÷ngu gert. Skipulag heilbrig­istrygginga Ý BandarÝkjunum er dřrt vegna mikils skrifrŠ­is Ý kringum einkatryggingar og annars ˇhagrŠ­is, sem lřsir sÚr auk annars Ý ■vÝ, a­ BandarÝkjamenn verja mun hŠrra hlutfalli ■jˇ­artekna sinna til heilbrig­ismßla en Evrˇpu■jˇ­irnar og hafa samt fŠrri lŠkna og hj˙krunarfrŠ­inga ß hverja ■˙sund Ýb˙a en til dŠmis Frakkar og Ůjˇ­verjar. Ůarna birtist ein aflei­ing ■ess, a­ nßlega fimmtÝu milljˇnir BandarÝkjamanna eru ˇtrygg­ar fyrir veikindum og slysum. Vi­ ■etta er ■vÝ a­ bŠta, a­ tvŠr milljˇnir manna sitja Ý bandarÝskum fangelsum, flestir fyrir minni hßttar fÝkniefnabrot. Fangelsisreksturinn kostar sitt fyrir n˙ utan vinnutapi­. Einnig ■arna er Evrˇpa betur sett af sjßlfsdß­um. Ůegar ■essu ÷llu er til skila haldi­, kemur Ý ljˇs, a­ BandarÝkjamenn ■urfa a­ bera řmsan kostna­ umfram Evrˇpumenn, svo a­ ■a­ ver­ur ■ß kannski skiljanlegra en ella, hvers vegna BandarÝkjamenn ■urfa a­ vinna meira en Evrˇpumenn til a­ halda uppi svipu­um lÝfskj÷rum ß heildina liti­ og tÝ­kast vÝ­a um Evrˇpu.

Sumum finnst vinnan vera gu­s dřr­: ■vÝ meiri vinna, ■eim mun betra. Sumir sko­a minnkandi vinnußlag Ý Evrˇpu sem vÝsbendingu um veikt ge­slag. Tungan dregur taum vinnunnar: vinnugle­i er gamalt or­ og kemur fyrst fyrir hjß Gu­mundi Finnbogasyni prˇfessor 1917, hvÝldargle­i er nřyr­i. En vinnu ■arf helzt a­ stilla Ý hˇf eins og flestu ÷­ru, og ■vÝ er e­lilegt, a­ aukinni hagsŠld fylgi meiri og tryggari tekjur ßsamt rřmri frÝstundum eins og Ý Evrˇpu. FrÝstundir gera gagn, sÚ ■eim vel vari­. Of mikilli vinnu getur fylgt řmisleg vanrŠksla, og fj÷lgun frÝstunda samfara minna vinnußlagi getur bŠtt ska­ann. Ůyrftu Ýslenzk b÷rn a­ gleypa allt ■etta rÝtalÝn, sem ■eim er af illri nau­syn gefi­ Ý skˇlunum, ef foreldrarnir kŠmu fyrr heim ˙r vinnunni og sinntu b÷rnunum betur? Frakkar og sex a­rar Evrˇpu■jˇ­ir skila n˙ meiri landsframlei­slu ß vinnustund en BandarÝkjamenn, sem standa jafnfŠtis Ůjˇ­verjum ß ■ennan kvar­a. BandarÝkjamenn skila a­ vÝsu meiri landsframlei­slu ß mann en Frakkar og Ůjˇ­verjar, og ■a­ er vegna ■ess eins, a­ BandarÝkjamenn vinna meira. Evrˇpa mß vel vi­ una – e­a hva­?

FrÚttabla­i­, 3. ßg˙st 2006.


Til baka